LiderAhenk ile Merkezi Koruma Senaryosu

Aşağıda Pardus ETAP 23 ortamlarında LiderAhenk kullanarak merkezi koruma (sınav modu / kilitleme) senaryosunu okul ölçeğinde uygulanabilir, geri alınabilir ve denetlenebilir şekilde adım adım bulacaksınız.

Hedef: /bin’e dokunmadan, /etc merkezli politikalarla
tek tıkla sınav modu AÇ/KAPAT.

---

🧩(Pardus & Laboratuvar)

---

🎯 Senaryo Özeti

• 👩‍🏫 Öğretmen / idare LiderAhenk panelinden komut verir

• 🖥️ Seçilen tüm Pardus PC'ler aynı anda kilitlenir

• 🧑‍🎓 Öğrenci:

  • terminal açamaz (ya da işlevsiz)

  • dosya silemez / taşıyamaz

  • sistem ayarı değiştiremez

• 🔁 Sınav bitince tek politika ile geri dönüş

---

🧱 Mimari Bileşenler

Bileşen	Rol
LiderAhenk Sunucu	Politika merkezi
Ahenk Ajan (Pardus)	İstemci
/etc	Politika alanı
dconf	Masaüstü kilidi
sudoers	Yetki kesme

---

🧠 Temel Mantık

LiderAhenk, dosya silmez.
Politika yazar, davranışı değiştirir.

---

1️⃣ Politika Yaklaşımı (Önerilen Model)

❌ Yapılmaması Gerekenler

• /bin silmek

• chmod 000 /bin/*

• root yetkisini öğrenciye vermek

✅ Doğru Yaklaşım

• /etc/profile.d/

• /etc/sudoers.d/

• /etc/environment

• /etc/dconf/

---

2️⃣ Sınav Modu Politika Seti (Merkezi)

📁 1. Profil – Komut Davranışı

📍 LiderAhenk → Dosya Dağıtımı

Hedef dosya:

/etc/profile.d/sinav.sh

İçerik:

if [ "$USER" = "sinav" ]; then
  alias rm='echo "Sınav modunda yasak"'
  alias mv='echo "Sınav modunda yasak"'
  alias cp='echo "Sınav modunda yasak"'
  alias chmod='echo "Yetkiniz yok"'
  alias chown='echo "Yetkiniz yok"'
fi

---

📁 2. Sudo Kilidi

📍 LiderAhenk → Dosya Dağıtımı

/etc/sudoers.d/sinav

sinav ALL=(ALL) !ALL

📌 Bu dosya geldiği an sudo biter.

---

📁 3. PATH Daraltma (Kritik)

📍 LeaderAhenk → Dosya Değişikliği

/etc/environment

PATH="/usr/bin:/bin"

➡️ /sbin ve /usr/sbin devre dışı.

---

3️⃣ Masaüstü (Cinnamon) Kilitleme – dconf

📍 LiderAhenk → Komut Çalıştır

cat <<EOF > /etc/dconf/db/local.d/00-sinav
[org/cinnamon/desktop/lockdown]
disable-command-line=true
disable-log-out=true
disable-user-switching=true
EOF

dconf update

📌 Sonuç:

• Terminal kapalı

• Kullanıcı değiştirme yok

• Çıkış yok

---

4️⃣ USB & Harici Aygıt Kapatma (Opsiyonel)

📍 Komut Politikası

gsettings set org.cinnamon.desktop.media-handling automount false
gsettings set org.cinnamon.desktop.media-handling automount-open false

---

5️⃣ Sınav Modu AÇ (Tek Tuş Mantığı)

LiderAhenk’te:

• 🎯 Grup: ETAP23-SINAV

• ▶️ Politika:

  • Dosya dağıt (3 adet)

  • Komut çalıştır (dconf update)

• 🔁 Zaman: Anında

⏱️ 30–60 saniye içinde
tüm PC'ler kilitli.

---

6️⃣ Sınav Modu KAPAT (Geri Alma)

📍 LeaderAhenk → Komut Çalıştır

rm -f /etc/profile.d/sinav.sh
rm -f /etc/sudoers.d/sinav
sed -i 's|PATH=.*|PATH="/usr/local/sbin:/usr/local/bin:/usr/sbin:/usr/bin:/sbin:/bin"|' /etc/environment
rm -f /etc/dconf/db/local.d/00-sinav
dconf update
reboot

📌 Sistem ilk günkü hale döner.

---

🔐 Güvenlik Avantajları

Özellik	Kazanç
Merkezi kontrol	Tek panel
Geri alınabilirlik	Risk yok
/bin’e dokunmama	Sistem stabil
Öğrenci kaçışını önleme	Yüksek

---

🚨 Kaçış Senaryoları & Önlemler

Kaçış Denemesi	Önlem
tty açma	sudo kapalı
terminal	dconf
usb	automount kapalı
reboot	logout kapalı

---

🧠 Öğretmen & İdare İçin Tek Cümle

“Sınav modu,
tek tuş – tüm tahtalar – sıfır risk demektir.”

---

📌 Sonuç

• LiderAhenk + Pardus= gerçek merkezi yönetim

• Kilitleme dosya silmeden

• Sınav güvenliği teknik ve pedagojik olarak sağlam

• Büyük okullar için ölçeklenebilir