Pardus 25.2 Üzerine VirtualBox Kurulumu

Güncel Sürümün İndirilmesi, Kurulması ve Yapılandırılması

Bu makaleyi, Pardus 25.2 LAB işletim sistemi yüklü okul laboratuvarındaki bilgisayarlarda VirtualBox kurulumu yaparken öğrencilerinizle birlikte uygulayabileceğiniz şekilde hazırladım.

Eğitim içeriğinde yalnızca kurulum komutlarını değil; sanallaştırma teknolojisinin çalışma mantığını, sistem gereksinimlerini, Oracle deposunun eklenmesini, VirtualBox Extension Pack kurulumunu, kullanıcı izinlerini ve kurulum sonrası testleri de ele alacağız.

Kategori: Pardus, Linux, Sistem Yönetimi, Sanallaştırma

1. Giriş: Sanallaştırma Nedir?

Sanallaştırma (Virtualization), fiziksel bir bilgisayarın donanım kaynaklarını kullanarak aynı bilgisayar üzerinde birden fazla sanal bilgisayar çalıştırılmasını sağlayan teknolojidir.

Örneğin laboratuvarımızdaki Pardus 25.2 yüklü bir bilgisayarda VirtualBox kullanarak aşağıdaki işletim sistemlerini sanal makine olarak çalıştırabiliriz:

  • Pardus Linux

  • Debian GNU/Linux

  • Windows  XP/7/1011

  • Kali Linux

  • Fedora Linux

  • Diğer Linux dağıtımları

Böylece öğrencilerimiz fiziksel bilgisayarın işletim sistemine müdahale etmeden farklı işletim sistemlerini kurabilir, deneyebilir ve sistem yönetimi uygulamaları gerçekleştirebilir.



VirtualBox'ın eğitim ortamındaki kullanım alanları:

  1. Linux işletim sistemi kurulumu ve yönetimi.

  2. Windows ve Linux işletim sistemlerinin karşılaştırılması.

  3. Ağ yapılandırması ve sanal ağ laboratuvarları.

  4. Siber güvenlik uygulamaları.

  5. Sunucu kurulumu ve yönetimi.

  6. Snapshot (anlık görüntü) ile sistem geri yükleme çalışmaları.

2. VirtualBox Nedir?

Oracle VM VirtualBox , Oracle tarafından geliştirilen açık kaynaklı ve platformlar arası bir sanallaştırma yazılımıdır.

VirtualBox sayesinde bir fiziksel bilgisayar üzerinde birbirinden bağımsız sanal bilgisayarlar oluşturabiliriz.

VirtualBox'ın temel bileşenleri:

Bileşen

        Açıklama

VirtualBox Manager

        Sanal makinelerin yönetildiği grafik arayüz

VirtualBox VM

        Sanal makine çalıştırma bileşeni

Extension Pack

        USB 2.0/3.0 ve ek özellikler

Guest Additions

        Sanal makinenin içine kurulan sürücü ve yardımcı araçlar

VirtualBox Kernel Modules

        Çekirdek seviyesinde sanallaştırma desteği

Bu eğitimde Pardus 25.2  üzerine VirtualBox'ın Linux sürümünü kuracağız.

3. Kurulum Öncesinde Sistem Gereksinimleri

VirtualBox kurulumuna başlamadan önce bilgisayarlarımızın sanallaştırma için uygun olup olmadığını kontrol etmeliyiz.

3.1. İşlemci sanallaştırma desteği

VirtualBox, Intel işlemcilerde VT-x, AMD işlemcilerde AMD-V teknolojisinden yararlanır.

BIOS/UEFI ayarlarında aşağıdaki seçeneklerin etkin olması gerekir:

  • Intel Virtualization Technology (VT-x)

  • AMD-V veya SVM Mode

Terminal üzerinden işlemci desteğini kontrol edelim:

egrep -c '(vmx|svm)' /proc/cpuinfo

Bu komut üç önemli işlem gerçekleştirir:

İfade

Açıklama

egrep

    Genişletilmiş düzenli ifadelerle arama yapar.

-c

    Eşleşen satırların sayısını verir.

/proc/cpuinfo

    İşlemci hakkındaki bilgileri içerir.

Aranan ifadeler:

  • vmx: Intel işlemcilerde Intel VT-x sanallaştırma desteği.

  • svm: AMD işlemcilerde AMD-V sanallaştırma desteği.

Komut sonucunda 0 dışında bir sayı görüyorsak işlemcide sanallaştırma özellikleri algılanıyor demektir.

