Web Programlama Ortamının Kurulumu: Apache, PHP ve MySQL

1. Eğitimin Amacı

İnternet programcılığı, internet üzerinden erişilebilen web sitelerinin ve web tabanlı uygulamaların geliştirilmesini sağlayan yazılım alanıdır.

Bir web sitesi oluşturmak için yalnızca HTML, CSS ve JavaScript bilmek yeterli olmayabilir. Kullanıcı kayıt işlemleri, giriş sistemleri, veri saklama, ürün listeleme ve yönetim panelleri gibi dinamik özellikler geliştirmek için sunucu tarafında çalışan programlama dillerine ve veri tabanlarına ihtiyaç duyulur.

Bu eğitimde web programlama çalışmalarında kullanacağımız temel yazılım bileşenlerini tanıyacağız:

  • Apache: Web sunucusu.

  • PHP: Sunucu taraflı programlama dili.

  • MySQL: İlişkisel veri tabanı yönetim sistemi.

  • phpMyAdmin: Veri tabanı yönetim arayüzü.

Eğitimin sonunda katılımcılar kendi bilgisayarlarında PHP ve MySQL destekli bir web geliştirme ortamı kurabileceklerdir.

2. Web Programlamanın Temel Çalışma Mantığı

Web programlamayı anlayabilmek için öncelikle bir web sitesinin nasıl çalıştığını bilmemiz gerekir.

Bir kullanıcı tarayıcısına web adresi yazdığında tarayıcı, ilgili web sunucusuna HTTP veya HTTPS protokolü üzerinden istek gönderir.

Web sunucusu isteği karşılar ve gerekli işlemleri gerçekleştirerek tarayıcıya yanıt gönderir.

2.1. İstemci (Client)

İstemci, web sunucusundan hizmet talep eden cihaz veya yazılımdır.

Örneğin:

  • Google Chrome

  • Mozilla Firefox

  • Microsoft Edge

  • Safari

  • Mobil cihazlardaki web tarayıcıları

Kullanıcı bir web sayfasını açtığında tarayıcı sunucuya istek gönderir.

2.2. Sunucu (Server)

Sunucu, istemcilerden gelen istekleri karşılayan ve gerekli hizmetleri sunan bilgisayar veya yazılımdır.

Web sunucuları web sayfalarının kullanıcıya ulaştırılmasını sağlar.

Örneğin:

  • Apache HTTP Server

  • Nginx

  • Microsoft IIS (Internet Information Services)

2.3. HTTP ve HTTPS

HTTP (Hypertext Transfer Protocol), web tarayıcısı ile web sunucusu arasındaki iletişimi sağlayan protokoldür.

HTTPS ise bu iletişimin TLS kullanılarak şifrelenmiş biçimidir.

Özellik

        HTTP

        HTTPS

İletişim

        Şifrelenmemiş

        Şifrelenmiş

Varsayılan port

        80

        443

Güvenlik

        Daha düşük

        Daha yüksek

TLS

        Kullanılmaz

        Kullanılır

Önemli: Günümüzde kullanıcı bilgilerinin, parolaların ve diğer hassas verilerin korunması için HTTPS kullanılması gerekir.

3. Web Sunucusu Nedir?

Web sunucusu, istemcilerden gelen HTTP ve HTTPS isteklerini karşılayan yazılımdır.

Bir web sitesine eriştiğimizde tarayıcının gönderdiği istek web sunucusu tarafından işlenir.

Web sunucusu, isteğin türüne göre statik dosyaları doğrudan gönderebilir veya PHP gibi sunucu taraflı bir uygulamayı çalıştırabilir.

3.1. Apache Web Sunucusu

Apache HTTP Server açık kaynak kodlu, güçlü ve yaygın kullanılan bir web sunucusu yazılımıdır.

Apache'nin temel görevleri şunlardır:

  • Web tarayıcılarından gelen istekleri karşılamak.

  • HTML, CSS, JavaScript ve görsel dosyalarını sunmak.

  • PHP gibi sunucu taraflı uygulamalarla çalışmak.

  • Sanal sunucular (Virtual Hosts) oluşturmak.

  • Erişim ve hata kayıtlarını tutmak.

  • SSL/TLS yapılandırmasıyla HTTPS desteği sağlamak.

Apache farklı işletim sistemlerinde çalışabilir:

  • Linux

  • Windows

  • macOS

3.2. Apache Nasıl Çalışır?

Örneğin kullanıcı tarayıcısına aşağıdaki adresi yazsın:

http://localhost

Bu durumda:

  1. Tarayıcı localhost adresine istek gönderir.

  2. İstek bilgisayardaki Apache sunucusuna ulaşır.

  3. Apache ilgili web dosyasını bulur.

  4. Gerekli işlemleri gerçekleştirir.

  5. Web sayfasını tarayıcıya gönderir.

Burada localhost, kullanıcının kendi bilgisayarını ifade eder.

127.0.0.1 adresi de yerel bilgisayarı temsil eden özel bir IP adresidir.

4. ISS – Internet Information Services

Internet Information Services (IIS) Microsoft tarafından geliştirilen web sunucusu yazılımıdır.

Windows Server işletim sistemlerinde yaygın olarak kullanılır.

IIS'in temel özellikleri:

  • ASP.NET ve ASP.NET Core uygulamalarını barındırabilir.

  • PHP uygulamalarını uygun yapılandırmayla çalıştırabilir.

  • HTTP ve HTTPS isteklerini karşılar.

  • Windows kullanıcı ve güvenlik altyapısıyla entegre çalışabilir.

  • Web uygulamalarının yönetimini sağlar.

4.1. Apache ve IIS Karşılaştırması

Özellik

        Apache

        IIS

Geliştirici

        Apache Software Foundation

        Microsoft

İşletim sistemi

        Linux, Windows, macOS

        Windows

Lisans

        Açık kaynak

        Windows bileşeni

PHP desteği

        Var

        Var

ASP.NET Core

        Yapılandırmayla

        Yerel entegrasyon

Kullanım alanı

        Genel web sunuculuğu

        Windows tabanlı web sistemleri

Eğitim notu: Bu kursta Linux tabanlı bir ortamda Apache, PHP ve MySQL kullanacağız. IIS'i ise alternatif bir web sunucusu olarak tanıyacağız.

5. PHP Nedir?

PHP (PHP: Hypertext Preprocessor), özellikle dinamik web uygulamaları geliştirmek için kullanılan sunucu taraflı bir programlama dilidir.

PHP ile kullanıcı etkileşimine bağlı olarak değişen web sayfaları hazırlanabilir.

