Pardus Sunucu Üzerinde Webmin ile DNS (BIND9) Kurulumu ve Yapılandırması

-

Açık kaynak kodlu yerli işletim sistemimiz Pardus Sunucu üzerinde, grafiksel web arayüzü sunan Webmin kontrol panelini kullanarak BIND9 DNS sunucusunun kurulumunu ve yapılandırmasını adım adım gerçekleştireceğiz.

Senaryomuza uygun olarak sistemimizi yapılandırıp, ağımızdaki cihazların isim çözümlemesi yapabilmesini sağlayacağız.

Senaryo Bilgileri:

  • Sunucu IP: 192.168.101.250/24

  • Hostname: pserver

  • FQDN: pserver.bilisim.local

  • Domain: bilisim.local

Adım 1: Sistem Hazırlığı ve Hostname Yapılandırması

Öncelikle sunucumuzun adını (hostname) ve yerel çözümleme dosyasını senaryomuza göre ayarlamalıyız. Pardus terminaline SSH ile veya doğrudan bağlanarak aşağıdaki adımları uygulayın.

  1. Hostname'i ayarlayın:

    Bash
    sudo hostnamectl set-hostname pserver.bilisim.local

  2. /etc/hosts dosyasını düzenleyin:

    Bash
    sudo nano /etc/hosts

    Dosyanın içerisine sunucu IP'nizi ve FQDN bilginizi aşağıdaki gibi ekleyin:

    Plaintext
    127.0.0.1       localhost
192.168.101.250 pserver.bilisim.local pserver

    (Dosyayı kaydetmek için Ctrl+O, Enter, çıkmak için Ctrl+X tuş kombinasyonunu kullanın.)

  3. Paket listelerini güncelleyin:

    Bash
    sudo apt update && sudo apt upgrade -y

Adım 2: Webmin ve BIND9 Kurulumu

Webmin, Debian tabanlı sistemler (Pardus dahil) için kolay bir kurulum sunar. BIND9 paketini de komut satırından kurup yönetimini Webmin'e bırakacağız.

  1. BIND9 ve gerekli araçları kurun:

    Bash
    sudo apt install bind9 bind9utils bind9-doc dnsutils -y

  2. Webmin bağımlılıklarını kurun:

    Bash
    sudo apt install software-properties-common apt-transport-https wget -y

  3. Webmin GPG anahtarını ve deposunu ekleyip kurulumu tamamlayın:

    Bash
    wget -qO - http://www.webmin.com/jcameron-key.asc | sudo apt-key add -
sudo sh -c 'echo "deb http://download.webmin.com/download/repository sarge contrib" > /etc/apt/sources.list.d/webmin.list'
sudo apt update
sudo apt install webmin -y

Kurulum tamamlandıktan sonra Webmin servisi otomatik olarak başlayacaktır. UFW veya Firewalld kullanıyorsanız 10000 (Webmin) ve 53 (DNS) portlarına izin vermeyi unutmayın.

Adım 3: Webmin Arayüzüne Erişim

  1. Bir web tarayıcısı açın ve adres çubuğuna şu adresi yazın:

    https://192.168.101.250:10000

  2. Gelişmiş seçeneklerine tıklayarak güvenlik sertifikası uyarısını geçin (Webmin kendi imzaladığı sertifikayı kullandığı için bu uyarı normaldir).

  3. Pardus sunucunuzun yetkili kullanıcı adı (örn: root veya sudo yetkisi olan kullanıcınız) ve şifresi ile giriş yapın.

Adım 4: İleri Yönlü Arama Bölgesi (Forward Lookup Zone) Oluşturma

İleri yönlü bölge, isimleri (domain adı) IP adreslerine çeviren bölgedir (pserver.bilisim.local -> 192.168.101.250).

  1. Webmin sol menüsünden sırasıyla Servers -> BIND DNS Server sekmelerine tıklayın.

  2. Sayfanın alt kısmındaki Create master zone (Ana bölge oluştur) butonuna tıklayın.

  3. Karşınıza çıkan formu senaryomuza göre doldurun:

    • Zone type: Forward (Names to Addresses)

    • Domain name / Network: bilisim.local

    • Master server: pserver.bilisim.local

    • Email address: admin@bilisim.local (Sistem otomatik olarak admin.bilisim.local şekline çevirecektir)

  4. Create butonuna basarak bölgeyi oluşturun.

A (Address) Kaydı Eklemek

Oluşturduğunuz bilisim.local bölgesinin içine girdikten sonra:

  1. Address (A Kaydı) simgesine tıklayın.

  2. Name: pserver

  3. Address: 192.168.101.250

  4. Create butonuna tıklayın.

Adım 5: Ters Yönlü Arama Bölgesi (Reverse Lookup Zone) Oluşturma

Ters yönlü bölge, IP adreslerini isimlere (domain adı) çeviren bölgedir (192.168.101.250 -> pserver.bilisim.local).