Örneğin:

24

Bu sonuç, işlemcide sanallaştırma desteğinin bulunduğunu gösterir. Ancak BIOS/UEFI ayarlarının da etkin olması gerekir.

Bu değer, işlemcinizde 24 adet sanallaştırma destekli mantıksal işlemci kaydı bulunduğunu gösterir.

Önemli: Bu sonuç 24 fiziksel çekirdek olduğu anlamına gelmez. İşlemcinizin mantıksal işlemci sayısını öğrenmek için şu komutu kullanın:

nproc

12

Daha ayrıntılı bilgi için:

lscpu

3.2. İşletim sistemi ve mimari kontrolü

Öncelikle Pardus sürümümüzü kontrol edelim:

cat /etc/os-release

Çekirdek sürümünü öğrenelim:

uname -r

İşlemci mimarisini kontrol edelim:

uname -m

Beklenen sonuç:

x86_64

Bu eğitimde 64 bit Intel veya AMD işlemcili bilgisayarları esas alıyoruz.

3.3. Donanım önerileri

Donanım

        Önerilen özellik

İşlemci

        Intel Core i5 / AMD Ryzen 5 veya üzeri

RAM

        En az 8 GB, tercihen 16 GB

Disk

        SSD

Boş disk alanı

        En az 40 GB

Sanallaştırma

        VT-x / AMD-V etkin

Birden fazla sanal makine çalıştırılacaksa RAM ve SSD kapasitesinin yüksek olması önemlidir.

4. Pardus 25.2 Sisteminin Güncellenmesi

Kuruluma başlamadan önce Pardus paketlerini güncelleyelim.

Terminali açalım:

Klavye kısayolu: Ctrl + Alt + T

Paket listelerini güncelleyelim:

sudo apt update

Kurulu paketleri güncelleyelim:

sudo apt full-upgrade -y

İşlem tamamlandıktan sonra bilgisayarı yeniden başlatalım:

sudo reboot

Neden güncelleme yapıyoruz?

VirtualBox, Linux çekirdeğiyle birlikte çalışan bazı çekirdek modüllerine ihtiyaç duyar. Güncel sistem kullanmak, kurulum sırasında karşılaşabileceğimiz uyumsuzlukların azaltılmasına yardımcı olur.

5. VirtualBox İçin Gerekli Paketlerin Kurulması

VirtualBox kurulumu sırasında çekirdek modüllerinin derlenmesi gerekebilir.

Bu nedenle öncelikle gerekli geliştirme araçlarını ve Linux çekirdek başlıklarını yükleyelim:

sudo apt install -y build-essential dkms linux-headers-$(uname -r)

Paketlerin görevleri:

Paket

    Görevi

build-essential

Derleme araçlarını sağlar

dkms

Çekirdek modüllerinin çekirdek güncellemelerinde yeniden derlenmesine yardımcı olur

linux-headers

Çekirdek modüllerinin derlenmesi için gerekli başlık dosyalarını sağlar

Kurulum sonrasında paketlerin durumunu kontrol edelim:

dpkg -l build-essential dkms

Çekirdek başlıklarının kontrolü:

dpkg -l "linux-headers-$(uname -r)"

Not: Çalışan çekirdeğe ait başlık paketi Pardus depolarında bulunamıyorsa önce sistem güncellemelerini ve çekirdek paketlerini kontrol edin. Gerekirse bilgisayarı yeniden başlatarak güncel çekirdekle açın.

6. Oracle VirtualBox'ın İndirilmesi

VirtualBox'ın güncel sürümünü Oracle'ın resmî internet sitesinden indireceğiz.

Oracle VirtualBox

Resmî indirme sayfası

7.2.22 – Güncel sürüm

Oracle'ın indirme sayfasında Debian 13 (Trixie) için 64 bit Linux paketi bulunmaktadır. Pardus 25.2, Debian 13 tabanlı olduğundan bu paket uygun başlangıç tercihidir.

Sürüm bilgisi: 19 Kasım 2026 tarihinde kontrol edilmiştir.

6.1. İndirme işlemi

İndirme sayfasında aşağıdaki adımları uygulayalım:

  1. Linux Platforms bölümünü bulalım.

  2. Debian 13 (Trixie) seçeneğini seçelim.

  3. AMD64 paketini indirelim.

  4. İndirilen .deb dosyasını İndirilenler klasöründe bulalım.

Önemli: AMD64 ifadesi yalnızca AMD işlemcileri ifade etmez. Intel ve AMD 64 bit işlemciler için kullanılan ortak paket mimarisidir.