PHP'nin kullanım alanları:

  • Kullanıcı kayıt ve giriş sistemleri.

  • Yönetim panelleri.

  • Blog ve içerik yönetim sistemleri.

  • E-ticaret siteleri.

  • Veri tabanı işlemleri.

  • Dosya yükleme ve indirme sistemleri.

  • Web servisleri ve API geliştirme.

5.1. PHP Nasıl Çalışır?

PHP kodları doğrudan tarayıcıda çalışmaz. Web sunucusu tarafından PHP yorumlayıcısına gönderilir.

Çalışma sırası:

  1. Kullanıcı PHP sayfasını tarayıcıdan ister.

  2. Apache isteği karşılar.

  3. PHP dosyası PHP yorumlayıcısı tarafından çalıştırılır.

  4. Gerekirse veri tabanından bilgi alınır.

  5. PHP tarafından oluşturulan HTML çıktısı Apache üzerinden tarayıcıya gönderilir.

  6. Tarayıcı HTML çıktısını görüntüler.

Önemli: PHP kaynak kodu normal koşullarda tarayıcıya gönderilmez. Tarayıcı yalnızca PHP'nin oluşturduğu çıktıyı görür.

5.2. İlk PHP Uygulamamız

PHP dosyaları .php uzantısıyla kaydedilir.

Örnek:

<?php
echo "Merhaba Dünya!";
?>

Bu kodun görevi ekrana Merhaba Dünya! yazdırmaktır.

PHP kodları <?php etiketiyle başlar.

echo komutu ekrana çıktı vermek için kullanılır.

5.3. PHP ile Dinamik İçerik Oluşturma

<?php
$ad = "Ahmet";
$soyad = "Yılmaz";
echo "Merhaba " . $ad . " " . $soyad;
?>

Burada değişkenler kullanılarak dinamik bir mesaj oluşturulmaktadır.

HTML içerisinde PHP kullanımı da mümkündür:

<!DOCTYPE html>
<html lang="tr">
<head>
<meta charset="UTF-8">
<title>İlk PHP Uygulamam</title>
</head>
<body>
<h1>
<?php
echo "İnternet Programcılığı Kursu";
?>
</h1>
</body>
</html>

6. PHP Kurulumu

PHP'nin çalışabilmesi için bilgisayarımızda PHP yorumlayıcısının kurulu olması gerekir.

Linux tabanlı sistemlerde PHP paket yöneticisi aracılığıyla kurulabilir.

Bu eğitimde Pardus ve Debian tabanlı sistemler üzerinden örnekler gerçekleştireceğiz.

6.1. Sistem Paketlerinin Güncellenmesi

Terminali açarak aşağıdaki komutları çalıştıralım:

sudo apt update
sudo apt upgrade -y

Bu komutlar sistemdeki paket bilgilerini ve kurulu yazılımları günceller.

6.2. Apache Kurulumu

sudo apt install apache2 -y

Kurulum tamamlandıktan sonra Apache servisini başlatalım:

sudo systemctl start apache2
sudo systemctl enable apache2

Apache servisinin durumunu kontrol edelim:

sudo systemctl status apache2

Tarayıcıyı açıp aşağıdaki adresi ziyaret edelim:

http://localhost

Apache doğru şekilde kurulduysa varsayılan Apache karşılama sayfası görüntülenir.

6.3. PHP Kurulumu

Apache ile birlikte PHP ve gerekli modülleri yükleyelim:

sudo apt install php libapache2-mod-php php-cli php-mysql -y

Kurulan PHP sürümünü kontrol edelim:

php -v

PHP modüllerini listeleyelim:

php -m

Apache servisini yeniden başlatalım:

sudo systemctl restart apache2

6.4. PHP'nin Çalıştığını Test Etme

Apache'nin varsayılan web dizini:

/var/www/html

Bu dizin içerisine PHP test dosyası oluşturalım:

sudo nano /var/www/html/info.php

Dosyanın içerisine aşağıdaki kodu yazalım:

<?php
phpinfo();
?>

Kaydedip çıkalım.

Tarayıcıya aşağıdaki adresi yazalım:

http://localhost/info.php

PHP yapılandırma bilgileri görüntüleniyorsa PHP ve Apache entegrasyonu başarılıdır.

Güvenlik uyarısı

phpinfo() sayfası sunucunun PHP yapılandırması ve modülleri hakkında ayrıntılı bilgiler verir. Bu nedenle yalnızca yerel testlerde kullanılmalı, üretim ortamında kaldırılmalıdır.

7. Veri Tabanı Sunucusu Nedir?

Dinamik web uygulamalarında kullanıcı ve uygulama verilerinin saklanması gerekir.

Örneğin bir öğrenci otomasyonunda:

  • Öğrenci numarası

  • Ad ve soyad

  • Sınıf bilgisi

  • Ders notları

  • Devamsızlık bilgileri

gibi veriler saklanmalıdır.

Bu verilerin düzenli ve güvenli biçimde saklanması için veri tabanı yönetim sistemleri kullanılır.

7.1. Veri Tabanı Yönetim Sistemleri

Yaygın olarak kullanılan veri tabanı yönetim sistemleri:

  • MySQL

  • MariaDB

  • PostgreSQL

  • Microsoft SQL Server

  • SQLite

  • Oracle Database

Bu kursta MySQL üzerinde çalışacağız.

8. MySQL Nedir?

MySQL açık kaynak kökenli, ilişkisel veri tabanı yönetim sistemidir.

MySQL, web uygulamalarında verilerin saklanması, sorgulanması, güncellenmesi ve silinmesi için kullanılır.

MySQL'in temel özellikleri:

  • İlişkisel veri tabanı yapısını kullanır.

  • SQL dilini destekler.

  • PHP ile birlikte kullanılabilir.

  • Çok kullanıcılı çalışmayı destekler.

  • Büyük miktarda verinin yönetilmesine imkân sağlar.

  • İstemci-sunucu mimarisini kullanır.

8.1. SQL Nedir?

SQL (Structured Query Language), ilişkisel veri tabanları üzerinde işlem yapmak için kullanılan sorgulama dilidir.

SQL ile:

  • Veri tabanı oluşturulur.

  • Tablo oluşturulur.

  • Veri eklenir.

  • Veri listelenir.

  • Veri güncellenir.

  • Veri silinir.

