Pardus /etc/hosts Dosyası

 

---

📌 1. /etc/hosts Nedir?

/etc/hosts dosyası, işletim sisteminin DNS sunucusuna gitmeden önce baktığı yerel bir isim çözümleme tablosudur.

Yani:

• Bir bilgisayar adı yazıldığında (ör: pserver, dc, etap-9b)

• Pardus önce /etc/hosts dosyasına bakar

• Bulursa → DNS’e sormaz

• Bulamazsa → DNS sunucusundan çözmeye çalışır

Hosts dosyası şu işlerde kullanılır:

✔ Yerel DNS yoksa küçük ağ isimlendirmeleri
✔ Samba AD veya Pardus Server ile etki alanı kurulumu
✔ Test ortamlarında geçici isim çözümleri
✔ Web yönlendirme / engelleme
✔ Etkileşimli tahta – sunucu yapılandırmalarında hızlı çözümleme

---

📌 2. /etc/hosts Dosyasının Varsayılan İçeriği

Pardus kurulumundan sonra genelde şu şekildedir:

127.0.0.1   localhost
127.0.1.1   pardus

# IPv6:
::1     localhost ip6-localhost ip6-loopback
ff02::1 ip6-allnodes
ff02::2 ip6-allrouters

Buradaki satırlar:

• 127.0.0.1 → sistem içi döngü adresi

• 127.0.1.1 pardus → makinenin kendi adı

• IPv6 satırları → IPv6 yerel tanımlamalar

---

📌 3. Hosts Dosyasının Formatı

Her satır 3 bölümden oluşur:

IP ADRESİ    ANA-İSİM    TAKMA-İSİM(ler)

Örnek:

192.168.16.253   pserver   pserver.tsomtal.com

---

📌 4. /etc/hosts Dosyasını Düzenleme

Dosyayı düzenlemek için:

sudo nano /etc/hosts

Kaydetme: CTRL + O
Çıkış: CTRL + X

---

📌 5. Okul Senaryolarına Göre Hazır Örnekler

🎯 5.1. Samba AD Etki Alanı İçin Gerekli Hosts Ayarı

🔸 Domain adı: tsomtal.com
🔸 DC IP: 192.168.16.253
🔸 Sunucu adı: dc

✔ /etc/hosts içeriği:

127.0.0.1   localhost
192.168.16.253   dc dc.tsomtal.com

# Okuldaki diğer servisler (opsiyonel)
192.168.16.250   moodle
192.168.16.240   lider

Not: Samba AD kurulurken yanlış hosts dosyası en büyük hata sebebidir.

---

🎯 5.2. Proxmox – Pardus Server Test Laboratuvarı

127.0.0.1 localhost
192.168.122.10   pserver
192.168.122.20   dns
192.168.122.30   web

---

📌 6. Hosts Dosyası ile Web Sitelerini Engelleme

Örnek: YouTube erişimini engellemek

127.0.0.1 youtube.com
127.0.0.1 www.youtube.com

---

📌 7. DNS’ten Önce Hosts Dosyası Kullanılır

Bir Linux makinesi isim çözerken şu sırayı takip eder:

1️⃣ /etc/hosts
2️⃣ DNS Sunucusu (resolv.conf → systemd-resolved)
3️⃣ mDNS / LLMNR

Bu yüzden hosts dosyasına eklediğin isim her zaman DNS’ten baskındır.

---

📌 8. /etc/hosts Dosyasında Yapılmaması Gerekenler

❌ 127.0.1.1 satırını silmek
→ Sistem kendi adını çözemeyebilir

❌ Sunucunun kendi adını yanlış IP ile eşleştirmek
→ Samba AD kurulumu bozulur

❌ Aynı IP’yi iki kez tanımlamak
→ Çakışmalara neden olur

❌ FQDN yazmamak (Samba AD kurulumunda kritik)
→ AD kurulumu başarısız olur

Doğru örnek:

192.168.16.253   dc.tsomtal.com dc

---

📌 9. resolv.conf ile İlişkisi

Hosts = yerel isim çözüm tablosu
resolv.conf = DNS sunucu ayarları

Örnek resolv.conf:

nameserver 192.168.16.253
search tsomtal.com

---

📌 10. İleri Seviye – Çoklu Ağ Kartı / Çoklu VLAN Yapısı

Okulunuzdaki gibi:

• 4 ağ kartı

• 4 farklı network

• Her network’te tahta / istemci bulunuyor

Böyle durumlarda her interface için gerekli sunucular hosts’a eklenebilir:

10.1.0.1   server-1
10.2.0.1   server-2
10.3.0.1   server-3
10.4.0.1   server-4

Bu, özellikle RustDesk, LiderAhenk, Samba AD, NFS paylaşımları için bağlantıyı hızlandırır.