  1. Tekrar Servers -> BIND DNS Server ana sayfasına dönün.

  2. Create master zone butonuna tıklayın.

  3. Formu aşağıdaki gibi doldurun:

    • Zone type: Reverse (Addresses to Names)

    • Domain name / Network: 192.168.101 (Ağınızın ilk 3 oktetini yazın, Webmin bunu otomatik olarak 101.168.192.in-addr.arpa formatına çevirecektir.)

    • Master server: pserver.bilisim.local

    • Email address: admin@bilisim.local

  4. Create butonuna basın.

PTR (Reverse Address) Kaydı Eklemek

Oluşturduğunuz ters yönlü bölgenin içine girdikten sonra:

  1. Reverse Address simgesine tıklayın.

  2. Address: 192.168.101.250 (Sadece son oktet olan 250'yi de yazabilirsiniz).

  3. Hostname: pserver.bilisim.local. (Not: BIND yapılandırmasında FQDN sonuna mutlaka bir nokta "." koymalısınız, aksi halde alan adını tekrar ekler).

  4. Create butonuna tıklayın.

Adım 6: Ayarları Uygulama ve Servisi Yeniden Başlatma

Yapılan değişikliklerin BIND9 tarafından algılanması için servisin yeniden başlatılması veya ayarların uygulanması gerekir.

  1. Webmin BIND DNS Server ana sayfasına dönün.

  2. Sağ üst köşedeki Apply Configuration (Yapılandırmayı Uygula) butonuna tıklayın. Ayrıca sayfanın en altından "Stop BIND" / "Start BIND" diyerek servisi tamamen yeniden de başlatabilirsiniz.

Adım 7: DNS Sunucusunu Test Etme

Kurulumun ve yapılandırmanın doğru çalışıp çalışmadığını Pardus terminali üzerinden test edebilirsiniz.

  1. İleri yönlü sorgu (İsimden IP'ye):

    Bash
    nslookup pserver.bilisim.local 192.168.101.250

    Beklenen Çıktı: Sunucunun adresi olarak 192.168.101.250 dönmelidir.

  2. Ters yönlü sorgu (IP'den İsime):

    Bash
    nslookup 192.168.101.250 192.168.101.250

    Beklenen Çıktı: Name kısmında pserver.bilisim.local dönmelidir.

Tebrikler! Pardus sunucunuz üzerinde Webmin kullanarak BIND9 DNS sunucusunu başarıyla kurdunuz ve senaryonuza uygun olarak yapılandırdınız. Artık ağınızdaki diğer istemcilerin (Windows, Linux, vb.) ağ bağdaştırıcı ayarlarında "Birincil DNS" olarak 192.168.101.250 IP'sini gösterebilirsiniz.

Harika. Kurduğumuz DNS sunucusunun (192.168.101.250) ağdaki cihazlar tarafından kullanılabilmesi için istemci (client) tarafında yapılması gereken ayarlar şu şekildedir:

1. Windows İstemcilerde DNS Ayarı (Windows 10 / 11)

Windows işletim sistemlerinde DNS adresini değiştirmek oldukça basittir. Arayüz üzerinden şu adımları izleyebilirsiniz:

  1. Klavyenizden Windows + R tuşlarına aynı anda basarak "Çalıştır" penceresini açın.

  2. Kutuya ncpa.cpl yazıp Enter'a basın. (Bu komut Ağ Bağlantıları penceresini doğrudan açar).

  3. Aktif olarak kullandığınız ağ bağdaştırıcısına (Ethernet veya Wi-Fi) sağ tıklayın ve Özellikler'i seçin.

  4. Açılan listede İnternet Protokolü Sürüm 4 (TCP/IPv4) seçeneğini bulup üzerine çift tıklayın.

  5. Alt kısımdaki "Aşağıdaki DNS sunucu adreslerini kullan" seçeneğini işaretleyin.

  6. Tercih edilen DNS sunucusu bölümüne Pardus sunucumuzun IP adresini yazın: 192.168.101.250

    (İsteğe bağlı: Alternatif DNS kısmına internete çıkabilmek için 8.8.8.8 veya modeminizin IP'sini yazabilirsiniz. Ancak yerel isimleri çözerken önce her zaman bizim sunucumuza soracaktır.)

  7. Tamam diyerek pencereleri kapatın.

Önbelleği Temizleme:

Windows eski DNS kayıtlarını hafızasında tutabilir. Yeni ayarın hemen etki etmesi için:

  • Başlat menüsüne cmd yazıp Komut İstemi'ni açın.

  • ipconfig /flushdns komutunu yazıp Enter'a basın.

