Pardus Üzerinde Google Gemini CLI Kurulumu ve Kullanımı

Pardus işletim sisteminde terminal (uçbirim) üzerinden yapay zeka ile etkileşime geçmek, hem sistem yöneticileri hem de öğrenciler için oldukça eğitici bir deneyimdir. Pardus üzerinde Google Gemini CLI (Komut Satırı Arayüzü) kurulumunu ve kullanımını Pardus 23 (veya ETAP) sisteminizde bu adımları güvenle uygulayabilirsiniz.

---

Yapay zeka araçlarını doğrudan terminal üzerinden kullanmak, grafik arayüze ihtiyaç duymadan hızlı sorgular yapmanızı, kod üretmenizi ve sistem yönetimiyle ilgili ipuçları almanızı sağlar. Google'ın resmi Gemini CLI aracını Pardus sisteminize nasıl kuracağınızı ve Python ile kendi basit CLI aracınızı nasıl yapabileceğinizi öğreneceksiniz.

Bölüm 1: Ön Hazırlıklar ve Gereksinimler

Google Gemini CLI aracı, Node.js tabanlıdır. Pardus 23 depolarında Node.js'in güncel sürümü mevcuttur. Öncelikle sistemimizi güncelleyelim ve gerekli paketleri kuralım.

1. Terminali Açın: Pardus menüsünden "Uçbirim" uygulamasını çalıştırın.

2. Sistemi Güncelleyin:

   Bash:

   sudo apt update && sudo apt upgrade -y
   

3. Node.js ve NPM Kurulumu:

   Gemini CLI'ı yüklemek için Node.js paket yöneticisine (npm) ihtiyacımız var:

   Bash:

   sudo apt install nodejs npm -y
   

4. Sürüm Kontrolü:

   Kurulumun başarılı olduğunu ve sürümün yeterli (v18+) olduğunu teyit edin:

   Bash:

   node -v
   npm -v
   

---

Bölüm 2: Google Gemini CLI Kurulumu

Resmi Gemini CLI aracını global olarak (tüm kullanıcılar için) sistemimize kuracağız.

1. Kurulum Komutu:

   Aşağıdaki komutu terminale yapıştırın:

   Bash:

   sudo npm install -g @google/gemini-cli
   

   (Not: sudo kullanmamızın sebebi, aracı tüm sistem genelinde erişilebilir kılmaktır.)

2. Kurulumu Doğrulama:

   Aracın düzgün kurulduğunu görmek için yardım menüsünü çağırın:

   Bash:

   gemini --help
   

---

Bölüm 3: API Anahtarı ve Yapılandırma

Gemini'yi terminalden kullanabilmek için Google'dan ücretsiz bir API anahtarı almanız gerekir.

1. API Anahtarı Oluşturma:

   • Google AI Studio adresine gidin.

   • Google hesabınızla giriş yapın ve "Get API Key" butonuna tıklayarak yeni bir anahtar oluşturun.

   • Bu anahtarı kopyalayın.

2. CLI Yapılandırması:

   Terminalde şu komutu çalıştırarak ilk kurulumu başlatın:

   Bash:

   gemini
   

   Size sırasıyla şunları soracaktır:

   • Tema: Bir renk teması seçin (Ok tuşlarıyla).

   • Kimlik Doğrulama: "API Key" seçeneğini seçin ve kopyaladığınız anahtarı yapıştırın.

---

Bölüm 4: Terminalde Gemini Kullanımı

Artık Pardus terminalinizde yapay zeka emrinizde! İşte deneyebileceğiniz bazı komutlar:

1. Basit Sohbet Başlatma

Sadece gemini yazıp Enter'a basarsanız, interaktif bir sohbet oturumu başlar. Çıkmak için .exit yazabilirsiniz.

2. Tek Seferlik Sorgular (One-Shot)

Terminalden çıkmadan hızlıca bir soru sormak için sorunuzu tırnak içinde yazın:

Bash:

gemini "Pardus işletim sisteminde dosya izinlerini değiştirmek için hangi komut kullanılır?"

3. Kod Üretimi ve Açıklaması

Öğrencilerinize bir Python kodunu açıklatmak için harika bir yöntemdir:

Bash:

gemini "Aşağıdaki Python kodunun ne yaptığını açıkla: print('Merhaba Pardus')"

---

---

Terminalde Yapay Zeka Ustalığı: Google Gemini CLI İleri Düzey Kullanım

Yapay zeka araçlarını tarayıcıdan kullanmak kolaydır, ancak bir Linux kullanıcısı için terminal (CLI) her zaman daha güçlüdür. Google Gemini'yi Pardus üzerinde sadece bir sohbet botu olarak değil, sisteminizi yöneten, kodlarınızı analiz eden ve günlük işlerinizi otomatize eden bir "yardımcı pilot" olarak nasıl kullanacağınızı inceleyeceğiz.

1. Temel Komut Yapısı ve Argümanlar

Gemini CLI aracını etkili kullanmak için komutlara verebileceğimiz parametreleri (bayrakları) iyi tanımalıyız.

Temel sözdizimi şöyledir:

Bash:

gemini [SEÇENEKLER] [İSTEM/PROMPT]

Sık Kullanılan Parametreler

• --stream: Cevabın tamamının oluşmasını beklemeden, kelime kelime ekrana yazılmasını sağlar (Daha hızlı hissiyat verir).

• --temperature: (Bazı sürümlerde) Yaratıcılık ayarıdır. 0 daha tutarlı ve mantıksal cevaplar verirken, 1 daha yaratıcı ve değişken cevaplar verir. Kod yazdırırken düşük, hikaye yazdırırken yüksek tutulmalıdır.