6.2. İndirilen dosyanın kontrol edilmesi

Terminali açalım:

cd ~/İndirilenler

İndirilen dosyayı listeleyelim:

ls -lh virtualbox*.deb

Dosya adını kontrol ettikten sonra aşağıdaki kurulum komutunu uygulayacağız.

7. VirtualBox Kurulumu

İndirilen Debian paketini APT üzerinden kuracağız.

Öncelikle aşağıdaki komutu kullanalım:

sudo apt install ./virtualbox-7.2_*.deb

Burada dosya adının Oracle'ın indirdiği paketle eşleşmesi gerekir. Eğer farklı bir dosya adı varsa komutta gerçek dosya adını kullanmalıyız.

Örneğin:

sudo apt install ./virtualbox-7.2_7.2.22-*.deb

APT, paket bağımlılıklarını kontrol ederek gerekli paketleri kurmaya çalışacaktır.

Kurulum tamamlandığında VirtualBox uygulamasını Cinnamon menüsünde şu konumda görebiliriz:

Menü → Sistem → Oracle VM VirtualBox

Alternatif olarak terminalden çalıştırabiliriz:

virtualbox

8. VirtualBox Kullanıcı Yetkilerinin Yapılandırılması

VirtualBox'ın bazı donanım erişim özelliklerini kullanabilmek için kullanıcı hesabımızın vboxusers grubunda bulunması gerekir.

Öncelikle mevcut kullanıcı adını öğrenelim:

whoami

Kullanıcı hesabımızı gruba ekleyelim:

sudo usermod -aG vboxusers $USER

Grubun mevcut olup olmadığını kontrol edelim:

getent group vboxusers

Örnek çıktı:

vboxusers:x:128:

Gruba ekleme işleminden sonra oturumu kapatıp yeniden açalım veya bilgisayarı yeniden başlatalım:

sudo reboot

Tekrar oturum açtıktan sonra kontrol edelim:

groups

Çıktıda vboxusers ifadesini görmeliyiz.

Eğitim notu: usermod -aG komutundaki -a parametresi kullanıcının mevcut gruplarını koruyarak yeni gruba eklenmesini sağlar. Bu parametreyi unutmak, kullanıcının diğer grup üyeliklerini kaybetmesine neden olabilir.

9. VirtualBox Extension Pack Kurulumu

VirtualBox'ın temel sürümü birçok sanallaştırma işlemini gerçekleştirmek için yeterlidir. Ancak bazı gelişmiş özelliklerden yararlanmak için Extension Pack paketini de kurabiliriz.

Extension Pack ile sağlanan bazı özellikler:

  • USB 2.0 ve USB 3.0 desteği.

  • VirtualBox Remote Desktop Protocol (VRDP).

  • Disk şifreleme gibi bazı ek işlevler.

  • Bazı uzak yönetim ve entegrasyon özellikleri.

Önemli : Extension Pack, kurduğumuz VirtualBox sürümüyle aynı sürümde olmalıdır.

9.1. Extension Pack indirilmesi

Oracle indirme sayfasını tekrar açalım:

Sayfada VirtualBox Extension Pack bölümünü bulalım ve 7.2.22 sürümünü indirelim.

9.2. Extension Pack kurulumu

İndirilen .vbox-extpack dosyasını grafik arayüz üzerinden kurabiliriz.

  1. VirtualBox uygulamasını açalım.

  2. Dosya menüsünden Araçlar veya Tercihler bölümüne gidelim.

  3. Uzantılar (Extensions) bölümünü açalım.

  4. Paket ekleme simgesine tıklayalım.

  5. İndirdiğimiz Extension Pack dosyasını seçelim.

  6. Lisans koşullarını inceleyip kabul edelim.

Alternatif olarak terminalden kurulum yapabiliriz:

cd ~/İndirilenler

Ardından:

sudo VBoxManage extpack install \
Oracle_VirtualBox_Extension_Pack-7.2.22.vbox-extpack

Dosya adının indirdiğimiz gerçek dosya adıyla aynı olması gerektiğini unutmayalım.

Kurulum sırasında lisans onayı istenirse ekrandaki yönergeleri takip edelim.

Kurulumu kontrol edelim:

VBoxManage list extpacks

Örnek çıktı:

Extension Packs: 1
Pack no. 0:
Name: Oracle VirtualBox Extension Pack
Version: 7.2.22

10. VirtualBox Kurulumunun Kontrol Edilmesi

Şimdi kurulumun başarılı olup olmadığını birkaç komutla kontrol edelim.

10.1. VirtualBox sürümünü kontrol etme

VBoxManage --version

Beklenen çıktı:

7.2.22r...

