Pardus'ta "Öntanımlı Anahtarlık" (Keyring) Sorunu ve Çözümü

Pardus (ve diğer Linux dağıtımlarını) kullanan pek çok kullanıcının, özellikle de "Otomatik Giriş" özelliğini aktif ettiklerinde veya kullanıcı şifrelerini değiştirdiklerinde sıkça karşılaştıkları bir durumdur.

Pardus kullanırken Google Chrome, VS Code veya sistem ayarlarını açtığınızda "Kimlik doğrulama gerekli: Bir uygulama 'Öntanımlı anahtarlık' anahtarlığına erişmek istiyor" şeklinde sürekli tekrar eden bir pencere ile karşılaşabilirsiniz. 

Bu Uyarı Neden Çıkıyor?

Linux sistemlerinde (Pardus dahil), kayıtlı parolalarınızı (Wi-Fi şifreleri, tarayıcı girişleri, e-posta şifreleri vb.) güvenli bir şekilde saklamak için "Anahtarlık" (Keyring) adı verilen şifreli bir kasa sistemi kullanılır.

Normal şartlarda, siz bilgisayarınızı açarken girdiğiniz oturum açma şifreniz, aynı zamanda bu kasayı (Anahtarlığı) da otomatik olarak açar. Ancak şu iki durumda zincir kopar ve sistem kasayı açamaz:

1. Otomatik Giriş Açıksa: Bilgisayar açılırken şifre sormadan masaüstüne geliyorsanız, sistem anahtarlığın kilidini açacak şifreyi almamış olur. Bir uygulama (örneğin Chrome) şifrelerinize erişmek istediğinde, Pardus mecburen size şifreyi sorar.

2. Şifre Değişikliği Yapıldıysa: Kullanıcı giriş şifrenizi değiştirdiyseniz, ancak anahtarlık şifreniz eski kaldıysa bu uyarıyı alırsınız.

Yöntem 1: Terminal (Uçbirim) Kullanarak Anahtarlığı Sıfırlama

Eğer grafik arayüzü kullanamıyorsanız veya daha hızlı bir çözüm istiyorsanız, terminal üzerinden anahtarlık dosyalarını silerek de sıfırlama yapabilirsiniz.

Terminal üzerinden bu işlemi yapmak aslında çok daha hızlı ve kesindir. Grafik arayüzle uğraşmadan, doğrudan anahtarlık veritabanı dosyalarını temizleyerek bu sorunu çözebiliriz.

Uyarı: Bu işlem, kayıtlı (Wi-Fi, tarayıcı vb.) tüm şifrelerinizi sıfırlayacaktır. İşlemden sonra şifrelerinizi tekrar girmeniz gerekecektir.

1. Uçbirimi Açın

Pardus masaüstünde sağ tıklayıp "Burada Uçbirim Aç" diyerek veya menüden Terminal'i bularak açın.

2. Anahtarlık Dosyalarının Olduğu Dizine Gidin

Pardus'ta kullanıcıya özel anahtarlık dosyaları genellikle .local/share/keyrings/ dizininde saklanır. Öncelikle bu dizindeki dosyaları görmek için şu komutu yazın:

Bash

ls -la ~/.local/share/keyrings/

Burada genellikle login.keyring, default.keyring veya user.keystore gibi dosyalar göreceksiniz. Sorunlu olan dosyalar bunlardır.

3. Anahtarlık Dosyalarını Silin

Aşağıdaki komut, o klasördeki tüm anahtarlık (.keyring) dosyalarını siler. Bu işlem, bozulmuş veya şifresi uyuşmayan kilitleri ortadan kaldırır.

Bash:

rm -rf ~/.local/share/keyrings/*

(Eğer "Erişim engellendi" hatası alırsanız komutun başına sudo eklemenize gerek yoktur, çünkü bu dosyalar kendi kullanıcınıza aittir. Ancak yine de silinmezse rm -f parametresi kullanılabilir.)

4. Oturumu veya Bilgisayarı Yeniden Başlatın

Dosyaları sildikten sonra, sistemin bu değişikliği algılaması ve yeni (temiz) bir anahtarlık oluşturması için bilgisayarı yeniden başlatmanız en sağlıklı yöntemdir.

Bash:

reboot

5. Yeni Anahtarlık Oluşturma

Bilgisayar açıldığında Chrome, VS Code gibi şifre kullanan bir uygulamayı ilk açtığınızda sistem otomatik olarak yeni anahtarlık dosyalarını oluşturacak ve sizden yeni bir şifre belirlemenizi isteyecektir.

