Pardus ETAP: Yüklenen Uygulamaları Tüm Kullanıcılar İçin Erişilebilir Hale Getirme

-

Giriş: "Programı Yükledim Ama Diğer Kullanıcıda Görünmüyor!" Sorunu

Pardus ETAP sistemlerinde, genellikle kurulum ve bakım işlemleri yetkili hesap olan etapadmin üzerinden yapılır. Ancak öğretmenler ve öğrenciler kendi kullanıcı hesaplarıyla oturum açtıklarında, etapadmin oturumunda indirilen veya kurulan bazı programları (özellikle Z-Kitaplar, AppImage dosyaları veya taşınabilir uygulamalar) göremezler veya çalıştıramazlar.

Bunun temel nedeni Linux dosya sistemi güvenliğidir. etapadmin kullanıcısının ev dizini (/home/etapadmin), diğer kullanıcılara kapalıdır. Bir uygulamayı sistemdeki tüm kullanıcıların (All Users) erişimine nasıl açmanız gerekitr.

Mantığı Anlamak: 3 Altın Kural

Bir uygulamanın herkes tarafından kullanılabilmesi için şu üç şartın sağlanması gerekir:

  1. Doğru Konum: Dosya, kişisel bir klasörde değil, ortak bir sistem klasöründe olmalıdır.

  2. Doğru İzinler: Diğer kullanıcıların dosyayı "Okuma" ve "Çalıştırma" yetkisi olmalıdır.

  3. Menü Erişimi: Uygulamanın başlatıcısı (kısayolu) sistem genelindeki menü havuzuna eklenmelidir.

Adım 1: Uygulamayı Ortak Dizine Taşıma (/opt)

Linux sistemlerinde, paket yöneticisi dışında kurulan (elle indirilen) ek yazılımlar için en uygun dizin /opt dizinidir.

Örneğin, "OrnekZKitap" isimli bir klasörünüz olduğunu varsayalım. Bu klasörü İndirilenler klasöründen /opt dizinine taşımak için Uçbirim (Terminal) üzerinde şu komutu kullanırız:

Bash:
sudo mv /home/etapadmin/İndirilenler/OrnekZKitap /opt/

Neden? /home/etapadmin klasörü özeldir. /opt klasörü ise "Optional" (İsteğe bağlı) yazılımlar için ayrılmış, tüm sistemin görebileceği bir alandır.

Adım 2: Erişim İzinlerini Ayarlama (chmod)

Dosyayı /opt içine taşımak tek başına yeterli değildir. Varsayılan olarak dosya hala sadece sahibine (root veya etapadmin) izin veriyor olabilir. Tüm kullanıcıların (öğretmen, öğrenci, misafir) bu dosyayı çalıştırabilmesi için izinleri 755 olarak ayarlamalıyız.

  • 7 (Yönetici): Okur, Yazar, Çalıştırır.

  • 5 (Grup): Okur, Çalıştırır (Yazamaz/Silemez).

  • 5 (Diğerleri): Okur, Çalıştırır (Yazamaz/Silemez).

Komutumuz şu şekildedir:

Bash:
sudo chmod -R 755 /opt/OrnekZKitap

İpucu: -R parametresi "Recursive" anlamına gelir ve klasörün içindeki tüm alt dosyalara da aynı izni verir.

Adım 3: Başlat Menüsüne Kısayol Ekleme (.desktop)

Uygulamanın Pardus Başlat menüsünde, "Eğitim" veya "Diğer" kategorileri altında görünmesi için bir .desktop dosyası oluşturup bunu sistemin uygulama havuzuna (/usr/share/applications) koymalıyız.

  1. Herhangi bir metin editörü ile (örneğin Mousepad) yeni bir dosya oluşturun ve adını uygulama.desktop koyun.

  2. İçeriğini aşağıdaki şablona göre doldurun:

Ini:
[Desktop Entry]
Name=Örnek Z-Kitap
Comment=9. Sınıf Matematik Etkileşimli Kitap
Exec=/opt/OrnekZKitap/baslat.sh
Icon=/opt/OrnekZKitap/ikon.png
Terminal=false
Type=Application
Categories=Education;

  • Exec: Programın çalıştırılabilir dosyasının tam yolu.

  • Icon: Programın simgesinin tam yolu.

  1. Bu dosyayı, sistemin menü klasörüne kopyalayın:

Bash:
sudo cp uygulama.desktop /usr/share/applications/

Bu işlemden sonra, hangi kullanıcı oturum açarsa açsın, Başlat menüsüne girdiğinde programı görebilecek ve sorunsuz çalıştırabilecektir.

Özet Kontrol Listesi

Eğer "Erişim Engellendi" hatası alıyorsanız şu listeyi kontrol edin:

  • [ ] Program /home/etapadmin dışına (örn: /opt) taşındı mı?

  • [ ] chmod -R 755 komutu uygulandı mı?

  • [ ] .desktop dosyası /usr/share/applications içinde mi?

  • [ ] .desktop dosyası içindeki Exec= yolu doğru dosyayı işaret ediyor mu?