2. Ubuntu / Linux İstemcilerde DNS Ayarı (Masaüstü)

Eğer ağınızda Ubuntu gibi grafik arayüzlü bir Linux dağıtımı kullanıyorsanız:

  1. Sağ üst köşedeki sistem menüsüne (Ağ/Ses/Güç ikonlarının olduğu yer) tıklayın ve Ayarlar'ı (Settings) açın.

  2. Sol menüden Ağ (Network) veya kablosuz kullanıyorsanız Wi-Fi sekmesine gelin.

  3. Bağlı olduğunuz ağın yanındaki Dişli Çark (Ayarlar) simgesine tıklayın.

  4. Üst sekmelerden IPv4'e geçin.

  5. "DNS" bölümündeki Otomatik (Automatic) anahtarını kapatın.

  6. Açılan kutucuğa Pardus sunucumuzun IP'sini yazın: 192.168.101.250

  7. Uygula (Apply) butonuna tıklayın.

  8. Ayarların aktif olması için ağ bağlantınızı kapatıp tekrar açın (bağdaştırıcıyı toggle ile kapatıp açmanız yeterlidir).

3. İstemci Üzerinde Test Etme

İstemci bilgisayarlarınızın DNS'i doğru kullanıp kullanmadığını test etmek için cihazların terminal (Linux) veya komut istemi (Windows) ekranından ping atabilirsiniz:

Bash
ping pserver.bilisim.local

Eğer yanıt (reply) 192.168.101.250 IP adresinden geliyorsa, istemci bilgisayarınız isim çözümleme işini başarıyla Pardus DNS sunucunuz üzerinden yapıyor demektir.

Ağınızdaki kullanıcıların sunucunuza sadece pserver.bilisim.local ile değil, örneğin www.bilisim.local veya ftp.bilisim.local gibi daha akılda kalıcı adreslerle ulaşabilmesi için CNAME (Name Alias) kayıtlarını kullanırız.

CNAME, bir alan adını başka bir alan adına yönlendirir. Böylece sunucunun IP adresi değişirse, sadece ana A kaydını güncellemeniz yeterli olur; tüm CNAME kayıtları otomatik olarak yeni IP'yi işaret etmeye devam eder.

Aşağıdaki adımlarla Webmin üzerinden www ve ftp için takma ad (alias) oluşturalım:

Adım 1: İleri Yönlü Bölgeye (Forward Zone) Erişim

  1. Webmin arayüzüne giriş yapın (https://192.168.101.250:10000).

  2. Sol menüden Servers -> BIND DNS Server yolunu izleyin.

  3. Existing DNS Zones (Mevcut DNS Bölgeleri) listesinden daha önce oluşturduğumuz bilisim.local bölgesine tıklayarak içine girin.

Adım 2: CNAME (Name Alias) Kayıtlarını Oluşturma

"www" Kaydını Eklemek

Web sunucunuza tarayıcı üzerinden www.bilisim.local yazılarak ulaşılmasını istiyorsanız:

  1. Bölge sayfasındayken Name Alias (Takma Ad) simgesine tıklayın.

  2. Karşınıza çıkan formu şu şekilde doldurun:

    • Name: www

    • Real Name: pserver.bilisim.local.

      (Kritik Uyarı: BIND9 yapılandırmasında, yönlendirdiğiniz tam alan adının sonuna mutlaka bir nokta (.) koymalısınız. Aksi takdirde sistem sonuna tekrar bilisim.local ekleyerek pserver.bilisim.local.bilisim.local gibi hatalı bir sonuç üretir.)

  3. Create (Oluştur) butonuna tıklayın.

"ftp" Kaydını Eklemek

Dosya sunucunuza ftp.bilisim.local adresiyle ulaşılmasını istiyorsanız, aynı işlemi tekrarlayabilirsiniz:

  1. Tekrar Name Alias simgesine tıklayın.

  2. Formu doldurun:

    • Name: ftp

    • Real Name: pserver.bilisim.local.

  3. Create butonuna tıklayın.

Adım 3: Değişiklikleri Uygulama

Kayıtları ekledikten sonra BIND servisinin bu yeni kayıtları tanıması gerekir.

  1. Sağ üst köşedeki Apply Configuration (Yapılandırmayı Uygula) butonuna tıklayın (veya sayfanın en altından "Stop BIND" ve ardından "Start BIND" yapın).

Adım 4: CNAME Kayıtlarını Test Etme

İstemci bilgisayarınızda (veya Pardus sunucunuzun kendi terminalinde) yeni eklediğimiz takma adların doğru çözümlenip çözümlenmediğini test edelim.