Örnek veri tabanı oluşturma:

CREATE DATABASE okul;

Veri tabanını kullanma:

USE okul;

Tablo oluşturma:

CREATE TABLE ogrenciler (
id INT AUTO_INCREMENT PRIMARY KEY,
ad VARCHAR(50),
soyad VARCHAR(50),
numara INT
);

Öğrenci ekleme:

INSERT INTO ogrenciler (ad, soyad, numara)
VALUES ('Ahmet', 'Yılmaz', 1001);

Öğrencileri listeleme:

SELECT * FROM ogrenciler;

Bu komutlar ilerleyen derslerde PHP ile birlikte uygulamalı olarak kullanılacaktır.

9. MySQL Kurulumu

Pardus ve Debian tabanlı sistemlerde MySQL sunucusu paket yöneticisi üzerinden kurulabilir.

Öncelikle aşağıdaki komutu çalıştıralım:

sudo apt install mysql-server -y

Kurulum tamamlandıktan sonra servisi başlatalım:

sudo systemctl start mysql
sudo systemctl enable mysql

MySQL servis durumunu kontrol edelim:

sudo systemctl status mysql

MySQL sürümünü kontrol edelim:

mysql --version

Önemli Linux notu: Debian ve Pardus depolarında mysql-server paketi bazı sürümlerde MariaDB paketlerine yönlendirebilir veya MariaDB ile uyumlu bir sunucu sağlayabilir. Kurulumdan sonra gerçek sunucu sürümünü kontrol etmek gerekir.

MySQL komut satırına giriş:

sudo mysql

Veri tabanlarını listeleyelim:

SHOW DATABASES;

MySQL komut satırından çıkmak için:

EXIT;

10. phpMyAdmin Nedir?

phpMyAdmin MySQL ve MariaDB veri tabanlarını web tarayıcısı üzerinden yönetmemizi sağlayan açık kaynaklı bir yazılımdır.

phpMyAdmin sayesinde SQL komutlarını sürekli terminalden yazmak zorunda kalmadan birçok veri tabanı işlemi grafiksel arayüz üzerinden gerçekleştirilebilir.

phpMyAdmin ile:

  • Veri tabanı oluşturulabilir.

  • Tablo oluşturulabilir.

  • Veri eklenebilir.

  • Veri silinebilir.

  • SQL sorguları çalıştırılabilir.

  • Veri tabanları dışa ve içe aktarılabilir.

  • Kullanıcı yetkileri yönetilebilir.

10.1. phpMyAdmin Kurulumu

Pardus/Debian tabanlı sistemlerde:

sudo apt install phpmyadmin -y

Kurulum sırasında:

  1. Web sunucusu seçimi istenirse Apache2 seçilir.

  2. dbconfig-common yapılandırması sorulursa paket tarafından otomatik veri tabanı yapılandırması yapılması isteniyorsa etkinleştirilir.

  3. Gerekli parola ve yapılandırma adımları tamamlanır.

Gerekirse Apache yapılandırması etkinleştirilir:

sudo phpenmod mysqli
sudo systemctl restart apache2

Kurulumdan sonra tarayıcıdan şu adres denenir:

http://localhost/phpmyadmin

Not: Dağıtım paketinin kurulum yöntemine göre Apache yapılandırması otomatik yapılmayabilir. Erişim sağlanamazsa phpMyAdmin Apache yapılandırması ayrıca kontrol edilmelidir.

11. Hazır Paketler: XAMPP ve LAMP

Web programlama ortamını oluşturmak için Apache, PHP ve MySQL bileşenlerini ayrı ayrı kurabileceğimiz gibi hazır paketlerden de yararlanabiliriz.

11.1. XAMPP



XAMPP web geliştirme ortamını hızlıca kurmamızı sağlayan bir yazılım paketidir.

İçerisinde genel olarak:

  • Apache

  • MariaDB

  • PHP

  • Perl

  • phpMyAdmin

bileşenleri bulunur.

XAMPP, özellikle yeni başlayanlar için kolay kurulum imkânı sağlar.

11.2. LAMP

LAMP, Linux tabanlı web geliştirme ortamını ifade eden bir teknoloji yığınıdır.

LAMP kelimesi dört bileşenin baş harflerinden oluşur:

Harf

Açılımı

    Görevi

L

Linux

    İşletim sistemi

A

Apache

    Web sunucusu

M

MySQL / MariaDB

    Veri tabanı

P

PHP

    Sunucu taraflı programlama

LAMP mimarisi, PHP tabanlı web uygulamalarının geliştirilmesi ve barındırılmasında yaygın olarak kullanılır.

11.3. Hazır Paketlerin Karşılaştırılması

XAMPP

Yeni başlayanlar için hızlı kurulum sağlar. Apache, PHP ve MariaDB gibi bileşenleri birlikte sunar.

Resmî XAMPP sitesi

WampServer

Windows üzerinde Apache, MySQL ve PHP geliştirme ortamı oluşturmak için kullanılır.

Resmî WampServer sitesi

MAMP

macOS ve Windows sistemlerinde yerel web geliştirme ortamı oluşturur.

Resmî MAMP sitesi

Docker

Apache, PHP ve veri tabanı gibi bileşenleri ayrı konteynerlerde çalıştırarak esnek geliştirme ortamları oluşturmayı sağlar.

Resmî Docker sitesi

Eğitmen önerisi: Pardus kullanan katılımcılarla bileşenleri ayrı ayrı kurarak ilerlemek, Apache, PHP ve MySQL'in çalışma mantığını anlamalarını kolaylaştıracaktır. Windows kullanan katılımcılar için XAMPP alternatif olarak gösterilebilir.

12. Web Programlama Ortamının Genel Mimarisi

Şimdiye kadar öğrendiğimiz bileşenleri bir araya getirelim.

Bir web uygulamasının çalışma mantığını aşağıdaki şekilde özetleyebiliriz:

Bileşen

Görevi

Web tarayıcısı

Kullanıcı arayüzünü görüntüler

Apache

İstekleri karşılar

PHP

Sunucu tarafındaki işlemleri gerçekleştirir

MySQL

Verileri saklar ve sorgular

phpMyAdmin

Veri tabanı yönetimini kolaylaştırır

Bu bileşenler birlikte çalışarak dinamik web uygulamalarının geliştirilmesini sağlar.

13. Uygulama: İlk Web Sunucumuzu Oluşturalım

Bu bölümde katılımcılar kendi bilgisayarlarında Apache, PHP ve MySQL bileşenlerini kullanarak basit bir web geliştirme ortamı oluşturacaktır.