10.2. VirtualBox çekirdek modüllerini kontrol etme

VirtualBox, Linux çekirdeğiyle iletişim kurmak için çeşitli çekirdek modüllerinden yararlanır.

Modülleri kontrol edelim:

lsmod | grep vbox

Başarılı bir kurulumda aşağıdaki modülleri görebiliriz:

  • vboxdrv

  • vboxnetflt

  • vboxnetadp

Bu modüllerin tamamının her durumda yüklü olması gerekmez. Örneğin sanal ağ adaptörleri kullanılmıyorsa bazı ağ modülleri yüklenmeyebilir.

Özellikle vboxdrv modülünü kontrol edelim:

lsmod | grep vboxdrv

Modül görünmüyorsa aşağıdaki komutla yüklemeyi deneyelim:

sudo modprobe vboxdrv

Modülün yüklenip yüklenmediğini tekrar kontrol edelim:

lsmod | grep vboxdrv

10.3. Sanal makineleri listeleme

VBoxManage list vms

Henüz sanal makine oluşturmadığımız için boş sonuç alabiliriz. Bu bir hata değildir.

11. VirtualBox Üzerinde İlk Sanal Makinenin Oluşturulması

VirtualBox kurulumunu tamamladık. Şimdi öğrencilerimizle birlikte ilk sanal makinemizi oluşturalım.

Bu uygulamada örnek işletim sistemi olarak Kali Linux kullanacağız. Kali Linux; siber güvenlik, ağ analizi, sistem güvenliği ve penetrasyon testi eğitimlerinde kullanılan Debian tabanlı bir Linux dağıtımıdır.

VirtualBox sayesinde Kali Linux'u Pardus 25.2 işletim sistemimize dokunmadan, bağımsız bir sanal bilgisayar olarak çalıştırabileceğiz.

11.1. Kali Linux ISO Dosyasının İndirilmesi

Öncelikle Kali Linux'un resmî internet sitesinden kurulum ISO dosyasını indirelim.

Resmî indirme adresi:

https://www.kali.org/get-kali/

İndirme sayfasında aşağıdaki adımları uygulayalım:

  1. Installer Images bölümünü açalım.

  2. 64 bit Installer ISO dosyasını indirelim.

  3. İndirme işleminin tamamlanmasını bekleyelim.

  4. İndirilen ISO dosyasını İndirilenler klasöründe bulalım.

Kali Linux'un VirtualBox için önceden hazırlanmış sanal makine imajları da bulunmaktadır. Ancak bu eğitimde öğrencilerimizin işletim sistemi kurulumunu öğrenmesi amacıyla Installer ISO yöntemini kullanacağız.

İndirilen dosyanın örnek adı:

kali-linux-2026.x-installer-amd64.iso

Not: Sürüm numarası indirme tarihine göre değişebilir.

11.2. Yeni Sanal Makine Oluşturma

VirtualBox uygulamasını açalım.

  1. Yeni (New) düğmesine tıklayalım.

  2. Sanal makine adını Kali-Linux olarak belirleyelim.

  3. ISO Image bölümünden indirdiğimiz Kali Linux ISO dosyasını seçelim.

  4. Type bölümünde Linux seçeneğini kontrol edelim.

  5. Version bölümünde Debian (64-bit) seçeneğini belirleyelim.

İşletim sistemi türünün otomatik algılanması durumunda ayarları kontrol ederek devam edelim.

11.3. Sanal Makine Donanım Ayarları

Kali Linux'un rahat çalışabilmesi için sanal makineye yeterli donanım kaynağı ayırmalıyız.

Örnek laboratuvar bilgisayarı yapılandırması:

Donanım    Ayrılacak kaynak
RAM        4096 MB (4 GB)
İşlemci        2 CPU
Sanal disk        40 GB
Disk türü        VDI
Depolama        Dinamik olarak ayrılan

Bilgisayarın toplam RAM kapasitesi 8 GB ise 4 GB ayırmak başlangıç için uygun olabilir. Ancak Pardus'un çalışması için yeterli belleği de bırakmalıyız.

Bilgisayarlarımız 16 GB veya daha fazla RAM'e sahipse Kali Linux'a 4-6 GB RAM ayırabiliriz.

11.4. Sanal Diskin Oluşturulması

Sanal makinemizin işletim sistemi ve dosyalarını depolamak için sanal disk oluşturalım.

Disk ayarlarında:

  • Disk türü: VDI (VirtualBox Disk Image)

  • Depolama: Dynamically Allocated (Dinamik olarak ayrılan)

  • Disk kapasitesi: 40 GB

seçeneklerini belirleyelim.

