Kali Linux'a MEB (EBA) Sertifikası Kurulumu
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) veya Fatih Projesi altyapısına sahip ağlarda internete sorunsuz ve güvenli bir şekilde bağlanabilmek için MEB Kök Sertifikasının işletim sistemine yüklenmesi gerekir.
Pardus deposu adresindeki eba-certs paketi, bu sertifika entegrasyonunu otomatik olarak yapan bir Debian (.deb) paketidir. Kali Linux ve Pardus, her ikisi de Debian tabanlı olduğu için Pardus'a ait bu paketi Kali Linux üzerinde kolayca kullanabiliriz.
Pardus deposundaki hazır eba-certs paketini kullanarak veya standart Linux komutlarıyla MEB sertifikasını Kali Linux'a nasıl kuracağınızı iki farklı yöntemle öğreneceksiniz.
Gereksinimler:
Kali Linux işletim sistemi
İnternet bağlantısı
Root veya
sudoyetkisine sahip bir kullanıcı hesabı
YÖNTEM 1: Pardus Deposundaki .deb Paketi İle Kurulum (Önerilen)
Bu yöntem en pratik olanıdır; çünkü sertifikanın gerekli klasörlere taşınması ve sertifika havuzunun güncellenmesi paket yöneticisi tarafından otomatik yapılır.
Adım 1: Kurulum Paketini İndirin
Öncelikle depodaki .deb uzantılı paketi indirmemiz gerekiyor. Terminali açın ve wget komutu ile paketi indirin (Sürüm numarası değişmiş olabilir, komutu çalıştırmadan önce verdiğiniz linkteki güncel dosya adına bakarak 1.0 kısmını düzenleyebilirsiniz):
wget https://depo.pardus.org.tr/pardus/pool/contrib/e/eba-certs/eba-certs_1.0.2_amd64.debAdım 2: Paketi Sisteme Kurun
İndirilen Debian paketini kurmak için dpkg (Debian Package Manager) komutunu sudo yetkisi ile çalıştırın:
sudo dpkg -i eba-certs_*.deb
Bu komut, paketin içerisindeki sertifika dosyalarını çıkaracak ve işletim sisteminin güvenilen sertifikalar dizinine kopyalayacaktır.
Adım 3: Olası Bağımlılık Hatalarını Giderme Farklı bir dağıtımdan paket kurduğumuz için nadiren de olsa bağımlılık (dependency) hatası alabilirsiniz. Böyle bir hata alırsanız, aşağıdaki komut eksik paketleri internetten çekip kurulumu tamamlayacaktır:
sudo apt-get install -f
YÖNTEM 2: Sertifikayı Manuel Olarak Kurmak (Alternatif Yöntem)
Eğer Pardus deposundaki .deb paketi Kali Linux sürümünüzle bir uyumsuzluk yaşatırsa, sertifikayı sisteme manuel olarak doğrudan da tanıtabilirsiniz. İşletim sistemleri genellikle sertifikaları .crt formatında okur.
Adım 1: Sertifikayı İndirin Aşağıdaki komutla MEB sertifikasını geçici (tmp) klasörüne indirin:
wget http://sertifika.meb.gov.tr/MEB_SERTIFIKASI.cer -O /tmp/MEB_SERTIFIKASI.cer
Adım 2: Sertifika Formatını Dönüştürün (.cer -> .crt) OpenSSL aracını kullanarak DER formatındaki dosyayı Linux'un sistem geneli kullanacağı PEM formatına çevirin:
openssl x509 -inform DER -in /tmp/MEB_SERTIFIKASI.cer -out /tmp/MEB_SERTIFIKASI.crt
Adım 3: Sertifikayı Sistem Havuzuna Taşıyın ve Güncelleyin
Oluşturduğunuz yeni dosyayı ca-certificates klasörüne kopyalayın ve sistemin sertifika dizinini güncelleyin:
sudo cp /tmp/MEB_SERTIFIKASI.crt /usr/local/share/ca-certificates/MEB_SERTIFIKASI.crtsudo update-ca-certificatesKomutun sonunda ekranda 1 added, 0 removed; done. çıktısını gördüyseniz, sertifika başarıyla eklenmiş demektir.
⚠️ Tarayıcı Kullanıcıları İçin Kritik Bir Not
Sistem geneline kurduğunuz bu sertifika Google Chrome, Brave, Chromium, wget ve curl gibi araçlar tarafından otomatik olarak algılanır. Ancak Mozilla Firefox kendi bağımsız sertifika veritabanını (NSS) kullanır. Eğer Firefox kullanıyorsanız şu adımları izlemelisiniz:
Firefox'u açın ve Ayarlar (Settings) bölümüne gidin.
Sol menüden Gizlilik ve Güvenlik (Privacy & Security) sekmesini seçin.