Uygulamalı Laboratuvar

Uygulama 1: Apache kurulumu

Terminalde:

sudo apt update
sudo apt install apache2 -y

Tarayıcıda:

http://localhost

Apache'nin çalıştığını doğrulayalım.

Uygulama 2: PHP kurulumu

sudo apt install php libapache2-mod-php php-cli php-mysql -y
sudo systemctl restart apache2

PHP sürümünü kontrol edelim:

php -v

Uygulama 3: İlk PHP sayfası

sudo nano /var/www/html/merhaba.php

Dosyanın içeriği:

<!DOCTYPE html>
<html lang="tr">
<head>
<meta charset="UTF-8">
<title>İlk Web Uygulamam</title>
</head>
<body>
<h1>İnternet Programcılığı</h1>
<?php
echo "<p>Web sunucum başarıyla çalışıyor!</p>";
echo "<p>PHP ile ilk uygulamamı oluşturdum.</p>";
?>
</body>
</html>

Tarayıcıda:

http://localhost/merhaba.php

Uygulama 4: MySQL kurulumu

sudo apt install mysql-server -y
sudo systemctl enable --now mysql

MySQL'e giriş:

sudo mysql

Veri tabanı oluşturma:

CREATE DATABASE kurs;
SHOW DATABASES;

Uygulama 5: Bileşenleri kontrol etme

systemctl status apache2
systemctl status mysql
php -v
mysql --version

Bu kontrollerle web programlama ortamımızın temel bileşenlerini doğrulayalım.

15. Öğrenme Kontrolü – Değerlendirme Soruları

Katılımcıların öğrendiklerini değerlendirmek için aşağıdaki soruları kullanabilirsiniz.

8 Soruluk Mini Test

0/8 cevaplandı

1. Web tarayıcısından gelen HTTP isteklerini karşılayan yazılım hangisidir?

2. PHP hangi tarafta çalışır?

3. MySQL'in temel görevi nedir?

4. Linux üzerinde Apache kurmak için hangi komut kullanılır?

5. PHP dosyalarının uzantısı nedir?

6. LAMP ifadesindeki M harfi neyi temsil eder?

7. MySQL veri tabanlarını yönetmek için kullanılan web arayüzü hangisidir?

8. localhost neyi ifade eder?

Testi değerlendir

16. Uygulama Ödevi

Katılımcılardan aşağıdaki çalışmayı tamamlamaları istenir:

Ödev: Yerel Web Sunucusu Kurulumu

  1. Apache web sunucusunu kurunuz.

  2. PHP programlama dilini kurunuz.

  3. MySQL veri tabanı sunucusunu kurunuz.

  4. PHP'nin çalıştığını phpinfo() ile test ediniz.

  5. merhaba.php isimli bir dosya oluşturunuz.

  6. kurs isimli bir veri tabanı oluşturunuz.

  7. Kurulum sırasında karşılaştığınız sorunları ve çözüm yöntemlerini kısa bir rapor hâlinde yazınız.

Beklenen çıktı: Katılımcının bilgisayarında Apache, PHP ve MySQL bileşenlerinin çalışır durumda olması.

17. Sonuç ve Bir Sonraki Ders

Bu eğitimde internet programcılığının temel altyapısını oluşturan teknolojileri öğrendik.

Apache ile web sunucusu oluşturduk, PHP ile sunucu taraflı programlamaya giriş yaptık, MySQL ile veri tabanı yönetiminin temellerini öğrendik.

Bu teknolojiler, ilerleyen derslerde geliştireceğimiz dinamik web uygulamalarının temelini oluşturacaktır.

Bir sonraki öğrenme aşaması

PHP ile Web Programlamaya Giriş

Sonraki eğitimde şu konuları ele alabiliriz:

  1. PHP değişkenleri ve veri türleri

  2. Operatörler ve ifadeler

  3. Koşullu ifadeler (if-else)

  4. Döngüler (for, while, foreach)

  5. PHP ile HTML formları

  6. GET ve POST metotları

  7. PHP ile MySQL bağlantısı

Yararlanılabilecek Resmî Kaynaklar

Eğitmen için önemli tavsiyem: İlk beş saatin sonunda katılımcıların yalnızca Apache, PHP ve MySQL kavramlarını öğrenmiş olması yeterli değildir. Her katılımcının kendi bilgisayarında çalışan bir web sunucusu oluşturmasını, localhost üzerinden PHP sayfası açmasını ve bir MySQL veri tabanı oluşturmasını sağlayın. Böylece sonraki PHP derslerine sağlam bir altyapıyla geçebilirsiniz.


Pardus 25.2 Üzerinde Apache, PHP ve MySQL Kurulumu

LAMP Web Programlama Ortamının Oluşturulması

İnternet Programcılığı
Uygulamalı Eğitim
5 Ders Saati

1. Eğitimin Amacı

Bu eğitimde Pardus 25.2 işletim sistemi üzerinde dinamik web uygulamaları geliştirebilmek için gerekli yazılım altyapısını oluşturacağız.

Apache web sunucusunu, PHP programlama dilini ve MySQL ile uyumlu MariaDB veri tabanı sunucusunu kurarak bilgisayarımızı bir web geliştirme ortamına dönüştüreceğiz.

Eğitim sonunda katılımcılar:

  • Pardus üzerinde Apache web sunucusunu kurabilecek.

  • Apache servisinin yönetimini öğrenebilecek.

  • PHP programlama dilini kurabilecek.

  • PHP dosyalarını web tarayıcısında çalıştırabilecek.

  • MySQL uyumlu veri tabanı sunucusunu kurabilecek.

  • phpMyAdmin ile veri tabanı yönetebilecek.

  • İlk PHP ve SQL uygulamalarını gerçekleştirebilecek.

2. LAMP Mimarisi Nedir?

Bu eğitimde oluşturacağımız altyapı LAMP olarak adlandırılır.

LAMP, dinamik web uygulamalarının geliştirilmesinde kullanılan dört temel bileşenden oluşur.

Bileşen

Açılımı

Görevi

L

Linux

İşletim sistemi

A

Apache

Web sunucusu

M

MySQL / MariaDB

Veri tabanı sunucusu

P

PHP

Sunucu taraflı programlama

Bu bileşenlerin birlikte çalışması sayesinde kullanıcı giriş sistemleri, öğrenci otomasyonları, bloglar, e-ticaret siteleri ve yönetim panelleri geliştirilebilir.

Önemli bilgi: MySQL ve MariaDB ilişkisel veri tabanı yönetim sistemleridir. MariaDB, MySQL ile yüksek düzeyde uyumlu bir alternatiftir. Pardus'un Debian tabanlı paket depolarında kurulum için MariaDB kullanmak pratik bir seçenektir. Bu eğitimde PHP'nin MySQL bağlantı sürücüsünü de kuracağız.