Örnek:

Bash:

gemini --stream "Bana Pardus işletim sisteminin 3 avantajını listele."

---

2. Linux'un Gücü: Pipe (Boru) Yöntemi ile Veri İşleme

Linux felsefesinde "Her araç bir şeyi iyi yapmalı ve diğerleriyle konuşabilmelidir." Gemini CLI'ı en güçlü kılan özellik, başka komutlardan gelen çıktıları okuyabilmesidir (| operatörü).

Senaryo A: Hata Loglarını Analiz Etme

Bir sistem yöneticisisiniz ve karmaşık bir hata loguyla karşılaştınız. Logu kopyalayıp tarayıcıya yapıştırmak yerine:

Bash:

cat /var/log/syslog | tail -n 20 | gemini "Bu log kayıtlarındaki hatanın sebebi nedir ve nasıl çözerim?"

Bu komut, son 20 satır logu okur, Gemini'ye gönderir ve çözüm önerisini terminale basar.

Senaryo B: Kod Açıklama ve Hata Ayıklama

Bir Python dosyanız var ve ne işe yaradığını hızlıca hatırlamak istiyorsunuz:

Bash:

cat ogrenci_odevi.py | gemini "Bu kodun ne yaptığını satır satır açıkla ve varsa hataları bul."

Senaryo C: Git Commit Mesajı Oluşturma

Yaptığınız değişikliklere (git diff) bakarak otomatik commit mesajı oluşturmak için:

Bash:

git diff | gemini "Bu değişiklikler için kısa ve açıklayıcı bir git commit mesajı yaz."

---

3. Çıktıyı Yönlendirme ve Dosyaya Kaydetme

Gemini'den aldığınız cevabı sadece ekranda okumak zorunda değilsiniz. Çıktıyı bir dosyaya kaydedebilir veya başka bir programa gönderebilirsiniz.

Kod Üretip Dosyaya Yazma

Bash:

gemini "1'den 100'e kadar olan asal sayıları bulan bir Python scripti yaz. Sadece kodu ver, açıklama yapma." > asal_sayilar.py

Bu komut, üretilen kodu direkt asal_sayilar.py dosyasına kaydeder.

Markdown Olarak Dokümantasyon Hazırlama

Bash:

gemini "Pardus ETAP kullanımı hakkında Markdown formatında bir rehber taslağı hazırla." > etap_rehberi.md

---

4. İleri Seviye: Alias (Kısayol) Tanımlama

Sürekli gemini "..." yazmak veya parametre girmek istemiyorsanız, .bashrc dosyanıza kısayollar ekleyebilirsiniz.

Terminalde şu dosyayı açın:

Bash:

nano ~/.bashrc

En alta şu satırları ekleyin:

Bash

# Hızlı soru sormak için
alias sor='gemini --stream'

# Kod uzmanı modu (Sadece kod çıktısı vermeye odaklı)
alias kodcu='gemini "Sadece kod bloğunu ver, açıklama yapma:"'

# İngilizce-Türkçe Çeviri
alias cevir='gemini "Bu metni Türkçeye çevir:"'

Dosyayı kaydedip çıktıktan (Ctrl+O, Enter, Ctrl+X) sonra ayarları yükleyin:

Bash:

source ~/.bashrc

Artık şöyle kullanabilirsiniz:

Bash:

sor "Dünyanın en yüksek dağı hangisidir?"
cevir "Artificial Intelligence is the future."

---

5. Pratik Bir Otomasyon Scripti Örneği

Öğretmenler veya sistem yöneticileri için günlük bir raporlama scripti yazalım. Bu script, sistemin çalışma süresini ve disk doluluk oranını alıp, Gemini'ye "Bu durum normal mi?" diye soracak bir Bash scriptidir.

Dosya Adı: sistem_doktoru.sh

Bash:

#!/bin/bash

# Sistem bilgilerini topla
UPTIME=$(uptime -p)
DISK=$(df -h / | tail -1)

# Gemini'ye sorulacak metni hazırla
PROMPT="Sistemim şu kadar süredir açık: $UPTIME. Disk durumum: $DISK. Bir sistem yöneticisi olarak bu durumda endişelenmem gereken bir şey var mı? Kısa cevap ver."

# Gemini'yi çağır
echo "Sistem Doktoru Analiz Ediyor..."
gemini "$PROMPT"

Kullanım:

Scripti çalıştırılabilir yapın ve çalıştırın:

Bash:

chmod +x sistem_doktoru.sh
./sistem_doktoru.sh

---

Sonuç

Google Gemini CLI, Pardus terminalinizi "akıllı" bir terminale dönüştürür. Artık komutları ezberlemek yerine, ne yapmak istediğinizi doğal dille ifade edebilir ve Linux'un boru hattı (pipeline) yetenekleriyle birleştirerek karmaşık işleri saniyeler içinde halledebilirsiniz.

Unutmayın: "En iyi sistem yöneticisi, tembel (otomasyonu seven) sistem yöneticisidir."

---

Sonuç

Pardus sisteminizde hem resmi Gemini CLI aracını kurmuş oldunuz hem de Python ile kendi alternatifinizi nasıl üretebileceğinizi gördünüz. Özellikle okullardaki etkileşimli tahtalarda (ETAP), öğrencilere "terminalin sadece siyah bir ekrandan ibaret olmadığını" göstermek için bu araçlar oldukça etkileyicidir.

Pardus topluluğuna katkılarınız için başarılar dilerim!

---

... Google Gemini CLI: AI in Your Terminal (Windows • Linux • macOS) ...

Bu video, Gemini CLI aracının farklı Linux dağıtımlarında kurulumunu ve terminal üzerinden nasıl pratik bir şekilde kullanılacağını görsel olarak anlatmaktadır.