Pardus’ta İnternet Kopmalarına "100 Mbps" Çözümü: Hasarlı Kabloları Yazılımla Kurtarın!
Ethernet Standartları: Kararı İşletim Sistemi mi Verir?
Öncelikle en temel kuralı koyalım: Ethernet kablosunun içindeki kaç telin kullanılacağına işletim sistemi (Pardus, Windows, macOS vb.) karar vermez. Bu durum, tamamen uluslararası ağ standartları (IEEE 802.3) ve ağ donanımlarınız (Ağ kartı ve Switch/Modem) tarafından belirlenir.
Ethernet dünyasında sadece iki temel senaryo vardır:
10/100 Mbps (Fast Ethernet): Bağlantı için sadece 4 tel (1, 2, 3 ve 6 numaralı pinler) kullanılır.
1000 Mbps (Gigabit Ethernet): Bağlantının sağlanabilmesi için kablo içindeki 8 telin tamamının sağlam ve bağlı olması şarttır.
Teknik Not: Eğer kablonuzda bir temassızlık varsa, cihazınız ya 8 teli de kullanarak 1000 Mbps hızda çalışır ya da mecburen 4 tele düşerek 100 Mbps hızda hizmet verir.
Neden Bazı İşletim Sistemlerinde Bağlantı Daha Sık Kopar?
Eğer sorun "pin sayısı" değilse, neden bir kullanıcı Windows'ta sorun yaşamazken Pardus'ta internetin koptuğunu hissedebilir? İşte gerçek sebepler:
1. Hız Otomatik Anlaşması (Auto-Negotiation)
Donanımlar birbirine bağlandığında "Hangi hızda konuşalım?" diye anlaşırlar. Eğer bir Ethernet kablosu hasarlıysa (örneğin 8 telden biri kırıksa), Windows sürücüsü bu hatayı fark edip hızı hemen 100 Mbps'e (4 tele) sabitleyerek bağlantıyı koruyabilir. Linux çekirdeği (Pardus) ise bazen daha yüksek performansı zorlayabilir ve kablo kalitesizse bağlantıyı koparıp tekrar kurmaya çalışabilir.
2. Sürücü (Driver) Hassasiyeti
Windows sürücüleri genellikle donanım üreticisi tarafından "hata toleransı" yüksek olacak şekilde optimize edilir. Linux sürücüleri ise donanımdan gelen sinyal gürültüsünü veya paket kayıplarını daha sert raporlayabilir. Bu, aslında Linux'un kablodaki bir sorunu size "haber vermesi" anlamına gelir.
3. Güç Yönetimi
Linux çekirdeğindeki bazı agresif güç tasarrufu modları, ağ kartını düşük güç moduna sokabilir. Eğer kablo zaten kalitesizse veya uçları oksitlenmişse, bu düşük voltaj bağlantının sık sık kopmasına neden olur.
Gerçek Sorunu Nasıl Anlarsınız? (Çözüm Önerileri)
Eğer Pardus yüklü akıllı tahtalarınızda veya bilgisayarlarınızda ağ sorunu yaşıyorsanız, suçlu işletim sistemi değil muhtemelen fiziksel altyapıdır. Şunları kontrol edebilirsiniz:
Kablo Kalitesi: Cat5e veya Cat6 kabloların uçlarındaki (RJ45 konnektör) tellerin hepsinin tam oturduğundan emin olun.
Hızı Sabitlemek: Eğer kablo sorunluysa ve değiştiremiyorsanız, Pardus üzerinde ağ hızını manuel olarak 100 Mbps'e sabitleyerek 4 tel üzerinden kararlı çalışmasını sağlayabilirsiniz.
Donanım Testi: Basit bir kablo test cihazı ile 8 damarın da sağlam olup olmadığını kontrol edin. 8 damardan biri bile iletmiyorsa, o kablo Gigabit (1000 Mbps) hızında çalışamaz.
Sonuç
İşletim sistemleri sadece donanımı yönetir; kablo üzerindeki fiziksel standartları değiştirmez. Eğer bir kopma yaşanıyorsa, bu Pardus'un kablodaki fiziksel bir hataya (temassızlık, sinyal gürültüsü vb.) karşı Windows'tan daha hassas tepki vermesinden kaynaklanıyordur.