3. Kurulum Öncesi Hazırlık

Kuruluma başlamadan önce Pardus 25.2 sistemimizin güncel olduğundan emin olalım.

Terminal uygulamasını açalım.

Öncelikle paket listelerini güncelleyelim:

sudo apt update

Kurulu paketleri güncelleyelim:

sudo apt upgrade -y

İşletim sistemi sürümünü kontrol edelim:

cat /etc/os-release

Disk alanını kontrol edelim:

df -h

Paket yöneticisiyle kurulum yapacağımız için sudo komutunu kullanacağız. Bu komut, ilgili işlemi yönetici yetkisiyle gerçekleştirmemizi sağlar.

4. Apache Web Sunucusunun Kurulumu

4.1. Apache Nedir?

Apache HTTP Server internet üzerinden gelen HTTP ve HTTPS isteklerini karşılayan web sunucusu yazılımıdır.

Apache'nin görevleri:

  • Web tarayıcılarından gelen istekleri karşılamak.

  • HTML, CSS ve JavaScript dosyalarını sunmak.

  • PHP uygulamalarının çalışmasını sağlamak.

  • Web sitelerini yayınlamak.

  • Sanal sunucular oluşturmak.

  • Erişim ve hata kayıtlarını tutmak.

4.2. Apache Kurulumu

Terminal üzerinden aşağıdaki komutu çalıştıralım:

sudo apt install apache2 -y

Kurulum tamamlandıktan sonra Apache servisini başlatalım:

sudo systemctl start apache2

Bilgisayar her açıldığında Apache'nin otomatik başlamasını sağlayalım:

sudo systemctl enable apache2

Servisin durumunu kontrol edelim:

sudo systemctl status apache2

Çıktıda active (running) ifadesini görüyorsak Apache başarıyla çalışmaktadır.

4.3. Apache Kurulumunun Test Edilmesi

Web tarayıcısını açalım ve adres çubuğuna aşağıdaki adresi yazalım:

http://localhost

Alternatif olarak:

http://127.0.0.1

Apache'nin varsayılan karşılama sayfası görüntüleniyorsa kurulum başarılıdır.

4.4. Apache'nin Önemli Dizinleri

Pardus üzerinde Apache kurulduğunda aşağıdaki dizinler ve dosyalar kullanılacaktır.

Dosya / Dizin

Görevi

/var/www/html

Varsayılan web yayın dizini

/etc/apache2

Apache yapılandırma dizini

/etc/apache2/sites-available

Kullanılabilir sanal sunucu yapılandırmaları

/etc/apache2/sites-enabled

Etkin sanal sunucu yapılandırmaları

/var/log/apache2

Apache günlük kayıtları

/etc/apache2/apache2.conf

Ana yapılandırma dosyası

Önemli: Geliştirdiğimiz PHP ve HTML dosyalarını başlangıçta /var/www/html dizini içerisinde saklayacağız.

4.5. Apache Servis Yönetimi

Apache'yi yönetmek için kullanacağımız komutlar:

İşlem

Komut

Başlatma

sudo systemctl start apache2

Durdurma

sudo systemctl stop apache2

Yeniden başlatma

sudo systemctl restart apache2

Yeniden yükleme

sudo systemctl reload apache2

Durum kontrolü

sudo systemctl status apache2

Otomatik başlatma

sudo systemctl enable apache2

Otomatik başlatmayı kapatma

sudo systemctl disable apache2

5. PHP Programlama Dilinin Kurulumu

5.1. PHP Nedir?

PHP dinamik web uygulamaları geliştirmek amacıyla kullanılan sunucu taraflı programlama dilidir.

PHP ile:

  • Kullanıcı kayıt sistemi hazırlanabilir.

  • Kullanıcı giriş işlemleri yapılabilir.

  • Veri tabanına veri kaydedilebilir.

  • Veri tabanından bilgiler alınabilir.

  • Yönetim panelleri geliştirilebilir.

  • Dinamik web siteleri oluşturulabilir.

PHP dosyalarının uzantısı .php şeklindedir.

5.2. PHP Paketlerinin Kurulumu

Apache ile PHP'nin birlikte çalışabilmesi için PHP yorumlayıcısını ve Apache PHP modülünü kurmamız gerekir.

Aşağıdaki komutu çalıştıralım:

sudo apt install php libapache2-mod-php php-cli php-mysql -y

Kurulan paketlerin görevleri:

Paket

Görevi

php

PHP yorumlayıcısı

libapache2-mod-php

Apache ile PHP entegrasyonu

php-cli

Terminal üzerinden PHP çalıştırma

php-mysql

MySQL/MariaDB bağlantısı

Web uygulamalarında sık kullanılan ek PHP modüllerini de kuralım:

sudo apt install php-curl php-gd php-mbstring php-xml php-zip php-intl -y

Bu modüllerin görevleri:

  • php-curl: HTTP istekleri ve web servisleri.

  • php-gd: Görüntü işleme.

  • php-mbstring: Çok baytlı karakter işlemleri.

  • php-xml: XML verilerinin işlenmesi.

  • php-zip: ZIP arşiv işlemleri.

  • php-intl: Uluslararasılaştırma ve yerel ayarlar.

5.3. PHP Sürümünü Kontrol Etme

Kurulumdan sonra terminalde:

php -v

komutunu çalıştıralım.

Kurulu PHP sürümünü ve yapılandırmasını görebiliriz.

Kurulu PHP modüllerini listelemek için:

php -m

Apache'yi yeniden başlatalım:

sudo systemctl restart apache2

5.4. İlk PHP Uygulamamızı Oluşturalım

Şimdi PHP'nin gerçekten çalışıp çalışmadığını test edeceğiz.

Öncelikle Apache'nin web dizinine geçelim:

cd /var/www/html

Yeni bir PHP dosyası oluşturalım:

sudo nano merhaba.php

Dosyanın içerisine aşağıdaki kodları yazalım:

<?php

echo "Merhaba Dünya!";

?>

Dosyayı kaydedip çıkalım.

Tarayıcıdan aşağıdaki adresi açalım:

http://localhost/merhaba.php

Ekranda Merhaba Dünya! yazısını görüyorsak PHP başarıyla çalışmaktadır.

5.5. HTML ve PHP Birlikte Kullanımı

PHP, HTML kodlarıyla birlikte kullanılabilir.

