macOS'in Gizli Dünyasına Giriş: defaults Komutu ile İnce Ayarlar
macOS sisteminde arayüz üzerinden erişemediğiniz birçok gizli ayarı ve sistem davranışını kontrol etmenizi sağlayan en güçlü araçlardan biri defaults komutudur.
1. defaults Komutu Nedir?
macOS üzerindeki uygulamalar ve sistem servisleri, kullanıcı tercihlerini (pencere boyutu, son kullanılan dosyalar, özel ayarlar vb.) Property List (.plist) adı verilen dosyalarda saklar.
defaults komutu, Terminal üzerinden bu .plist dosyalarını okumanıza, yazmanıza (düzenlemenize) ve silmenize olanak tanır. Genellikle /Users/KullanıcıAdı/Library/Preferences/ klasöründeki verileri manipüle eder.
2. Temel Komut Yapısı ve Sözdizimi
Komutun genel kullanımı şu şekildedir:
defaults [işlem] [alan] [anahtar] [tür] [değer]
Temel İşlemler:
read: Mevcut ayarları görüntüler.
write: Yeni bir ayar yazar veya mevcut olanı değiştirir.
delete: Belirli bir ayarı siler (varsayılana döndürür).
find: Belirli bir kelimeyi tüm tercihler içinde arar.
3. Pratik ve Popüler Kullanım Örnekleri
Aşağıdaki komutları Terminal'e kopyalayıp yapıştırarak sisteminizi özelleştirebilirsiniz. Not: Değişikliklerin etkili olması için genellikle ilgili uygulamanın (Finder, Dock vb.) yeniden başlatılması gerekir.
Finder İçin Özelleştirmeler
| Hedef | Komut |
| Gizli Dosyaları Göster | defaults write com.apple.finder AppleShowAllFiles -bool true |
| Dosya Uzantılarını Her Zaman Göster | defaults write NSGlobalDomain AppleShowAllExtensions -bool true |
| Başlık Çubuğunda Tam Yolu Göster | defaults write com.apple.finder _FXShowPosixPathInTitle -bool true |
Dock ve Sistem Arayüzü
Dock'a Boşluk Ekleme (Uygulamaları gruplamak için):
defaults write com.apple.dock persistent-apps -array-add '{"tile-data" = {"tile-type" = "spacer-tile"}; "tile-type" = "spacer-tile";}'
Ekran Görüntüsü Formatını Değiştirme (PNG yerine JPG):
defaults write com.apple.screencapture type jpg
4. Değişiklikleri Uygulama (killall)
defaults write ile bir ayarı değiştirdiğinizde, sistem bu değişikliği hemen fark etmeyebilir. Ayarın aktif olması için ilgili süreci yeniden başlatmanız gerekir.
Örnek: Finder ayarlarını değiştirdikten sonra şu komutu kullanın:
killall Finder
5. Güvenlik ve Geri Dönüş
defaults komutuyla çalışırken dikkatli olmalısınız. Yanlış bir komut, bir uygulamanın ayarlarını bozabilir.
Ayarı Sıfırlamak: Eğer bir ayarı değiştirdiyseniz ve eski haline dönmek istiyorsanız delete parametresini kullanabilirsiniz:
defaults delete com.apple.finder AppleShowAllFiles
Yedekleme: Büyük değişiklikler yapmadan önce Time Machine yedeğinizin olduğundan veya ilgili
.plistdosyasının bir kopyasını aldığınızdan emin olun.
Bir Sonraki Adım
defaults komutu, macOS üzerinde "Grafik Arayüzü" (GUI) ile size sunulmayan yüzlerce gizli özelliği kontrol etmenizi sağlar. İşte macOS deneyiminizi kökten değiştirebilecek ve iş akışınızı hızlandıracak en popüler gizli ayarlar:
1. Ekran Görüntüsü Ayarlarını Kişiselleştirme
macOS varsayılan olarak ekran görüntülerini masaüstüne ve .png formatında kaydeder. Bunları değiştirebiliriz:
Dosya Formatını Değiştirme (JPG, PDF vb.)
PNG dosyaları kalitelidir ancak boyutları büyüktür. Depolama alanı kazanmak için JPG'ye geçebilirsiniz:
defaults write com.apple.screencapture type jpg; killall SystemUIServer
Kayıt Yerini Değiştirme
Masaüstündeki kalabalığı önlemek için ekran görüntülerini "İndirilenler" veya özel bir klasöre yönlendirebilirsiniz:
defaults write com.apple.screencapture location ~/Downloads; killall SystemUIServer
2. Dock Performansını Artırma
Dock'un otomatik gizlenme özelliğini kullanıyorsanız, farenizi ekranın altına getirdiğinizde yaşanan o küçük gecikmeyi (delay) kaldırarak sistemi çok daha çevik hissettirebilirsiniz.
Gizlenme Gecikmesini Sıfırlama
Dock'un anında tepki vermesini sağlar:
defaults write com.apple.dock autohide-delay -float 0; killall Dock
Animasyon Hızını Artırma
Dock'un açılma ve kapanma animasyonunu hızlandırır (0.15 saniye gibi):
defaults write com.apple.dock autohide-time-modifier -float 0.15; killall Dock
3. Finder İçin "Power User" Özellikleri
Finder'ı sadece bir dosya gezgini değil, profesyonel bir araç haline getirin.
Tam Yolu Başlık Çubuğunda Gösterme
Hangi klasör derinliğinde olduğunuzu her zaman görün:
defaults write com.apple.finder _FXShowPosixPathInTitle -bool true; killall Finder
Uzantıları Her Zaman Göster
Dosya adlarının sonundaki .pdf, .jpg gibi uzantıların gizlenmesini engeller:
defaults write NSGlobalDomain AppleShowAllExtensions -bool true; killall Finder
4. Sistem ve Estetik Ayarlar
Ekran Görüntülerindeki Gölgeyi Kaldırma
Pencere ekran görüntüsü alırken (Space ile) etraftaki büyük gölgeyi istemiyorsanız:
defaults write com.apple.screencapture disable-shadow -bool true; killall SystemUIServer
Kilit Ekranına Mesaj Ekleme
Bilgisayarınızın kilit ekranına (örneğin kaybolması durumunda size ulaşılması için) bir not ekleyin:
sudo defaults write /Library/Preferences/com.apple.loginwindow LoginwindowText "Bulursanız lütfen 05XX XXX XX XX numaralı telefondan ulaşın."
Hızlı Başvuru Tablosu
| Amaç | Komut Alanı (Domain) | Anahtar (Key) | Önerilen Değer |
| Ekran Görüntüsü | com.apple.screencapture | type | jpg, pdf, png |
| Dock Hızı | com.apple.dock | autohide-delay | 0 |
| Pencere Gölgesi | com.apple.screencapture | disable-shadow | true / false |
| Finder Yol Çubuğu | com.apple.finder | ShowPathbar | true |
[!IMPORTANT]
Ayarları Geri Alma: Yaptığınız bir değişikliği eski haline döndürmek isterseniz, genellikle komutun sonundaki true değerini false yapmak veya defaults delete [domain] [key] komutunu kullanmak yeterlidir.
Bu komutlar, macOS'u kendi ihtiyaçlarınıza göre "modifiye" etmenin en güvenli yoludur.
Yorumlar