Sonuç

Pardus ETAP üzerinde çoklu kullanıcı yönetimi, doğru dosya hiyerarşisi ve izin yönetimi ile oldukça kolaydır. Bu standart prosedürü (Taşı -> İzin Ver -> Menüye Ekle) uygulayarak, tahtalara yüklediğiniz tüm materyalleri güvenli ve erişilebilir hale getirebilirsiniz.

Hızlı Bir Örnek (Z-Kitap veya AppImage İçin)

Diyelim ki ZKitap.AppImage indirdiniz ve herkes kullansın istiyorsunuz:

  1. Taşı: sudo mv ZKitap.AppImage /opt/

  2. İzin Ver: sudo chmod 755 /opt/ZKitap.AppImage

  3. Kısayol Oluştur: /usr/share/applications/zkitap.desktop dosyasını oluşturup içine Exec=/opt/ZKitap.AppImage yazın.

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Android Telefon/Tablet Ekranını Pardus ETAP 23 Yüklü Akıllı Tahtaya Yansıtma

-
Resim
Bu eğitim, öğretmenlerin Android tablet veya telefonlarının ekranını kolayca tahta ekranına yansıtmaları için gereken tüm yöntemler ayrıntılı şekilde anlatılmaktadır. 1. Giriş Android cihazı akıllı tahtaya yansıtmanın amacı: Dersi telefondan yönetmek Mobil uygulamaları sınıfa göstermek YouTube, EBA, PDF, görsel veya kamera görüntüsünü aktarmak Kablosuz sunum yapmak Pardus ETAP 23 üzerinde yansıtma işlemi için en çok tercih edilen yöntemler: Scrcpy (USB + WiFi bağlantılı) — En stabil çözüm Third-party çözümler (TeamViewer Host, DeskScreen, Vysor vb.) Bu makalede en garantili ve ETAP 23’e en uyumlu yöntem olan Scrcpy başta olmak üzere tüm yöntemleri anlatıyoruz. 2. Scrcpy ile Yansıtma Scrcpy, Android cihazınızı yüksek kalite / düşük gecikme ile bilgisayara aktaran açık kaynaklı bir yazılımdır. Pardus ETAP 23 için mükemmel uyumludur. ✔️ 2.1. Kurulum Adım 1 — Gerekli paketleri yükle Terminali açın: sudo apt update sudo apt install scrcpy adb android-to...
Devamı

Pardus Etap 23’de Unutulmuş Etap Yetkili Parolasını Sıfırlama

-
Resim
Bu kısa eğitimde, Pardus sisteminde unutulmuş bir Etap Yetkli parolasının nasıl sıfırlanacağını öğreneceksiniz. Bu, etapadmin kullanıcısı olarak oturum açma ve yönetim görevlerini gerçekleştirme yeteneğinizi yeniden kazanmanıza yardımcı olacaktır. Öncelikle Pardus sisteminizi açın veya yeniden başlatın. Aşağıda gösterildiği gibi bir GRUB menüsüyle karşılaşacaksınız. İlk seçenekte devam edin ve sistem başlatılmadan önce klavyedeki " e " tuşuna basın. . Bu sizi aşağıda gösterilen ekrana yönlendirecektir. Aşağı kaydırın ve /boot/vmlinuz-* bölümünden önce gelen ve UUID 'yi de belirten ' linux ' ile başlayan satırı bulun.   İmleci bu satırın sonuna götürün ve ‘ ro quiet’ bölümünden hemen sonrasına getirin ve init=/bin/bash. parametresini ekleyin Ardından, kök dosya sistemini salt okunur (ro) erişim haklarıyla bağlayarak tek kullanıcı modunda önyüklemeyi etkinleştirmek için Ctrl + x tuşlarına basın. Parolayı sıfırlamak için erişim hakkını salt okunurdan okuma-ya...
Devamı

Pardus Başlangıç Onarma

-
Resim
Windows sisteminizi Pardus ile çift önyüklemeye çalıştıysanız, muhtemelen hoşunuza gitmeyebilecek bazı değişikliklerle karşılaşmışsınızdır. Bu ortama Pardus kurarken, GRUB önyükleyicisi, Ana Önyükleme Kaydı'ndaki (MBR) Windows önyükleyicisinin üzerine yazar. Aynı şey tersi için de geçerlidir: Önce Pardus kurduysanız ve sonra Windows kurmaya karar verdiyseniz, Windows önyükleyicisi GRUB'u üzerine yazacaktır ve Pardus Masaüstünüzü başlatmanın bir yolu olmadığını göreceksiniz. Son olarak, Windows'ta yapılan herhangi bir büyük değişiklik, önyükleyicinizi de değiştirebilir ve kullanılamaz hale getirebilir. Bu durum,  Windows 10'dan   Windows 11 yükseltmesinde  de geçerlidir . Bu senaryoların her biri yeni kullanıcı için sorunlu olabilir, biraz sabır ve özenle önyükleyiciyi geri yüklemenin ve bu süreçte MBR'yi onarmanın yolları var. İlk adım, Pardus canlı CD'nizi veya USB'nizi indirip oluşturmaktır. Farklı bir bilgisayar kullanarak Pardus  web sitesine  gidin ve m...
Devamı