Şimdi daha kapsamlı bir örnek oluşturalım.

Dosya:

bilgiler.php

<!DOCTYPE html>
<html lang="tr">
<head>
    <meta charset="UTF-8">
    <title>PHP İlk Uygulamam</title>
</head>
<body>

<h1>İnternet Programcılığı Kursu</h1>

<?php

$ad = "Ahmet";
$soyad = "Yılmaz";

echo "<h2>Merhaba $ad $soyad</h2>";

echo "<p>Pardus 25.2 üzerinde PHP öğreniyorum.</p>";

?>

</body>
</html>

Tarayıcıda:

http://localhost/bilgiler.php

Bu örnekte HTML sayfa yapısını oluştururken PHP değişkenleri ve echo komutuyla dinamik içerik oluşturduk.

5.6. PHP Bilgi Sayfası ile Kurulumu Doğrulama

PHP'nin Apache ile entegrasyonunu ayrıntılı olarak kontrol etmek için:

sudo nano /var/www/html/info.php

Dosyaya şu kodu yazalım:

<?php
phpinfo();
?>

Tarayıcıdan:

http://localhost/info.php

adresini açalım.

Bu sayfada PHP sürümü, yapılandırma ayarları, modüller ve sunucu bilgileri görüntülenir.

Güvenlik uyarısı

info.php dosyası test tamamlandıktan sonra silinmelidir. Çünkü sunucunun yapılandırma bilgilerini dışarıya gösterebilir.

sudo rm /var/www/html/info.php

6. MySQL Veri Tabanı Sunucusunun Kurulumu

6.1. Veri Tabanı Nedir?

Veri tabanı, bilgilerin düzenli bir biçimde saklanmasını ve gerektiğinde kullanılmasını sağlayan yapıdır.

Örneğin bir öğrenci takip uygulamasında:

Öğrenci No

Ad

Soyad

Sınıf

1001

Ahmet

Yılmaz

10-A

1002

Mehmet

Demir

10-B

1003

Ali

Kaya

11-A

Bu bilgiler veri tabanında saklanabilir.

6.2. MySQL ve MariaDB Arasındaki İlişki

MySQL ve MariaDB ilişkisel veri tabanı yönetim sistemleridir.

MariaDB, MySQL'in açık kaynaklı bir çatallanması olarak geliştirilmiştir ve MySQL ile büyük ölçüde uyumludur.

Pardus 25.2 üzerinde eğitim ortamı oluştururken MariaDB kurulumunu tercih edeceğiz. PHP tarafında php-mysql paketi sayesinde PHP uygulamalarımız MariaDB ile de bağlantı kurabilecektir.

6.3. MariaDB Sunucusunun Kurulumu

Terminalde aşağıdaki komutu çalıştıralım:

sudo apt install mariadb-server -y

Kurulum tamamlandıktan sonra servisi başlatalım:

sudo systemctl start mariadb

Bilgisayar her açıldığında otomatik çalışmasını sağlayalım:

sudo systemctl enable mariadb

Servisin durumunu kontrol edelim:

sudo systemctl status mariadb

active (running) ifadesi veri tabanı sunucusunun çalıştığını gösterir.

6.4. MariaDB Sürümünü Kontrol Etme

mariadb --version

MySQL uyumlu istemci komutu da kullanılabilir:

mysql --version

Sunucuya yönetici olarak giriş yapalım:

sudo mariadb

Başarılı girişten sonra SQL komutlarını çalıştırabileceğimiz terminal ekranı açılır.

6.5. Veri Tabanlarını Listeleme

MariaDB terminalinde:

SHOW DATABASES;

komutunu çalıştıralım.

Sistemdeki veri tabanları listelenecektir.

6.6. İlk Veri Tabanımızı Oluşturalım

Şimdi internet programcılığı kursunda kullanacağımız bir veri tabanı oluşturalım.

CREATE DATABASE kurs;

Oluşturduğumuz veri tabanını kontrol edelim:

SHOW DATABASES;

Veri tabanını seçelim:

USE kurs;

Artık kurs veri tabanı üzerinde işlem yapabiliriz.

6.7. Öğrenci Tablosu Oluşturalım

CREATE TABLE ogrenciler (
    id INT AUTO_INCREMENT PRIMARY KEY,
    ad VARCHAR(50) NOT NULL,
    soyad VARCHAR(50) NOT NULL,
    numara INT
);

Tablomuzu kontrol edelim:

SHOW TABLES;

Tablonun yapısını inceleyelim:

DESCRIBE ogrenciler;

6.8. Öğrenci Kaydı Ekleyelim

INSERT INTO ogrenciler (ad, soyad, numara)
VALUES ('Ahmet', 'Yılmaz', 1001);

Tablodaki kayıtları listeleyelim:

SELECT * FROM ogrenciler;

Böylece ilk veri tabanımızı ve tablomuzu oluşturmuş olduk.

MariaDB terminalinden çıkmak için:

EXIT;

7. Veri Tabanı Güvenliği ve Kullanıcı Oluşturma

Web uygulamalarında veri tabanı işlemlerini doğrudan yönetici hesabıyla gerçekleştirmek doğru bir yaklaşım değildir.

Her uygulama için ayrı bir veri tabanı kullanıcısı oluşturmak ve yalnızca gerekli yetkileri vermek daha güvenlidir.

Önce MariaDB'ye giriş yapalım:

sudo mariadb

Bir uygulama kullanıcısı oluşturalım:

CREATE USER 'kursuser'@'localhost'
IDENTIFIED BY 'GucluBirParola_2026!';

Bu kullanıcıya yalnızca kurs veri tabanı üzerinde gerekli yetkileri verelim:

GRANT SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE,
CREATE, ALTER, INDEX
ON kurs.*
TO 'kursuser'@'localhost';

Yetkileri kontrol etmek için:

SHOW GRANTS FOR 'kursuser'@'localhost';

Buradaki örnek parolayı gerçek projelerde kullanmayın. Güçlü ve benzersiz bir parola belirleyin.

8. phpMyAdmin Kurulumu

phpMyAdmin veri tabanlarını grafiksel arayüz üzerinden yönetmemizi sağlayan web tabanlı bir uygulamadır.

phpMyAdmin ile:

  • Veri tabanı oluşturabiliriz.

  • Tablo oluşturabiliriz.

  • Veri ekleyebiliriz.

  • SQL sorguları çalıştırabiliriz.

  • Veri tabanı yedekleyebiliriz.

  • Kullanıcıları ve yetkileri yönetebiliriz.