Komut satırını açıp şu komutu girin:

Bash
nslookup www.bilisim.local

Beklenen Çıktı:

Plaintext
Server:		192.168.101.250
Address:	192.168.101.250#53

www.bilisim.local	canonical name = pserver.bilisim.local.
Name:	pserver.bilisim.local
Address: 192.168.101.250

Bu çıktı bize, www adresini sorduğumuzda DNS sunucusunun bunun aslında pserver olduğunu anladığını ve bize onun IP adresi olan 192.168.101.250'yi döndürdüğünü gösterir.


Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Android Telefon/Tablet Ekranını Pardus ETAP 23 Yüklü Akıllı Tahtaya Yansıtma

-
Resim
Bu eğitim, öğretmenlerin Android tablet veya telefonlarının ekranını kolayca tahta ekranına yansıtmaları için gereken tüm yöntemler ayrıntılı şekilde anlatılmaktadır. 1. Giriş Android cihazı akıllı tahtaya yansıtmanın amacı: Dersi telefondan yönetmek Mobil uygulamaları sınıfa göstermek YouTube, EBA, PDF, görsel veya kamera görüntüsünü aktarmak Kablosuz sunum yapmak Pardus ETAP 23 üzerinde yansıtma işlemi için en çok tercih edilen yöntemler: Scrcpy (USB + WiFi bağlantılı) — En stabil çözüm Third-party çözümler (TeamViewer Host, DeskScreen, Vysor vb.) Bu makalede en garantili ve ETAP 23’e en uyumlu yöntem olan Scrcpy başta olmak üzere tüm yöntemleri anlatıyoruz. 2. Scrcpy ile Yansıtma Scrcpy, Android cihazınızı yüksek kalite / düşük gecikme ile bilgisayara aktaran açık kaynaklı bir yazılımdır. Pardus ETAP 23 için mükemmel uyumludur. ✔️ 2.1. Kurulum Adım 1 — Gerekli paketleri yükle Terminali açın: sudo apt update sudo apt install scrcpy adb android-to...
Devamı

Pardus Etap 23’de Unutulmuş Etap Yetkili Parolasını Sıfırlama

-
Resim
Bu kısa eğitimde, Pardus sisteminde unutulmuş bir Etap Yetkli parolasının nasıl sıfırlanacağını öğreneceksiniz. Bu, etapadmin kullanıcısı olarak oturum açma ve yönetim görevlerini gerçekleştirme yeteneğinizi yeniden kazanmanıza yardımcı olacaktır. Öncelikle Pardus sisteminizi açın veya yeniden başlatın. Aşağıda gösterildiği gibi bir GRUB menüsüyle karşılaşacaksınız. İlk seçenekte devam edin ve sistem başlatılmadan önce klavyedeki " e " tuşuna basın. . Bu sizi aşağıda gösterilen ekrana yönlendirecektir. Aşağı kaydırın ve /boot/vmlinuz-* bölümünden önce gelen ve UUID 'yi de belirten ' linux ' ile başlayan satırı bulun.   İmleci bu satırın sonuna götürün ve ‘ ro quiet’ bölümünden hemen sonrasına getirin ve init=/bin/bash. parametresini ekleyin Ardından, kök dosya sistemini salt okunur (ro) erişim haklarıyla bağlayarak tek kullanıcı modunda önyüklemeyi etkinleştirmek için Ctrl + x tuşlarına basın. Parolayı sıfırlamak için erişim hakkını salt okunurdan okuma-ya...
Devamı

Pardus Etap 23 Yazıcı Kurulumu

-
Resim
1. CUPS Nedir? CUPS , "Common UNIX Printing System" (Yaygın UNIX Yazdırma Sistemi) kelimelerinin baş harflerinden oluşur.  Temel Görevi: Pardus gibi UNIX tabanlı işletim sistemleri için standart yazdırma sunucusudur. Bilgisayarınızdaki uygulamalardan (LibreOffice, tarayıcı vb.) gelen yazdırma isteklerini alır, bunları yazıcının anlayacağı dile (genellikle PCL veya PostScript) çevirir ve sıraya koyarak yazıcıya gönderir. Geliştirici: İlk olarak Michael Sweet tarafından geliştirildi, daha sonra Apple Inc. tarafından desteklendi ve günümüzde OpenPrinting topluluğu tarafından sürdürülüyor. Ağ Paylaşımı: CUPS'ın en güçlü yanlarından biri, bir yazıcıyı ağdaki diğer bilgisayarlara (Windows, macOS veya başka bir Linux) kolayca paylaştırabilmesidir. Yönetim Arayüzü: En karmaşık ayarları bile yapabilmenizi sağlayan, tarayıcı üzerinden çalışan yerel bir web arayüzüne sahiptir ( http://localhost:631 ). Pardus, Debian tabanlı olduğu için CUPS'ı varsayılan yazdırma sistemi ol...
Devamı