Dinamik olarak ayrılan disk, fiziksel diskte başlangıçta 40 GB yer kaplamaz. Sanal makineye veri yazıldıkça fiziksel disk kullanımı artar.

11.5. Sanal Makinenin Başlatılması

Sanal makine oluşturulduktan sonra VirtualBox ana ekranında Kali-Linux isimli sanal makinemizi göreceğiz.

Başlat (Start) düğmesine tıklayalım.

Kali Linux kurulum menüsü açılacaktır.

Kurulum menüsünde aşağıdaki seçeneklerden birini kullanabiliriz:

  • Graphical Install: Grafik arayüz üzerinden kurulum.

  • Install: Metin tabanlı kurulum.

Öğrencilerimizle uygulama yapacağımız için Graphical Install seçeneğini tercih edelim.

11.6. Kali Linux Kurulum Adımları

Kurulum sihirbazında aşağıdaki işlemleri gerçekleştirelim:

1. Dil seçimi

Kurulum dilini Türkçe olarak belirleyelim.

2. Konum seçimi

Türkiye seçeneğini belirleyelim.

3. Klavye düzeni

Türkçe Q klavye düzenini seçelim.

4. Ağ yapılandırması

VirtualBox ağ ayarı NAT olarak yapılandırılmışsa Kali Linux, ana bilgisayar üzerinden internete erişebilir.

5. Kullanıcı hesabı

Kurulum sihirbazında istenen kullanıcı adı ve parola bilgilerini belirleyelim.

6. Disk bölümleme

Yeni oluşturduğumuz sanal diski kullanacağız.

Öğrenme amaçlı kurulumda aşağıdaki seçenekleri tercih edebiliriz:

  • Guided – use entire disk

  • All files in one partition

  • Finish partitioning and write changes to disk

Bu işlem yalnızca VirtualBox için oluşturduğumuz sanal diski etkiler. Pardus'un fiziksel diskine müdahale etmez.

7. Yazılım seçimi

Kali Linux'un varsayılan masaüstü ortamı ve önerilen araç paketleriyle devam edebiliriz.

8. GRUB kurulumu

GRUB önyükleyicisini sanal diske kurmayı onaylayalım.

Kurulum tamamlandığında sanal makineyi yeniden başlatalım. Kurulum ISO dosyasını sanal optik sürücüden çıkarmamız gerekirse VirtualBox'ın Aygıtlar menüsünden bunu gerçekleştirebiliriz.

11.7. Kali Linux'un İlk Kez Başlatılması

Sanal makine yeniden başladığında Kali Linux giriş ekranı açılacaktır.

Kurulum sırasında belirlediğimiz kullanıcı adı ve parola ile oturum açalım.

Böylece Pardus 25.2 üzerinde çalışan VirtualBox aracılığıyla Kali Linux sanal makinemizi oluşturmuş olduk.

11.8. Kali Linux Güncellemesi

Kali Linux masaüstü açıldıktan sonra terminali başlatalım.

Paket listelerini güncelleyelim:

sudo apt update

Kurulu paketleri güncelleyelim:

sudo apt full-upgrade -y

Güncelleme tamamlandıktan sonra gerekirse sanal makineyi yeniden başlatalım:

sudo reboot

11.9. Sanal Makine Ağ Bağlantısının Test Edilmesi

Kali Linux'un ağ bağlantısını kontrol edelim.

IP adresini öğrenelim:

ip addr

Varsayılan ağ geçidini kontrol edelim:

ip route

İnternet bağlantısını test edelim:

ping -c 4 1.1.1.1

DNS çözümlemesini test edelim:

ping -c 4 google.com

Bu komutlar başarılı sonuç veriyorsa sanal makinemizin ağ bağlantısı çalışıyor demektir.

11.10. Guest Additions Kurulumu

Kali Linux'ta ekran çözünürlüğünü iyileştirmek, pano paylaşımını kullanmak ve sanal makine entegrasyonunu geliştirmek için Guest Additions kurulabilir.

Öncelikle Kali Linux terminalinde gerekli paketleri yükleyelim:

sudo apt install -y build-essential dkms linux-headers-amd64

Ardından VirtualBox menüsünden:

Devices → Insert Guest Additions CD Image

seçeneğine tıklayalım.