8.1. phpMyAdmin Kurulumu

Terminalde:

sudo apt install phpmyadmin -y

Kurulum sırasında yapılandırma ekranı açılabilir.

  1. Web sunucusu seçimi ekranında Apache2 seçilmelidir.

  2. dbconfig-common sorusunda otomatik veri tabanı yapılandırması isteniyorsa Yes seçilmelidir.

  3. Kurulumun istediği parola bilgileri tamamlanmalıdır.

Kurulum tamamlandıktan sonra Apache servisini yeniden başlatalım:

sudo systemctl restart apache2

8.2. phpMyAdmin Arayüzünü Açma

Tarayıcıdan:

http://localhost/phpmyadmin

adresine gidelim.

Oluşturduğumuz veri tabanı kullanıcısı ile giriş yapabiliriz:

  • Kullanıcı adı: kursuser

  • Parola: Kurulum sırasında belirlediğimiz parola

phpMyAdmin ekranından kurs veri tabanını ve ogrenciler tablosunu görüntüleyebiliriz.

Not: Paket kurulumuna göre phpMyAdmin'in Apache yapılandırması otomatik etkinleşmeyebilir. Adres açılmazsa Apache yapılandırmasını kontrol etmek gerekir.

9. Apache, PHP ve MySQL Bağlantı Testi

Şimdi kurduğumuz üç temel bileşenin birlikte çalışıp çalışmadığını kontrol edeceğiz.

9.1. PHP ile Veri Tabanına Bağlanma

Öncelikle /var/www/html dizininde yeni bir dosya oluşturalım:

sudo nano /var/www/html/veritabani.php

Aşağıdaki PHP kodlarını dosyaya yazalım:


<?php

$sunucu = "localhost";
$kullanici = "kursuser";
$parola = "GucluBirParola_2026!";
$veritabani = "kurs";

// Veri tabanı bağlantısı
$baglanti = new mysqli(
    $sunucu,
    $kullanici,
    $parola,
    $veritabani
);

// Bağlantı kontrolü
if ($baglanti->connect_error) {
    die("Bağlantı hatası: " . $baglanti->connect_error);
}

echo "Veri tabanı bağlantısı başarılı!";

?>

Tarayıcıda aşağıdaki adresi açalım:

http://localhost/veritabani.php

Ekranda veri tabanı bağlantısının başarılı olduğunu belirten mesaj görüntülenmelidir.

9.2. PHP ile Veri Tabanındaki Öğrencileri Listeleme

Şimdi bir adım daha ileri giderek PHP üzerinden veri tabanındaki öğrenci kayıtlarını listeleyelim.

ogrenciler.php isimli dosya oluşturalım:

sudo nano /var/www/html/ogrenciler.php

Kodlarımız:


<?php

$baglanti = new mysqli(
    "localhost",
    "kursuser",
    "GucluBirParola_2026!",
    "kurs"
);

if ($baglanti->connect_error) {
    die("Bağlantı hatası");
}

$baglanti->set_charset("utf8mb4");

$sorgu = $baglanti->query(
    "SELECT * FROM ogrenciler"
);

echo "<h1>Öğrenci Listesi</h1>";

echo "<table border='1' cellpadding='8'>";
echo "<tr><th>No</th><th>Ad</th><th>Soyad</th></tr>";

while ($ogrenci = $sorgu->fetch_assoc()) {

    echo "<tr>";
    echo "<td>" . htmlspecialchars($ogrenci["numara"]) . "</td>";
    echo "<td>" . htmlspecialchars($ogrenci["ad"]) . "</td>";
    echo "<td>" . htmlspecialchars($ogrenci["soyad"]) . "</td>";
    echo "</tr>";

}

echo "</table>";

$baglanti->close();

?>

Tarayıcıdan:

http://localhost/ogrenciler.php

adresini açalım.

Artık Apache, PHP ve MariaDB birlikte çalışmaktadır.

10. Apache ve Veri Tabanı İçin Güvenlik Ayarları

Bir web sunucusu oluşturduğumuzda güvenlik ayarlarını da yapmamız gerekir.

10.1. MariaDB Güvenlik Kontrolü

MariaDB'nin güvenlik yapılandırma aracını çalıştıralım:

sudo mariadb-secure-installation

Bu araç, sistemin sürümüne göre aşağıdaki güvenlik ayarlarını yapmamıza yardımcı olur:

  • Gereksiz anonim kullanıcıların kaldırılması.

  • Uzaktan root erişiminin sınırlandırılması.

  • Test veri tabanının kaldırılması.

  • Yetki tablolarının yeniden yüklenmesi.

Paketin sunduğu seçenekleri dikkatlice inceleyerek ilerleyelim.

10.2. Güvenlik Duvarı

Pardus üzerinde UFW kuruluysa durumunu kontrol edelim:

sudo ufw status

Web sunucusuna ağ üzerinden erişim sağlanacaksa HTTP ve HTTPS bağlantılarına izin verilebilir:

sudo ufw allow 80/tcp
sudo ufw allow 443/tcp

Dikkat: Bu kurallar yalnızca UFW etkinse uygulanır. MySQL/MariaDB'nin 3306 portunu internet üzerinden erişime açmayın. Yerel PHP uygulamalarımız için veri tabanı bağlantısını localhost üzerinden gerçekleştirebiliriz.

10.3. PHP Test Dosyalarının Temizlenmesi

Test amacıyla oluşturduğumuz bilgi dosyasını silelim:

sudo rm -f /var/www/html/info.php

Gerçek web uygulamalarında hata mesajlarının ve sistem bilgilerinin ziyaretçilere gösterilmesini sınırlandırmalıyız.

11. Kurulum Sonrası Kontrol Listesi

Aşağıdaki komutları kullanarak kurulumlarımızı toplu şekilde kontrol edelim.