• Tavsiye: Eğer "Otomatik Giriş" kullanıyorsanız, çıkan şifre ekranını boş bırakıp "Devam Et" diyerek şifresiz bir anahtarlık oluşturun.

Çözüm 2: Anahtarlığı Sıfırlamak veya Yeniden Yapılandırmak

Bu sorunu çözmenin en temiz yolu, kilitlenmiş olan anahtarlığı sıfırlamaktır. Bu işlem, mevcut kayıtlı bazı şifrelerinizi (örneğin Wi-Fi şifresi gibi) tekrar girmenizi gerektirebilir ancak sürekli çıkan uyarı penceresinden sizi kurtarır.

Adım 1: "Parolalar ve Anahtarlar" Uygulamasını Açın

1. Pardus menüsünü açın.

2. Arama çubuğuna "Parolalar ve Anahtarlar" (veya seahorse) yazın.

3. Çıkan uygulamaya tıklayarak çalıştırın.

Adım 2: Kilitli Anahtarlığı Tespit Edin

Uygulama açıldığında sol taraftaki menüde "Giriş" (Login) veya "Öntanımlı Anahtarlık" isminde bir klasör simgesi göreceksiniz. Yanında kilit işareti olabilir.

Adım 3: Anahtarlığı Silin (Sıfırlama)

Eski şifreyi hatırlamıyorsanız veya sorunu kökten çözmek istiyorsanız:

1. Sol taraftaki "Giriş" (Login) veya "Öntanımlı" seçeneğine sağ tıklayın.

2. Açılan menüden "Sil" seçeneğini seçin.

3. Onay penceresinde "Bu anahtarlığı silmek tüm kayıtlı parolalarınızı silecektir" uyarısını onaylayın ve silin.

Adım 4: Yeni Anahtarlık Oluşturma

1. Bilgisayarınızı yeniden başlatın veya oturumu kapatıp açın.

2. Pardus açıldığında veya Chrome/VS Code gibi bir uygulamayı ilk açtığınızda sistem sizden "Yeni Anahtarlık Parolası" belirlemenizi isteyecektir.

3. ÖNEMLİ: * Eğer Otomatik Giriş kullanıyorsanız: Şifre alanını BOŞ BIRAKIN ve "Devam Et" deyin. Sistem "Şifreleriniz şifrelenmeden saklanacak" diye uyaracaktır, bunu kabul edin. Böylece bilgisayar açılırken size bir daha şifre sormaz.

   • Eğer Şifreli Giriş kullanıyorsanız: Bilgisayar açılış şifrenizin aynısını buraya girin. Böylece oturum açtığınızda kilit otomatik açılır.

---

Özet Bilgi

• Sorun: Uygulamaların kayıtlı şifrelere erişememesi.

• Araç: seahorse (Parolalar ve Anahtarlar).

• Çözüm: Eski anahtarlığı silip, kullanım senaryonuza göre (Otomatik giriş için boş şifre) yeniden oluşturmak.

Artık Pardus'ta çalışırken sürekli parolanızı girmek zorunda kalmadan akıcı bir deneyim yaşayabilirsiniz. İyi çalışmalar!

---

Pardus sisteminizde "Otomatik Giriş"in açık olup olmadığını kontrol etmemi ister misiniz?

Özellikle okullardaki etkileşimli tahtalar (ETAP) veya laboratuvar bilgisayarları için bu işlemi bir script (betik) haline getirmek büyük zaman kazandırır.

Aşağıda, bu işlemi güvenli bir şekilde yapan, kullanıcıya bilgi veren ve hata kontrolü yapan bir Bash Script hazırladım.

Bu scripti bir USB belleğe atıp tahtalarda tek tıkla çalıştırabilir veya SSH üzerinden topluca gönderebilirsiniz.

Pardus Anahtarlık Sıfırlama Scripti

Aşağıdaki kodları kopyalayın:

Bash:

#!/bin/bash

# ===============================================================
# Pardus & Linux Anahtarlık (Keyring) Sıfırlama Aracı
# Bu script, kilitlenmiş veya sorunlu anahtarlık dosyalarını siler.
# ===============================================================

# Renk kodları (Çıktının daha okunaklı olması için)
YESIL='\033[0;32m'
KIRMIZI='\033[0;31m'
SARI='\033[1;33m'
RENKSIZ='\033[0m'