Kali Linux terminalinde sanal CD'nin bağlandığını kontrol edelim:

ls /media/$USER/

CD'nin bağlandığı dizine geçerek kurulum betiğini çalıştırabiliriz:

sudo sh /media/$USER/VBox_GAs_*/VBoxLinuxAdditions.run

Kurulum tamamlandığında sanal makineyi yeniden başlatalım:

sudo reboot

Not: Guest Additions kurulumu için kullanılan çekirdek başlıklarının çalışan Kali Linux çekirdeğiyle uyumlu olması gerekir. Paketler bulunamazsa önce sudo apt update ve uname -r komutlarıyla kontrol yapalım.

11.11. İlk Sanal Makinemizin Kontrolü

Kurulum tamamlandıktan sonra aşağıdaki komutlarla Kali Linux sistemimizi kontrol edelim:

cat /etc/os-release

Çekirdek sürümünü öğrenelim:

uname -r

IP adresini görüntüleyelim:

ip addr

Artık Pardus 25.2 üzerinde çalışan, bağımsız bir Kali Linux sanal makinemiz bulunmaktadır.

Eğitim notu: Kali Linux üzerinde yapılacak siber güvenlik uygulamalarını yalnızca kendi sanal makinelerimizde veya açıkça izin verilmiş eğitim laboratuvarlarında gerçekleştirmeliyiz.

Kurulum için önemli iki not

Kali Linux'un resmî belgelerine göre iki yöntem de kullanılabilir:

  • Installer ISO: Öğrencilerin işletim sistemi kurulumunu öğrenmesi için tercih ettiğimiz yöntem.

  • Pre-built VirtualBox Image: Önceden hazırlanmış sanal makineyi içe aktararak hızlıca çalıştırma yöntemi.

    Kali Linux Documentation+1

Güncel Kali Linux indirme bağlantıları

Installer ISO

İşletim sistemini sıfırdan kurmak için

İndir

Hazır VirtualBox imajı

Doğrudan sanal makine olarak kullanmak için

İndir

Guest Additions konusunda düzeltme: Kali Linux kurulum sihirbazı sanal makine ortamını algıladığında gerekli VirtualBox araçlarını otomatik yükleyebilir. Sorun yaşanırsa resmî belgelerde önerilen yöntem sudo apt install -y --reinstall virtualbox-guest-x11 komutudur.

Kali Linux Documentation+1

Benim eğitim önerim: Öğrencilerinizle önce Installer ISO üzerinden kurulumu gerçekleştirin. İkinci uygulamada hazır VirtualBox imajını içe aktararak iki yöntem arasındaki farkları gösterin. Böylece hem Linux kurulumu hem de sanal makine yönetimi öğrenilmiş olur.

12. Sanal Makine Ağ Ayarları

VirtualBox'ın en önemli eğitim özelliklerinden biri de sanal ağ yapılandırmasıdır.

VirtualBox farklı ağ bağlantı seçenekleri sunar.

Ağ modu

Açıklama

NAT

Sanal makinenin ana bilgisayar üzerinden internete çıkmasını sağlar

NAT Network

Birden fazla sanal makinenin aynı sanal ağ üzerinden haberleşmesini sağlar

Bridged Adapter

Sanal makineyi fiziksel ağda ayrı bir bilgisayar gibi gösterir

Host-only Adapter

Ana bilgisayar ile sanal makineler arasında özel ağ oluşturur

Internal Network

Aynı iç ağa bağlı sanal makinelerin haberleşmesini sağlar

Eğitim önerisi: İlk uygulamalarda NAT modunu kullanalım. Daha sonra öğrencilerimizle Host-only ve Internal Network seçeneklerini deneyerek sanal ağ laboratuvarı oluşturabiliriz.

13. VirtualBox Guest Additions Kurulumu

Guest Additions, sanal makinenin içine kurulan yardımcı sürücü ve araçlardan oluşur.

Başlıca avantajları:

  • Ekran çözünürlüğünün otomatik ayarlanması.

  • Fare entegrasyonunun iyileştirilmesi.

  • Paylaşılan klasörlerin kullanılabilmesi.

  • Pano paylaşımı.

  • Sürükle-bırak desteği (uyumlu konuk işletim sistemlerinde).

Kurulum için:

  1. Sanal makineyi başlatalım.

  2. VirtualBox menüsünden Aygıtlar (Devices) bölümünü açalım.

  3. Guest Additions CD kalıbını yerleştir seçeneğine tıklayalım.

  4. Konuk işletim sisteminde açılan kurulum aracını çalıştıralım.

  5. Kurulum tamamlandıktan sonra sanal makineyi yeniden başlatalım.

Guest Additions ile Extension Pack birbirinden farklıdır. Extension Pack ana bilgisayara, Guest Additions ise sanal makinenin içine kurulur.