Kontrol

Komut

Apache durumu

systemctl status apache2

PHP sürümü

php -v

PHP modülleri

php -m

MariaDB durumu

systemctl status mariadb

MariaDB sürümü

mariadb --version

Apache portu

ss -tlnp

Apache günlükleri

sudo tail -n 30 /var/log/apache2/error.log

Kurulum tamamlandı

Pardus 25.2 LAMP Kurulum Özeti

Apache 2

Kuruldu

PHP

Kuruldu

MariaDB

Kuruldu

phpMyAdmin

Kuruldu

Web geliştirme adresleri

  • http://localhost

  • http://localhost/merhaba.php

  • http://localhost/phpmyadmin

12. Karşılaşılabilecek Sorunlar ve Çözümleri

Sorun

Çözüm

Apache başlamıyor

sudo journalctl -u apache2 -n 50

PHP kodu çalışmıyor

libapache2-mod-php paketini kontrol edin

PHP modülü bulunamıyor

sudo apt install php-mysql

MySQL bağlantısı başarısız

Kullanıcı, parola ve veri tabanı adını kontrol edin

phpMyAdmin açılmıyor

Apache yapılandırmasını kontrol edin

Port 80 kullanımda

sudo ss -tlnp

Apache sayfası açılmıyor

sudo systemctl status apache2

12.1. Apache Yapılandırmasını Kontrol Etme

Apache yapılandırma dosyalarında hata olup olmadığını kontrol edelim:

sudo apache2ctl configtest

Başarılı sonuç:

Syntax OK

12.2. Apache Hata Kayıtlarını İnceleme

sudo tail -f /var/log/apache2/error.log

Bu komut Apache'nin hata kayıtlarını anlık olarak takip etmemizi sağlar.

12.3. Apache 80 Portunu Kontrol Etme

sudo ss -tlnp | grep ':80'

Apache'nin 80 numaralı portu dinleyip dinlemediğini kontrol edebiliriz.

13. Uygulamalı Laboratuvar Çalışması

Öğrenci uygulaması

Uygulama adı: Pardus 25.2 Üzerinde Öğrenci Bilgi Sistemi Altyapısı

Bu laboratuvar çalışmasında katılımcılar küçük bir öğrenci bilgi sisteminin web altyapısını hazırlayacaklardır.

Yapılacak işlemler:

  1. Apache web sunucusunu kurunuz.

  2. PHP programlama dilini kurunuz.

  3. MariaDB veri tabanı sunucusunu kurunuz.

  4. phpMyAdmin kurulumunu gerçekleştiriniz.

  5. ogrenci_sistemi isimli veri tabanı oluşturunuz.

  6. ogrenciler isimli tablo oluşturunuz.

  7. En az üç öğrenci kaydı ekleyiniz.

  8. PHP kullanarak veri tabanına bağlanınız.

  9. Öğrenci kayıtlarını PHP ile listeleyiniz.

Oluşturulacak veri tabanı:

CREATE DATABASE ogrenci_sistemi;

USE ogrenci_sistemi;

CREATE TABLE ogrenciler (
    id INT AUTO_INCREMENT PRIMARY KEY,
    okul_no INT NOT NULL,
    ad VARCHAR(50) NOT NULL,
    soyad VARCHAR(50) NOT NULL,
    sinif VARCHAR(10)
);

Örnek kayıtlar:

INSERT INTO ogrenciler
(okul_no, ad, soyad, sinif)
VALUES
(1001, 'Ahmet', 'Yılmaz', '10-A'),
(1002, 'Mehmet', 'Demir', '10-B'),
(1003, 'Ali', 'Kaya', '11-A');

Beklenen sonuç: Katılımcıların Pardus 25.2 üzerinde çalışan bir web sunucusu oluşturması ve PHP üzerinden veri tabanındaki öğrenci bilgilerini görüntülemesi.

14. Beş Ders Saatlik Eğitim Planı

Ders

İçerik

Süre

1. Ders

LAMP mimarisi, web sunucusu ve Apache kurulumu

60 dk

2. Ders

PHP kurulumu, PHP modülleri ve ilk PHP uygulaması

60 dk

3. Ders

Veri tabanı kavramları ve MariaDB kurulumu

60 dk

4. Ders

SQL komutları, phpMyAdmin ve veri tabanı yönetimi

60 dk

5. Ders

PHP-MariaDB bağlantısı ve öğrenci sistemi laboratuvarı

60 dk

15. Değerlendirme Soruları

8 Soruluk Kurulum Testi

0/8

1. Pardus üzerinde Apache web sunucusu hangi komutla kurulur?

2. PHP dosyalarının uzantısı hangisidir?

3. Apache'nin varsayılan web dizini hangisidir?

4. PHP'nin MySQL/MariaDB bağlantısı için hangi paket kullanılır?

5. MariaDB servisinin durumunu kontrol etmek için hangi komut kullanılır?

6. Veri tabanındaki kayıtları listeleyen SQL komutu hangisidir?

7. phpMyAdmin ne işe yarar?

8. Apache yapılandırma hatalarını kontrol eden komut hangisidir?

Testi değerlendir

16. Sonuç ve Sonraki Eğitim Aşaması

Bu eğitimde Pardus 25.2 işletim sistemi üzerinde web programlama altyapısını oluşturduk.

Apache ile web sunucusu kurduk, PHP ile sunucu taraflı programlamaya giriş yaptık ve MariaDB ile veri tabanı işlemlerini gerçekleştirdik.

Böylece dinamik web uygulamaları geliştirmek için gerekli temel altyapıyı hazırlamış olduk.

Bir sonraki eğitim

PHP ile Dinamik Web Programlama

Bir sonraki aşamada şu konuları işlemenizi öneriyorum:

  1. PHP değişkenleri ve veri türleri

  2. Aritmetik, mantıksal ve karşılaştırma operatörleri

  3. if-else ve switch yapıları

  4. for, while ve foreach döngüleri

  5. PHP fonksiyonları

  6. HTML formları

  7. GET ve POST metotları

  8. PHP ile MySQL/MariaDB işlemleri

17. Resmî Kaynaklar ve Dokümantasyon

Eğitim sırasında yararlanabileceğiniz kaynaklar:

Eğitmen önerisi: Kursun bu ilk bölümünde her katılımcının kendi Pardus 25.2 bilgisayarında kurulumu gerçekleştirmesini sağlayın. Özellikle localhost, /var/www/html, Apache servis yönetimi ve PHP-MariaDB bağlantısı kavramlarını uygulamalı olarak öğrenmeleri sonraki derslerde büyük kolaylık sağlayacaktır.

Teknik not: Kurulum komutları Pardus 25.2'nin Debian tabanlı apt paket yönetimi esas alınarak hazırlanmıştır. Paketlerin depodaki güncel sürümleri ve bağımlılıkları kurulum sırasında belirlenir. MariaDB kullanılması, eğitimde MySQL ve SQL kavramlarını öğrenmeye engel değildir.

TÜBİTAK+3




Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Android Telefon/Tablet Ekranını Pardus ETAP 23 Yüklü Akıllı Tahtaya Yansıtma

Pardus Etap 23’de Unutulmuş Etap Yetkili Parolasını Sıfırlama

Pardus Etap 23 Yazıcı Kurulumu