Sayfayı en aşağı kaydırıp Sertifikaları Göster (View Certificates) butonuna tıklayın.
Açılan pencerede Makamlar (Authorities) sekmesine gelin ve İçe Aktar (Import) butonuna basın.
İndirdiğiniz
MEB_SERTIFIKASI.crtveya.cerdosyasını seçin.Karşınıza çıkan onay kutucuğundaki "Bu sertifikaya web sitelerini tanımlaması için güven" seçeneğini işaretleyip Tamam butonuna basın.
Sonuç
Bu işlemlerin ardından MEB ağlarında veya Fatih Projesi ağlarında gezinirken karşınıza çıkan "Bağlantınız Gizli Değil" veya "Güvenlik Sertifikası" hataları ortadan kalkacak; Kali Linux sisteminiz hedef sitelerle şifrelenmiş trafiği sorunsuz kurabilecektir.
.tar.xz uzantılı dosya, Debian paket yöneticisiyle (dpkg/apt) doğrudan kurulan bir kurulum dosyası (.deb) değildir. Bu bir sıkıştırılmış kaynak arşivi (tıpkı .zip veya .rar gibi) dosyasıdır.
Bu dosyayı kullanarak kurulum yapmak demek, aslında arşivin içindeki sertifika dosyasını dışarı çıkartıp Kali Linux'un sistem sertifika havuzuna manuel olarak (elle) kopyalamak demektir.
Kali Linux'ta bu arşiv dosyasını kullanarak MEB sertifikasını adım adım şu şekilde kurabilirsiniz:
Adım 1: Sıkıştırılmış Arşivi Sisteme İndirin
Öncelikle terminalinizi açın ve wget komutu ile dosyayı bilgisayarınıza indirin (örnek olarak İndirilenler klasörüne geçerek yapabilirsiniz):
cd ~/Downloadswget https://depo.pardus.org.tr/pardus/pool/contrib/e/eba-certs/eba-certs_1.0.2.tar.xzAdım 2: Arşivi Klasöre Çıkartın
İndirdiğiniz .tar.xz uzantılı sıkıştırılmış dosyayı tar komutu ile aynı dizine çıkartın:
tar -xvf eba-certs_1.0.2.tar.xz
Bu komut, arşivin içindeki dosyaları bulunduğunuz dizine (eba-certs veya benzeri bir isimle bir klasör oluşturarak) çıkaracaktır.
Adım 3: Çıkarılan Klasörün İçine Girin
Arşivden çıkan klasörün içine terminal üzerinden giriş yapın. (Klasör adının eba-certs-1.0.2 veya benzeri olduğunu varsayıyoruz. Klasör adını tam görmek için ls komutunu kullanabilirsiniz.)
cd eba-certs*
Adım 4: Sertifikayı Sistemin Güvenilir Klasörüne Kopyalayın
Kali Linux ve diğer Debian tabanlı sistemlerde, kullanıcı tarafından eklenen sertifikalar /usr/local/share/ca-certificates/ dizininde tutulur.
Klasörün içinde bulunan .crt uzantılı sertifika dosyasını (örneğin fatih.crt veya meb.crt olabilir) bu özel sistem klasörüne yönetici (sudo) yetkisiyle kopyalayın:
sudo cp *.crt /usr/local/share/ca-certificates/
(Not: Sistem sizden sudo şifrenizi isteyecektir, yazarken ekranda karakterler görünmez ancak yazmaya devam edip Enter'a basın.)
Adım 5: Sistem Sertifika Havuzunu Güncelleyin
Sertifika dosyasını doğru klasöre kopyaladık ancak sistemin bunu tanıması için sertifika veritabanını güncellememiz gerekiyor. Aşağıdaki komutu çalıştırın:
sudo update-ca-certificates
Başarılı Kurulum Çıktısı: Komutu çalıştırdığınızda terminalin en alt satırında şu şekilde bir çıktı görmelisiniz:
1 added, 0 removed; done.
Bu çıktıyı gördüyseniz, .tar.xz arşivindeki MEB sertifikasını Kali Linux sisteminize başarıyla entegre ettiniz demektir.
💡 Ekstra Bilgi: Firefox Kullanıcıları
update-ca-certificates komutu işletim sistemini, Google Chrome'u ve terminal araçlarını günceller. Ancak Mozilla Firefox kendi sertifika deposunu kullanır. Eğer internete Firefox üzerinden girecekseniz:
Firefox Ayarları > Gizlilik ve Güvenlik > Sertifikaları Göster > Yetkililer (Authorities) sekmesine gidin.
"İçe Aktar" (Import) diyerek arşivden çıkardığınız
.crtdosyasını seçin.Çıkan kutucukta "Bu sertifikaya web sitelerini tanımlaması için güven" seçeneğini işaretleyip onaylayın.
Yorumlar