Unutmayın; en iyi işletim sistemi bile, fiziksel olarak hasarlı bir kabloyu tamir edemez!
Not: Eğitim kurumlarımızda kullanılan Pardus ETAP sistemlerinde stabil bir bağlantı için kaliteli Cat6 kablolama ve doğru sonlandırma (çakım) hayati önem taşır.
Pardus’ta İnternet Kopmalarına "100 Mbps" Çözümü: Hasarlı Kabloları Yazılımla Kurtarın!
İşletim sistemlerinin kablodaki pinleri seçmediğini, ancak kablo hasarlıysa bağlantının neden koptuğunu teknik olarak incelemiştik. Özetle; eğer kablonuzun 8 damarından biri bile sorunluysa, sistem 1000 Mbps (Gigabit) hızına çıkmaya çalışırken bağlantıyı koparır.
Peki, kabloyu fiziksel olarak değiştiremiyorsanız (örneğin duvar içinden geçiyorsa) ne yapmalısınız? Çözüm: Pardus’u 4 tel üzerinden (100 Mbps) çalışmaya zorlamak!
Yöntem 1: Grafik Arayüzü ile (En Kolay Yol)
Pardus ETAP veya Pardus XFCE/GNOME masaüstü fark etmeksizin bu adımları izleyebilirsiniz:
Ağ Ayarlarına Girin: Sağ alt köşedeki ağ simgesine sağ tıklayın ve "Bağlantıları Düzenle" deyin.
Bağlantınızı Seçin: Aktif olarak kullandığınız kablolu bağlantıyı (genelde "Kablolu Bağlantı 1" veya "eth0" dır) seçip alttaki çark (ayarlar) simgesine tıklayın.
Ethernet Sekmesine Geçin: Açılan pencerede üstteki "Ethernet" sekmesine tıklayın.
Hız Sabitleme:
Hız (Speed): "Otomatik" olan seçeneği 100 Mb/s yapın.
İletişim Modu (Duplex): Full olarak kalsın.
Kaydet ve Yeniden Bağlan: Ayarları kaydedin. Bağlantınız bir kez kopup tekrar gelecektir.
Neden İşe Yarar? Bu ayarı yaptığınızda Pardus, kablodaki sorunlu olabilecek diğer 4 teli (mavi ve kahverengi grupları) görmezden gelir ve sadece sağlam olan 4 tel üzerinden veri akışı sağlar.
Yöntem 2: Komut Satırı ile (Hızlı ve Kesin Çözüm)
Eğer terminal kullanmayı seviyorsanız veya bir laboratuvardaki tüm tahtalara bunu uzaktan (LiderAhenk veya SSH ile) göndermek istiyorsanız bu yöntemi kullanın:
Öncelikle ethtool paketinin yüklü olduğundan emin olun:
sudo apt update && sudo apt install ethtool -y
Ardından ağ kartınızın adını öğrenin (genelde eth0 veya enp... ile başlar):
ip link show
Ağ hızınızı 100 Mbps'e sabitlemek için şu komutu çalıştırın (Ağ kartı adınızın eth0 olduğunu varsayalım):
sudo ethtool -s eth0 speed 100 duplex full autoneg off
Bu Çözüm Ne Zaman Kullanılmalı?
İnternetiniz gün içinde sık sık kopup 2-3 saniye sonra geri geliyorsa.
Kabloda ezilme veya RJ45 ucunda temassızlık olduğundan şüpheleniyorsanız.
Pardus’ta kopan internet aynı kabloyla Windows’ta kopmuyorsa (Windows muhtemelen hızı otomatik düşürmüştür, sizin de manuel yapmanız gerekir).
Sonuç
Donanımsal bir arızayı yazılımsal bir kısıtlamayla "bypass" ederek işlerinizin aksamasını engelleyebilirsiniz. Unutmayın; 100 Mbps hız, okul ve ofis işleri için fazlasıyla yeterlidir ve "kopan bir 1000 Mbps" bağlantıdan çok daha değerlidir!
Yorumlar