macOS Ayarlarının Temel Taşı: .plist Dosyaları Nedir ve Nasıl Yönetilir?

macOS işletim sisteminde sistem ayarlarından uygulama tercihlerine kadar hemen hemen her şeyin arka planında .plist (Property List) dosyaları bulunur.


.plist Dosyası Nedir?

.plist uzantılı dosyalar, "Property List" (Özellik Listesi) kelimelerinin kısaltmasıdır. Apple'ın macOS, iOS ve diğer işletim sistemlerinde uygulama ayarlarını ve yapılandırma verilerini depolamak için kullandığı bir dosya formatıdır.

Windows dünyasındaki Kayıt Defteri (Registry) yapısının aksine, macOS'ta ayarlar merkezi bir veritabanı yerine her uygulama veya servis için ayrı ayrı dosyalarda tutulur. Bu, sistemin daha modüler ve taşınabilir olmasını sağlar.

Temal Yapı: Anahtar-Değer Çiftleri

Bir .plist dosyası temelde Key-Value (Anahtar-Değer) çiftlerinden oluşur. Örneğin:

  • Anahtar: AppleShowAllFiles

  • Değer: YES (veya TRUE)


.plist Dosya Formatları

İki ana tür .plist dosyası ile karşılaşabilirsiniz:

  1. XML Formatı: İnsanlar tarafından okunabilir. Bir metin editörüyle açıldığında HTML benzeri etiketler (<dict>, <key>, <string>) görülür.

  2. Binary (İkili) Format: Bilgisayar tarafından hızlı okunması için optimize edilmiştir. Doğrudan bir metin editörüyle açıldığında karmaşık karakterler görünür.

ÖzellikXML .plistBinary .plist
OkunabilirlikÇok YüksekÇok Düşük
PerformansOrtaYüksek
DüzenlemeHerhangi bir metin editörüXcode veya plutil gerektirir

.plist Dosyaları Nerede Bulunur?

macOS'ta bu dosyalar genellikle üç ana konumda saklanır:

  • Kullanıcı Ayarları: ~/Library/Preferences/

    • Sadece o kullanıcıya özel uygulama ayarları burada bulunur (Örneğin: com.apple.finder.plist).

  • Sistem Genelindeki Ayarlar: /Library/Preferences/

    • Tüm kullanıcıları etkileyen ağ ayarları veya sistem tercihleri burada saklanır.

  • Sistem Servisleri: /System/Library/LaunchDaemons/ veya LaunchAgents/

    • Sistem açılışında hangi uygulamaların veya servislerin çalışacağını belirten dosyalar.


.plist Dosyaları Nasıl Düzenlenir?

Bir .plist dosyasını düzenlemek için birkaç yöntem mevcuttur:

1. Terminal Kullanımı (defaults komutu)

macOS'ta ayarları değiştirmenin en güvenli yolu defaults komutudur. Bu komut, dosyayı bozmadan veriyi okumanızı ve yazmanızı sağlar.

Örnek: Gizli dosyaları göstermek için:

defaults write com.apple.finder AppleShowAllFiles -bool true

2. plutil Aracı

Eğer bir binary dosyasını XML'e çevirmek veya dosyanın doğruluğunu kontrol etmek isterseniz plutil kullanılır.

  • Binary'den XML'e Çevirme:

    plutil -convert xml1 dosya_adi.plist

  • Sözdizimi Kontrolü:

    plutil -lint dosya_adi.plist

3. Grafik Arayüz Araçları

  • Xcode: Apple'ın geliştirici aracı, .plist dosyalarını görsel bir ağaç yapısında sunar.

  • BBEdit veya VS Code: XML tabanlı olanları düzenlemek için idealdir.


Dikkat Edilmesi Gerekenler ve Güvenlik

  • Yedek Alın: Bir .plist dosyasını manuel olarak değiştirmeden önce mutlaka kopyasını alın. Hatalı bir değer, uygulamanın çökmesine veya sistemin açılmamasına neden olabilir.

  • Önbellek (Caching): macOS, modern sürümlerinde (özellikle macOS 10.9 sonrası) .plist dosyalarını bellekte önbelleğe alır. Dosyayı manuel düzenleyip kaydetseniz bile değişiklik hemen aktif olmayabilir; bu durumda killall cfprefsd komutu gerekebilir.



Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Android Telefon/Tablet Ekranını Pardus ETAP 23 Yüklü Akıllı Tahtaya Yansıtma

Pardus Etap 23’de Unutulmuş Etap Yetkili Parolasını Sıfırlama

Pardus Başlangıç Onarma