14. Kurulum Sırasında Karşılaşılabilecek Hatalar

VirtualBox kurulumu sırasında karşılaşılabilecek bazı sorunları ve çözüm önerilerini inceleyelim.

14.1. Kernel driver not installed (rc=-1908) hatası

Yaygın hata

Bu hata genellikle VirtualBox çekirdek modülünün yüklenememesi nedeniyle oluşur.

Öncelikle gerekli paketleri kontrol edelim:

sudo apt install build-essential dkms \
linux-headers-$(uname -r)

Ardından:

sudo /sbin/vboxconfig

Sonrasında bilgisayarı yeniden başlatalım:

sudo reboot

14.2. vboxdrv modülü yüklenemiyor

Modül durumunu kontrol edelim:

sudo modprobe vboxdrv

Hata mesajlarını inceleyelim:

sudo dmesg | grep -i vbox

Ayrıca DKMS durumunu kontrol edelim:

dkms status

14.3. Secure Boot nedeniyle modül yüklenememesi

Bazı bilgisayarlarda UEFI Secure Boot etkin olduğunda VirtualBox çekirdek modülleri imza doğrulaması nedeniyle yüklenmeyebilir.

Bu durumda:

  • Secure Boot ayarlarını kontrol edelim.

  • Modül imzalama ve MOK kayıt işlemlerini değerlendirelim.

  • Kurumun güvenlik politikasına uygun çözüm uygulayalım.

Secure Boot'u doğrudan devre dışı bırakmak yerine öncelikle imzalama yöntemini değerlendirmek daha doğru bir yaklaşımdır.

14.4. Sanallaştırma desteğinin kapalı olması

Şu komutu çalıştıralım:

egrep -c '(vmx|svm)' /proc/cpuinfo

Sonuç 0 ise BIOS/UEFI ayarlarından Intel VT-x veya AMD SVM seçeneğini kontrol edelim.

15. Okul Laboratuvarındaki Bilgisayarlara Toplu Kurulum

Laboratuvar ortamında birden fazla bilgisayara VirtualBox kurarken işlemleri tek tek grafik arayüzden yapmak yerine terminal komutlarından yararlanabiliriz.

Örneğin laboratuvarımızdaki Pardus 25.2 yüklü bilgisayarlarda aşağıdaki komutları kullanabiliriz.

15.1. Toplu kurulum komutları

Her bilgisayarda yönetici yetkisiyle:

sudo apt update
sudo apt install -y \
build-essential \
dkms \
linux-headers-$(uname -r)

Ardından indirdiğimiz VirtualBox .deb paketini kurabiliriz:

sudo apt install ./virtualbox-7.2_*.deb

Kullanıcıyı gerekli gruba ekleyelim:

sudo usermod -aG vboxusers $USER

Kurulumu kontrol edelim:

VBoxManage --version

15.2. Uzaktan kurulum

Laboratuvar bilgisayarlarına SSH üzerinden erişimimiz varsa kurulum işlemlerini uzaktan da gerçekleştirebiliriz.

Örneğin:

ssh ogrenci@192.168.1.101

Uzak bilgisayarda gerekli kurulum komutlarını çalıştırabiliriz.

Birden fazla bilgisayarda işlem yapmak için Bash veya Python kullanarak otomasyon da oluşturabiliriz.

Önemli: Uzaktan kurulumda kullanıcı grubu değişikliğinin hangi kullanıcı hesabına uygulanacağına dikkat etmeliyiz. Ayrıca her bilgisayarda çalışan çekirdeğe uygun başlık paketinin bulunması gerekir.

16. Okul Laboratuvarlarında Extension Pack Lisansına Dikkat!

Bu bölüm özellikle okul bilgisayarlarında toplu kurulum yapacak öğretmenlerimiz için önemlidir.

VirtualBox'ın temel paketi GPLv3 lisansıyla sunulmaktadır. Extension Pack ise farklı bir lisansa, yani Oracle VirtualBox Personal Use and Evaluation License (PUEL) lisansına tabidir.

Oracle'ın lisans metninde eğitim amaçlı kullanıma ilişkin hükümler bulunmakla birlikte, eğitim kurumu adına veya kurumun yararına yürütülen kullanımlara ilişkin ayrıca kısıtlamalar da bulunmaktadır.

Dolayısıyla okul laboratuvarındaki bütün bilgisayarlara Extension Pack kurmadan önce kurumun yazılım sorumlusu üzerinden Oracle'ın güncel lisans koşulları teyit edilmelidir. Eğitim amacıyla kullanılıyor olması, kurum genelindeki her türlü kurulumun otomatik olarak ücretsiz lisans kapsamında olduğu anlamına gelmez.

