Pardus’ta /etc/fstab Dosyası

Linux sistemlerinde disklerin, ağ paylaşımlarının ve özel dosya sistemlerinin otomatik olarak mount edilmesini sağlayan temel yapı taşlarından biri /etc/fstab dosyasıdır.

Pardus da bir Debian tabanlı Linux olduğu için aynı mantığı birebir kullanır.

---

🧩 1. /etc/fstab Nedir?

/etc/fstab (File System Table) işletim sistemi açılırken hangi disklerin/bağlantıların nereye, hangi seçeneklerle, otomatik olarak mount edileceğini belirten yapılandırma dosyasıdır.

Örnek bir fstab satırı:

UUID=123e4567-e89b-12d3-a456-426614174000  /data  ext4  defaults  0  2

Bu satır sistem açılır açılmaz /data dizinine bir disk bağlar.

---

🧩 2. /etc/fstab Satır Yapısını Anlamak

fstab dosyasındaki her satır 6 sütundan oluşur:

Sütun	Açıklama
1. Aygıt	Bağlanacak disk/partition (UUID veya /dev/sda1…)
2. Bağlama noktası (mount point)	Diskin görüneceği klasör (/mnt, /home vb.)
3. Dosya sistemi türü	ext4, xfs, ntfs, cifs, nfs…
4. Mount seçenekleri	defaults, rw, noauto, user, vers=3.0 vb.
5. Dump	0 veya 1 (yedekleme için kullanılır, genelde 0 olur)
6. fsck sırası	0, 1 veya 2 (dosya sistemi kontrol sırası)

---

🧩 3. Aygıt Adı (UUID Kullanımı)

Diskleri /dev/sda1 şeklinde yazmak risklidir, çünkü cihaz sıralaması değişebilir.

En güvenilir yöntem → UUID kullanmaktır.

UUID nasıl bulunur?

blkid

Örnek çıktı:

/dev/sda1: UUID="c1d8-33fe" TYPE="ext4"
/dev/sdb1: UUID="59A4-113F" TYPE="ntfs"

---

🧩 4. Dosya Sistemi Türleri

Pardus’ta fstab’da en çok kullanılan dosya sistemleri:

Yerel diskler

• ext4 → Pardus’un varsayılan disk formatı

• xfs → Sunucu ortamlarında yaygın

• btrfs → Gelişmiş snapshot özellikleri

Windows diskleri

• ntfs → Windows diskleri

• vfat → USB bellekler

Ağ dosya sistemleri

• cifs → Windows SMB paylaşımları

• nfs → Linux–Linux en hızlı paylaşım türü

---

🧩 5. Mount Seçenekleri (Önemli!)

En sık kullanılan defaults seçeneği

defaults şu seçenekleri içerir:

• rw

• suid

• dev

• exec

• auto

• async

---

5.1. Windows SMB Paylaşımı İçin Mount Seçenekleri (CIFS)

vers=3.0
credentials=/etc/samba/creds
iocharset=utf8
rw veya ro

---

5.2. NFS Paylaşımı İçin Mount Seçenekleri

nfsvers=4
rsize=8192
wsize=8192

---

🧩 6. Örnek fstab Satırları (En Çok Kullanılan)

✔ 6.1. Bir ext4 disk bağlamak

UUID=123e4567-e89b-12d3-a456-426614174000  /mnt/veri  ext4  defaults  0  2

✔ 6.2. NTFS disk bağlamak

UUID=59A4-113F  /mnt/windows  ntfs-3g  defaults  0  0

✔ 6.3. USB belleği otomatik bağlamak (vfat)

UUID=AB12-CD34  /media/usb  vfat  defaults,noauto  0  0

✔ 6.4. NFS paylaşımı bağlamak

192.168.1.10:/paylasim  /mnt/paylasim  nfs  defaults,nfsvers=4  0  0

✔ 6.5. CIFS (Windows Paylaşımı) Bağlamak

Okullarda en çok kullanılan yöntem

 //192.168.1.5/paylasim  /mnt/paylasim  cifs  credentials=/etc/samba/creds,iocharset=utf8,vers=3.0  0  0

/etc/samba/creds dosyası şöyle olmalı:

username=ogretmen
password=Sifre123
domain=WORKGROUP

Yetki ayarla:

sudo chmod 600 /etc/samba/creds

---

🧩 7. fstab’ı Düzenlemeden Önce Güvenli Test

Bir satırı fstab’a yazmadan önce hatayı kontrol etmek için:

sudo mount -a

Fstab’daki tüm satırları test eder.

⚠ Eğer hata varsa sistem açılışta kilitlenmez → hatayı terminalde görürsünüz.

---

🧩 8. Mount Etmeyi Manuel Test Etme

sudo mount /mnt/paylasim

Çıkarma:

sudo umount /mnt/paylasim

---

🧩 9. Sistem Açılışında Bağlantı Sorunlarını Çözmek

Bazı ağ dosya sistemleri sistem açılırken WAN / LAN yavaş olduğu için mount edilemeyebilir.

Bunu önlemek için:

✔ Ağ gecikmelerine karşı _netdev seçeneği:

... cifs  credentials=/etc/samba/creds,vers=3.0,_netdev  0  0

Bu seçenek "ağ gelmeden mount etme" anlamına gelir.

---

🧩 10. Fstab Satırı Bozulursa Sistemi Kurtarma

Hatalı fstab yüzünden sistem açılmazsa:

1. Grub ekranında “e” tuşuna bas

2. Satırın sonuna şunu ekle:

systemd.unit=emergency.target

3. Terminal gelir → fstab dosyasını düzelt:

sudo nano /etc/fstab

4. Kaydedip yeniden başlat:

reboot

---

🧩 11. En Temiz fstab Yazım Kuralları

• Her zaman UUID kullan

• Mount point mutlaka boş bir klasör olmalı

• Ağ paylaşımlarında _netdev veya noauto,x-systemd.automount çok yararlı

• credentials dosyası 600 izinli olmalı

---

📘 12. Uygulamalı Senaryo – Okul İçin Paylaşım Bağlama

Okuldaki Pardus istemcilerin masaüstüne otomatik bağlanacak paylaşımlar için:

 //192.168.16.253/paylasim   /mnt/paylasim   cifs  credentials=/etc/samba/creds,vers=3.0,iocharset=utf8,_netdev  0  0

Ardından masaüstüne bir symbolic link:

ln -s /mnt/paylasim ~/Masaüstü/Paylasim

---