CachyOS ve Arch Linux Sistemlerde MEB Sertifikası Kurulumu

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) ağına bağlı kurumlarda internete güvenli bir şekilde erişebilmek ve web filtreleme sistemlerine takılmadan gezinmek için MEB kök sertifikasının sisteminize yüklü olması şarttır. Aksi takdirde tarayıcılar sürekli olarak "Bağlantınız gizli değil" veya "Güvenli Olmayan Bağlantı" (SSL/TLS) hataları verir.

Genellikle Debian tabanlı sistemler veya genel Pardus dağıtımları için tek tıklamalı .deb paketleri bulunsa da, CachyOS gibi Arch Linux tabanlı, performans odaklı dağıtımlar kullananların bu işlemi manuel olarak yapması gerekir.

Bu makalede, Pardus depolarından temin edilen orijinal eba-certs paketini CachyOS (veya herhangi bir Arch Linux) sistemimize nasıl entegre edeceğimizi adım adım inceleyeceğiz.

Gereksinimler

• İnternet bağlantısı (Sertifika kurulumundan önce mobil veri üzerinden dosyayı indirmiş olmanız tavsiye edilir).

• Terminal kullanımı ve sudo (yönetici) yetkisi.

• Pardus deposundan indirilmiş arşiv dosyası: eba-certs_1.0.2.tar.xz

Adım 1: Sertifika Arşivini Çıkartmak

İndirdiğiniz dosya .tar.xz formatında sıkıştırılmış bir arşivdir. İçerisindeki asıl sertifika dosyalarına (.crt) ulaşmak için öncelikle bu arşivi çıkarmalıyız.

Terminali açın, dosyanın bulunduğu dizine (genellikle ~/Downloads veya ~/İndirilenler) gidin ve aşağıdaki komutu çalıştırarak dosyayı klasöre çıkartın:

Bash

# Arşivi bulunduğunuz dizine çıkartır
tar -xf eba-certs_1.0.2.tar.xz

İşlem tamamlandıktan sonra, çıkartılan klasörün içine girelim:

Bash

cd eba-certs-1.0.2/

(Not: Klasör adı sürüm numarasına göre küçük değişiklikler gösterebilir, ls komutu ile tam adını teyit edebilirsiniz.)

Adım 2: Sertifikaları Sistemin Güvenilir Kaynaklarına Kopyalamak

Arch Linux tabanlı sistemlerde kullanıcı tarafından eklenen kök sertifikalar /etc/ca-certificates/trust-source/anchors/ dizininde saklanır. Klasörden çıkardığımız .crt uzantılı dosyaları bu dizine taşımamız gerekiyor.

Aşağıdaki komut, klasördeki tüm .crt dosyalarını gerekli sistem dizinine kopyalar:

Bash

sudo cp *.crt /etc/ca-certificates/trust-source/anchors/

Adım 3: Sistem Sertifika Havuzunu Güncellemek

Sertifikaları doğru dizine kopyalamak tek başına yeterli değildir; işletim sisteminin bu yeni dosyaları okuyup kendi yerleşik sertifika listesine (trust store) dahil etmesi gerekir. Bunun için sertifika havuzunu güncelleyen şu komutu çalıştırın:

Bash

sudo update-ca-trust

Bu adım tamamlandığında işletim sisteminiz MEB sertifikasını tanımış olacaktır. Geliştirme yaparken kullandığınız curl, wget veya git gibi terminal araçları artık MEB ağında sorunsuz çalışacaktır.

Adım 4: Tarayıcı Ayarlarını Yapılandırmak (Kritik Adım)

İşletim sistemi sertifikayı tanısa da web tarayıcılarının davranışları farklılık gösterir.

• Google Chrome, Chromium, Brave ve Edge: Bu tarayıcılar sistemin sertifika havuzunu doğrudan okur. update-ca-trust komutundan sonra tarayıcıyı yeniden başlatmanız yeterlidir, MEB sitelerine ve internete sorunsuz bağlanırsınız.

• Mozilla Firefox: Firefox, işletim sisteminden bağımsız olarak kendi sertifika deposunu kullanır. Firefox'un sisteme yüklediğimiz MEB sertifikasını görebilmesi için küçük bir ayar yapmamız gerekir:

  1. Firefox tarayıcısını açın.

  2. Adres çubuğuna about:config yazın ve Enter'a basın.

  3. Çıkan uyarı sayfasında riski kabul ederek devam edin.

  4. Üstteki arama çubuğuna security.enterprise_roots.enabled yazın.

  5. Listelenen bu ayarın karşısındaki butona (veya çift tıklayarak) değerini true olarak değiştirin.

Sonuç

Tebrikler! CachyOS sisteminize MEB sertifikasını başarıyla kurdunuz. Artık okul veya kurum ağlarına bağlandığınızda herhangi bir güvenlik uyarısı almadan internette gezinebilir, projelerinizi senkronize edebilir ve Eğitim Bilişim Ağı (EBA) platformlarına sorunsuz erişebilirsiniz. Takıldığınız bir nokta olursa yorumlarda belirtebilirsiniz, iyi çalışmalar!