macOS Ayarlarının Temel Taşı: .plist Dosyaları Nedir ve Nasıl Yönetilir?
macOS işletim sisteminde sistem ayarlarından uygulama tercihlerine kadar hemen hemen her şeyin arka planında .plist (Property List) dosyaları bulunur.
.plist Dosyası Nedir?
.plist uzantılı dosyalar, "Property List" (Özellik Listesi) kelimelerinin kısaltmasıdır. Apple'ın macOS, iOS ve diğer işletim sistemlerinde uygulama ayarlarını ve yapılandırma verilerini depolamak için kullandığı bir dosya formatıdır.
Windows dünyasındaki Kayıt Defteri (Registry) yapısının aksine, macOS'ta ayarlar merkezi bir veritabanı yerine her uygulama veya servis için ayrı ayrı dosyalarda tutulur. Bu, sistemin daha modüler ve taşınabilir olmasını sağlar.
Temal Yapı: Anahtar-Değer Çiftleri
Bir .plist dosyası temelde Key-Value (Anahtar-Değer) çiftlerinden oluşur. Örneğin:
Anahtar:
AppleShowAllFilesDeğer:
YES(veyaTRUE)
.plist Dosya Formatları
İki ana tür .plist dosyası ile karşılaşabilirsiniz:
XML Formatı: İnsanlar tarafından okunabilir. Bir metin editörüyle açıldığında HTML benzeri etiketler (
<dict>,<key>,<string>) görülür.Binary (İkili) Format: Bilgisayar tarafından hızlı okunması için optimize edilmiştir. Doğrudan bir metin editörüyle açıldığında karmaşık karakterler görünür.
| Özellik | XML .plist | Binary .plist |
| Okunabilirlik | Çok Yüksek | Çok Düşük |
| Performans | Orta | Yüksek |
| Düzenleme | Herhangi bir metin editörü | Xcode veya plutil gerektirir |
.plist Dosyaları Nerede Bulunur?
macOS'ta bu dosyalar genellikle üç ana konumda saklanır:
Kullanıcı Ayarları:
~/Library/Preferences/Sadece o kullanıcıya özel uygulama ayarları burada bulunur (Örneğin:
com.apple.finder.plist).
Sistem Genelindeki Ayarlar:
/Library/Preferences/Tüm kullanıcıları etkileyen ağ ayarları veya sistem tercihleri burada saklanır.
Sistem Servisleri:
/System/Library/LaunchDaemons/veyaLaunchAgents/Sistem açılışında hangi uygulamaların veya servislerin çalışacağını belirten dosyalar.
.plist Dosyaları Nasıl Düzenlenir?
Bir .plist dosyasını düzenlemek için birkaç yöntem mevcuttur:
1. Terminal Kullanımı (defaults komutu)
macOS'ta ayarları değiştirmenin en güvenli yolu defaults komutudur. Bu komut, dosyayı bozmadan veriyi okumanızı ve yazmanızı sağlar.
Örnek: Gizli dosyaları göstermek için:
defaults write com.apple.finder AppleShowAllFiles -bool true
2. plutil Aracı
Eğer bir binary dosyasını XML'e çevirmek veya dosyanın doğruluğunu kontrol etmek isterseniz plutil kullanılır.
Binary'den XML'e Çevirme:
plutil -convert xml1 dosya_adi.plist
Sözdizimi Kontrolü:
plutil -lint dosya_adi.plist
3. Grafik Arayüz Araçları
Xcode: Apple'ın geliştirici aracı,
.plistdosyalarını görsel bir ağaç yapısında sunar.BBEdit veya VS Code: XML tabanlı olanları düzenlemek için idealdir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler ve Güvenlik
Yedek Alın: Bir
.plistdosyasını manuel olarak değiştirmeden önce mutlaka kopyasını alın. Hatalı bir değer, uygulamanın çökmesine veya sistemin açılmamasına neden olabilir.Önbellek (Caching): macOS, modern sürümlerinde (özellikle macOS 10.9 sonrası)
.plistdosyalarını bellekte önbelleğe alır. Dosyayı manuel düzenleyip kaydetseniz bile değişiklik hemen aktif olmayabilir; bu durumdakillall cfprefsdkomutu gerekebilir.
Yorumlar