KEYRING_DIR="$HOME/.local/share/keyrings"

echo -e "${SARI}---------------------------------------------------${RENKSIZ}"
echo -e "${SARI}   Pardus Anahtarlık (Keyring) Sıfırlama Aracı     ${RENKSIZ}"
echo -e "${SARI}---------------------------------------------------${RENKSIZ}"

# 1. Klasör kontrolü
if [ -d "$KEYRING_DIR" ]; then
    echo "Anahtarlık klasörü tespit edildi: $KEYRING_DIR"

    # 2. İçeride silinecek dosya var mı kontrolü
    if ls "$KEYRING_DIR"/*.keyring 1> /dev/null 2>&1; then
        
        # 3. Yedekleme (İsteğe bağlı - güvenlik için)
        echo "Güvenlik önlemi olarak mevcut dosyaların yedeği alınıyor..."
        cp "$KEYRING_DIR"/*.keyring "$KEYRING_DIR/backup_$(date +%F_%T).bak" 2>/dev/null
        
        # 4. Silme İşlemi
        echo -e "${KIRMIZI}Eski anahtarlık dosyaları siliniyor...${RENKSIZ}"
        rm -f "$KEYRING_DIR"/*.keyring
        
        if [ $? -eq 0 ]; then
            echo -e "${YESIL}BAŞARILI: Tüm anahtarlık dosyaları temizlendi.${RENKSIZ}"
            
            # 5. Servisi yenileme (Reboot gerekmeden algılaması için)
            echo "Anahtarlık servisi (daemon) sonlandırılıyor..."
            killall -q gnome-keyring-daemon
        else
            echo -e "${KIRMIZI}HATA: Dosyalar silinirken bir sorun oluştu!${RENKSIZ}"
        fi
        
    else
        echo -e "${YESIL}BİLGİ: Silinecek aktif bir anahtarlık dosyası bulunamadı. Sistem zaten temiz.${RENKSIZ}"
    fi

else
    echo -e "${KIRMIZI}HATA: Anahtarlık klasörü ($KEYRING_DIR) bulunamadı.${RENKSIZ}"
fi

echo -e "${SARI}---------------------------------------------------${RENKSIZ}"
echo -e "İşlem tamamlandı. Etkili olması için lütfen:"
echo -e "1. Google Chrome veya VS Code gibi bir uygulamayı açın."
echo -e "2. Yeni şifre sorulduğunda ${KIRMIZI}BOŞ BIRAKIP${RENKSIZ} 'Devam Et' deyin."
echo -e "${SARI}---------------------------------------------------${RENKSIZ}"

# Pencerenin hemen kapanmaması için bekleme (Çift tıklayarak çalıştırılırsa)
read -p "Çıkmak için Enter tuşuna basınız..."

---

Bu Scripti Nasıl Oluşturup Kullanacaksınız?

Yöntem 1: Manuel Oluşturma

1. Masaüstünde veya herhangi bir klasörde sağ tıklayıp "Dosya Oluştur" -> "Boş Dosya" deyin.

2. Dosyanın adını anahtarlik_sifirla.sh yapın.

3. Dosyayı metin editörüyle açıp yukarıdaki kodları içine yapıştırın ve kaydedin.

4. Dosyaya sağ tıklayın -> Özellikler -> İzinler sekmesine gelin.

5. "Dosyayı bir program gibi çalıştırmaya izin ver" kutucuğunu işaretleyin.

6. Artık dosyaya çift tıklayıp "Uçbirimde Çalıştır" diyerek sorunu çözebilirsiniz.

Yöntem 2: Terminalden Hızlı Oluşturma

Eğer çok sayıda bilgisayarda yapacaksanız, şu tek satırlık komutu kopyalayıp terminale yapıştırırsanız scripti oluşturur ve çalıştırılabilir hale getirir:

Bash:

touch anahtarlik_sifirla.sh && chmod +x anahtarlik_sifirla.sh && nano anahtarlik_sifirla.sh

(Açılan ekrana kodları yapıştırın, CTRL+X sonra E ve Enter ile kaydedin)

Öğretmenler/Kullanıcılar İçin Küçük Bir Not

Bu scripti çalıştırdıktan sonra Chrome'u (veya sorunu yaşadıkları tarayıcıyı) ilk açtıklarında sistem "Yeni Anahtarlık Parolası" soracaktır.

Kullanıcılara şunu mutlaka tembihleyin:

"Siyah ekran gelip işlem bittikten sonra Chrome'u açtığınızda şifre sorarsa, hiçbir şey yazmadan (kutuyu boş bırakarak) 'Devam Et' veya 'Tamam' butonuna basın. Böylece bir daha sormayacaktır."