Pardus ETAP 23'te Kullanıcı Profili Sıfırlama ve Otomatik Temizlik

Pardus ETAP 23 yüklü etkileşimli tahtaların sürdürülebilir yönetimi ve performansı için hayati öneme sahiptir. Özellikle çok sayıda öğretmenin ortak kullandığı bir tahtada, zamanla şişen profiller ve dolan diskler en sık karşılaşılan sorunlardır.

ETAP 23'te Kullanıcı Profili Sıfırlama: Sorunlu Ayarlara "Format Atmadan" Çözüm

Etkileşimli tahtalar yoğun kullanım altındadır. Zamanla öğretmenler yanlışlıkla panelleri silebilir, masaüstü ayarlarını bozabilir veya kurulan bir eklenti Cinnamon masaüstü ortamının kararsız çalışmasına neden olabilir. Tahtanın yavaşlaması veya arayüz hataları vermesi durumunda tüm sistemi yeniden kurmak (format atmak) büyük bir zaman kaybıdır.

Bunun yerine, sadece sorun yaşayan kullanıcının (örneğin; ogretmen kullanıcısı) ayarlarını "fabrika ayarlarına" döndürmek, yani profil sıfırlamak çok daha hızlı ve etkili bir çözümdür.

Bu işlem, kullanıcının Belgelerim veya Masaüstündeki dosyalarını silmez, sadece arayüz ve uygulama ayarlarını sıfırlar.

Adım Adım Profil Sıfırlama Yöntemi

Bu işlem için yönetici yetkisine (etapadmin) sahip olmanız ve ayarları sıfırlanacak kullanıcının oturumunun kapalı olması gerekir.

1. Terminali Açın: Ctrl + Alt + T ile uçbirimi açın.

2. Yönetici Olun: Aşağıdaki komutla root yetkisi alın:

   Bash:

   sudo su
   

3. Hedef Dizine Gidin: Sorun yaşayan kullanıcının (örn: ogretmen) ev dizinine gidin:

   Bash:

   cd /home/ogretmen
   

4. Sorunlu Ayar Klasörlerini Tespit Edin ve Yeniden Adlandırın: Ayar dosyalarını silmek yerine, sonlarına .bak (backup) veya _eski gibi bir ek getirerek yeniden adlandırmak en güvenli yoldur. Eğer bir sorun olursa geri alabilirsiniz.

   ETAP 23'ün kullandığı Cinnamon masaüstü ve genel ayarlar için şu üç gizli klasörü yeniden adlandırın:

   Bash:

   mv .config .config_eski
   mv .local .local_eski
   mv .cache .cache_eski
   

   (Bu komutlar; kullanıcının tüm masaüstü yerleşimini, tarayıcı ayarlarını, tema tercihlerini ve önbelleklerini devre dışı bırakır.)

5. İşlemi Tamamlayın: Terminali kapatın ve ogretmen kullanıcısı ile tekrar giriş yapın. Pardus ETAP, eksik olan .config, .local ve .cache klasörlerini varsayılan ayarlarla tertemiz bir şekilde yeniden oluşturacaktır. Tahta ilk kurulduğu günkü arayüze dönecektir.

İpucu: Eğer sadece Cinnamon masaüstü panelinde sorun varsa, tüm .config klasörü yerine sadece mv .config/cinnamon-session .config/cinnamon-session_eski komutunu uygulamak daha nokta atışı bir çözüm olabilir.

---

6. Otomatik Temizlik: Disk Dolmasını Engelleyen Scriptler

Okul ortamında, ortak kullanılan ogretmen gibi hesaplarda "İndirilenler" klasörü, tarayıcı önbellekleri ve küçük resim (thumbnail) veritabanları inanılmaz hızla büyür. Bu durum, tahtanın diskinin dolmasına ve sistemin kilitlenmesine yol açar.

Bunu manuel olarak temizlemek yerine, basit bir Bash Script ve bir tetikleyici (Cron veya Başlangıç Uygulaması) ile bu süreci otomatikleştirebilirsiniz.

Örnek Temizlik Scripti Hazırlama

Aşağıdaki script, ogretmen kullanıcısının gereksiz önbellek dosyalarını temizler.

1. Terminali açın ve bir script dosyası oluşturun:

   Bash:

   sudo nano /usr/local/bin/etap-temizlik.sh
   

2. Açılan editöre aşağıdaki kodları yapıştırın (Kendi ihtiyaçlarınıza göre düzenleyebilirsiniz):

   Bash:

   #!/bin/bash
   # Bu script ETAP 23 üzerinde ogretmen kullanıcısının
   # gereksiz önbellek dosyalarını temizler.
   
   HEDEF_KULLANICI="ogretmen"
   HOME_DIR="/home/$HEDEF_KULLANICI"
   
   echo "Temizlik başlatılıyor: $(date)" >> /var/log/etap-temizlik.log
   
   # 1. Küçük resim önbelleğini temizle (En çok yer kaplayanlardan biri)
   rm -rf $HOME_DIR/.cache/thumbnails/*
   echo "Thumbnails temizlendi." >> /var/log/etap-temizlik.log
   
   # 2. Tarayıcı önbelleklerini temizle (Örn: Firefox ve Chromium)
   rm -rf $HOME_DIR/.cache/mozilla/firefox/*.default-release/cache2/*
   rm -rf $HOME_DIR/.cache/chromium/Default/Cache/*
   echo "Tarayıcı önbellekleri temizlendi." >> /var/log/etap-temizlik.log
   
   # 3. (OPSİYONEL) İndirilenler klasörünü temizle
   # UYARI: Bu komut öğretmenlerin indirdiği dosyaları siler.
   # Politikanız "Tahtada dosya tutulmaz" ise başındaki # işaretini kaldırın.
   # rm -rf $HOME_DIR/İndirilenler/*
   
   echo "Temizlik tamamlandı." >> /var/log/etap-temizlik.log
   

3. Ctrl + O ve Enter ile kaydedin, Ctrl + X ile çıkın.

4. Scripte çalıştırma izni verin:

   Bash:

   sudo chmod +x /usr/local/bin/etap-temizlik.sh
   

Scripti Otomatikleştirme Yöntemleri

Bu scripti ne zaman çalıştıracağınız önemlidir:

Yöntem A: Cron Job (Zamanlanmış Görev) Tahtalar geceleri açık kalıyorsa, scripti her gece belirli bir saatte çalıştırabilirsiniz.

• sudo crontab -e komutunu çalıştırın.

• Dosyanın en altına şu satırı ekleyin (Her gece saat 03:00'te çalışır):
  
  0 3 * * * /usr/local/bin/etap-temizlik.sh

Yöntem B: Açılışta Çalıştırma (Daha Garantili) Tahtalar her gün kapatılıp açılıyorsa, scriptin sistem her açıldığında çalışmasını sağlayabilirsiniz.

• ETAP menüsünden "Başlangıç Uygulamaları" aracını açın.

• "Ekle" butonuna tıklayın.

• Adı: "Sistem Temizliği", Komut: /usr/local/bin/etap-temizlik.sh olarak ayarlayın ve kaydedin. Bu yöntemle tahta her açıldığında temiz bir başlangıç yapar.

---

Sonuç

/home dizinini sadece dosya saklama alanı olarak değil, sistemin yaşayan bir parçası olarak görmek gerekir. Yukarıda anlatılan proaktif yönetim teknikleri (profil sıfırlama ve otomatik temizlik), Pardus ETAP 23 yüklü tahtaların performansını "ilk günkü" gibi tutmanıza yardımcı olacak ve sizi sürekli çıkan küçük sorunlarla uğraşma yükünden kurtaracaktır.