GitHub+1

Oracle lisans belgeleri:

Bu eğitimde temel VirtualBox paketiyle gerçekleştireceğimiz Linux kurulumu, ağ yapılandırması ve sanal makine çalıştırma uygulamaları için Extension Pack zorunlu değildir.

17. Eğitim Uygulaması: Öğrencilerimizle Yapılacak Çalışmalar

Kurulum tamamlandıktan sonra öğrencilerimize aşağıdaki uygulamaları yaptırabiliriz.

Uygulama laboratuvarı

Pardus 25.2 Cinnamon – VirtualBox

Uygulama ilerlemesi

0/10

İlerlemeyi sıfırla

Öğrencilere yöneltilecek değerlendirme soruları

  1. Sanallaştırma teknolojisi nedir?

  2. VirtualBox hangi amaçlarla kullanılır?

  3. VT-x ve AMD-V teknolojilerinin görevleri nelerdir?

  4. VDI dosyası ne amaçla kullanılır?

  5. Dinamik disk ile sabit boyutlu disk arasındaki fark nedir?

  6. NAT ve Bridged Adapter arasındaki fark nedir?

  7. Guest Additions ne işe yarar?

  8. Snapshot özelliğinin avantajları nelerdir?

  9. VirtualBox çekirdek modüllerinin görevleri nelerdir?

  10. Ana işletim sistemi ile sanal işletim sistemi arasındaki kaynak paylaşımı nasıl gerçekleşir?

18. Sonuç

Bu eğitimde okul laboratuvarımızdaki Pardus 25.2 Cinnamon işletim sistemi üzerine Oracle VirtualBox kurulumunu ele aldık.

Paket güncelleme işlemlerinden başlayarak gerekli bağımlılıkların kurulmasını, VirtualBox'ın indirilmesini, kurulumunu, kullanıcı izinlerinin yapılandırılmasını ve ilk sanal makinenin oluşturulmasını uygulamalı olarak inceledik.

VirtualBox, özellikle bilişim teknolojileri alanında eğitim gören öğrencilerimiz için oldukça faydalı bir araçtır.

Öğrencilerimiz fiziksel bilgisayarlarının işletim sistemine müdahale etmeden farklı Linux dağıtımlarını deneyebilir, sunucu kurulumları gerçekleştirebilir, sanal ağlar oluşturabilir ve siber güvenlik laboratuvarları hazırlayabilir.

Özgür yazılım ve açık kaynak teknolojileriyle öğrencilerimizin uygulama yaparak öğrenmelerini sağlamak, bilişim eğitimine önemli katkılar sunacaktır.

19. Yararlanılan Kaynaklar

  1. Oracle VirtualBox Resmî İndirme Sayfası

  2. Oracle VirtualBox Kullanım Kılavuzu

  3. Debian Wiki – VirtualBox

  4. Pardus 25.2 Sürüm Notları

  5. VirtualBox Lisans Bilgileri

Oracle+3

Blogger yayın bilgileri

Makale başlığı:

Pardus 25.2 Cinnamon Üzerine Oracle VirtualBox Kurulumu (Adım Adım Eğitim)

Kalıcı bağlantı önerisi:

pardus-25-2-cinnamon-virtualbox-kurulumu.html

Arama açıklaması:

Pardus 25.2 Cinnamon üzerine Oracle VirtualBox 7.2 kurulumu. Gerekli paketler, terminal komutları, Extension Pack, kullanıcı izinleri, sanal makine oluşturma ve hata çözümleri.

Etiketler:

Pardus 25.2, Pardus Cinnamon, VirtualBox, Oracle VirtualBox, Linux, Sanallaştırma, Debian 13, Linux Eğitimi, Pardus Eğitimi, Bilişim Teknolojileri, Sanal Makine, Sistem Yönetimi, Eğitim Laboratuvarı

Yayın adresi: nuritiras.com.tr

Görsel önerisi: Makalenin kapak görselinde Pardus logosu, VirtualBox logosu ve bir bilgisayar üzerinde çalışan farklı sanal işletim sistemleri kullanılabilir. Makale içinde ise kurulum aşamalarına ait gerçek terminal ve VirtualBox ekran görüntülerini kullanmanız, öğrencilerinizin adımları takip etmesini kolaylaştıracaktır.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Android Telefon/Tablet Ekranını Pardus ETAP 23 Yüklü Akıllı Tahtaya Yansıtma

Pardus Etap 23’de Unutulmuş Etap Yetkili Parolasını Sıfırlama

Pardus Etap 23 Yazıcı Kurulumu