Pardus /etc/shadow Dosyası
-
/etc/shadow nedir?
-
Dosya formatı nasıl okunur?
-
Kullanıcı parolası nasıl kilitlenir/açılır?
-
Parola politikası nasıl uygulanır?
-
Örnek tam inceleme
-
Güvenlik riskleri
-
Okul ortamı için en ideal yapılandırma
📌 1. /etc/shadow Dosyası Nedir?
/etc/passwd dosyasındaki kullanıcı hesap bilgilerine ek olarak, kullanıcıların şifre özetlerini (hash) ve parola politikalarını saklayan dosyadır.
✔ Sadece root ve sistem servisleri okuyabilir.
✔ Kullanıcı parolalarının şifreli (hash) hallerini içerir.
✔ Yanlışlıkla silinirse sistem kullanıcı girişleri tamamen bozulur.
📌 2. /etc/shadow Dosyası Nerede Bulunur?
İzinleri standart olarak şöyle olmalıdır:
✔ 600 izni
✔ Sahibi: root
📌 3. /etc/shadow Dosyasının Satır Yapısı
Her satır bir kullanıcıyı temsil eder ve 9 adet alan bulunur.
Aşağıdaki örneği inceleyelim:
Sırasıyla alanlar:
| Alan No | Adı | Açıklama |
|---|---|---|
| 1 | Kullanıcı adı | etapadmin |
| 2 | Şifre özeti (hash) | $6$… → SHA-512 |
| 3 | Son parola değişikliği (epoch gün cinsinden) | 19620 |
| 4 | Minimum parola yaşı (gün) | 0 |
| 5 | Maksimum parola yaşı (gün) | 99999 |
| 6 | Parola süresi dolmadan önce uyarı (gün) | 7 |
| 7 | Parola geçerliliği bittikten sonra tolerans süresi | boş |
| 8 | Hesap kapanış tarihi (epoch) | boş |
| 9 | Rezerve | boş |
📌 4. Shadow Dosyasındaki Şifre Türleri
İkinci alandaki $ işaretli kısım, kullanılan hash algoritmasını gösterir.
| Hash kodu | Açıklama |
|---|---|
$1$ | MD5 (güvensiz – kullanılmamalı) |
$5$ | SHA-256 |
$6$ | SHA-512 (Pardus'un varsayılanı) |
!* | Hesap kilitli |
! | Parola devre dışı |
* | Hesap sisteme giriş yapamaz |
📌 5. Parola Kilitleme / Açma İşlemleri
🔒 Kullanıcı parolasını kilitlemek:
Shadow dosyasındaki hash şu hale gelir:
🔓 Parola kilidini açmak:
❌ Kullanıcı girişini tamamen kapatmak:
📌 6. Shadow Dosyasındaki Tarihler Nasıl Hesaplanır?
Linux tarihleri 1 Ocak 1970’ten bu yana geçen gün sayısı şeklindedir.
Örnek:
Bu değeri okumak için:
📌 7. Okul Ortamı için Parola Politikası Önerisi
Öğretmen ve öğrenci hesapları için şunlar en iyi uygulamalardır:
✔ Maks. parola süresi: 180 gün
✔ Minimum parola yaşı: 1 gün
✔ Parola dolmadan 14 gün önce uyarı
✔ Öğrenci hesapları için parola girişini yasaklama (yalnızca sistem servislerinde kullanılacaksa)
📌 8. /etc/shadow Dosyasını Güvenli Yönetmek
❗ Kesinlikle manuel düzenlemeyin.
Bu işlem hataya çok açıktır.
Doğru yöntem → usermod, chage, passwd komutları kullanmaktır.
📌 9. Örnek Öğretmen – Öğrenci Hesapları İncelemesi
Öğretmen (aktif giriş yapabilen):
Öğrenci (giriş yapamayan servis hesabı):
📌 10. Samba AD, LDAP ve LiderAhenk ile İlişki
➤ Samba AD Domain Controller
-
Samba AD kendi kullanıcı veritabanını SAM.ldb içinde tutar
-
/etc/shadow kullanılmaz, yalnızca yerel kullanıcılar için geçerlidir
-
Yani domain kullanıcıları /etc/shadow’da görünmez
➤ Pardus LiderAhenk Agent
-
Yerel kullanıcıların parola bilgilerini shadow’dan okur
-
AD kullanıcılarını sistemde PAM-SSSD üzerinden doğrular
-
Yine de /etc/shadow yerel yönetim için önemlidir
📌 11. Özet
| Konu | Açıklama |
|---|---|
| /etc/shadow | Parola hash’lerinin saklandığı dosya |
| Kullanıcı şifre yönetimi | passwd, chage, usermod |
| Güvenlik | Dosya izni 600 – sadece root |
| Hash algoritmaları | En güvenlisi SHA-512 ($6$) |
| Okul ayarı | 180 gün şifre değişimi + 14 gün uyarı |
| Samba AD | Shadow dosyasını kullanmaz |
Yorumlar