---

📌 11. Hosts Dosyasını Test Etme

Host adının çözüldüğünü test etmek için:

getent hosts dc

veya

ping dc -c 3

---

📌 12. Örnek Tam Hosts Dosyası – Profesyonel Senaryo

Aşağıdaki örnek, bir okul yapısı için en ideal komple dosyadır:

127.0.0.1 localhost
127.0.1.1 pserver

# Domain Controller
192.168.16.253   dc.tsomtal.com dc

# DNS + DHCP
192.168.16.254   dns

# Uygulama Servisleri
192.168.16.240   lider lider.tsomtal.com
192.168.16.250   moodle moodle.tsomtal.com

# Tahta / Classroom sunucuları
10.10.0.1   sinif-9b
10.10.0.2   sinif-9a
10.10.1.1   sinif-10a

---

📌 13. Sonuç

/etc/hosts küçük ama kritik bir dosyadır.
Özellikle:

• Pardus Server AD

• LiderAhenk

• Moodle

• NFS / Samba

• ETAP Akıllı Tahtalar

• RustDesk çoklu ağ erişimi

gibi yapılarda mutlaka düzenli ve doğru olmalıdır.

---

✅ 1) Hostname & FQDN Nasıl Ayarlanır? – Eğitim Makalesi

📌 Hostname Nedir?

Hostname, sistemin kısa adıdır.

Örnek:

dc
pserver
lider
moodle
etap-9b

📌 FQDN Nedir?

FQDN (Fully Qualified Domain Name), ana bilgisayar adının + domain adının birleşimidir.

Örnek:

dc.tsomtal.com
lider.tsomtal.com

Bir Samba AD sunucusu mutlaka FQDN ile tanımlanmalıdır.

---

🟦 1.1 Hostname ve FQDN Nasıl Görülür?

Hostname kontrolü:

hostname

FQDN kontrolü:

hostname -f

---

🟦 1.2 Hostname Nasıl Değiştirilir?

Hostname dosyası:

/etc/hostname

Düzenle:

sudo nano /etc/hostname

Örnek içerik:

dc

---

🟦 1.3 FQDN İçin /etc/hosts Dosyası Düzenlemesi

En kritik ayar burasıdır.

sudo nano /etc/hosts

Doğru yapı:

127.0.0.1   localhost
192.168.16.253   dc.tsomtal.com dc

Yanlış örnek → AD kurulumu bozar:

127.0.1.1 dc

❌ Yanlış
Samba DC kendi IP’si ile eşleşmelidir.

---

🟦 1.4 Değişikliğin Sisteme Uygulanması

sudo hostnamectl set-hostname dc --static
sudo hostnamectl set-hostname dc.tsomtal.com --pretty

Kontrol:

hostnamectl

---

🟦 1.5 Samba AD İçin En Sağlıklı Hostname Formatı

Önerilen:

Rol	Hostname	FQDN
AD DC	dc	dc.tsomtal.com
DNS	dns	dns.tsomtal.com
LiderAhenk	lider	lider.tsomtal.com
Moodle	moodle	moodle.tsomtal.com

---

✅ 2) Samba AD Kurulumu için “Altın Ayarlar” PDF (Tüm kritik ayarlar listesi)

Aşağıdaki içerikten tam profesyonel bir PDF oluşturmamı istersen hemen hazırlayabilirim.

Şimdilik içeriği burada gösteriyorum:

---

🟩 2.1 Samba AD Kurulum Öncesi Zorunlu Ayarlar

✔ /etc/hostname

dc

✔ /etc/hosts

127.0.0.1   localhost
192.168.16.253   dc.tsomtal.com dc

✔ /etc/resolv.conf

nameserver 192.168.16.253
search tsomtal.com

---

🟩 2.2 Samba AD Domain Provision Ayarı (Altın Komut)

sudo samba-tool domain provision \
 --realm=TSOMTAL.COM \
 --domain=TSOMTAL \
 --server-role=dc \
 --dns-backend=SAMBA_INTERNAL \
 --use-rfc2307

---

🟩 2.3 Samba AD Hizmetlerinin Başlatılması

sudo systemctl stop smbd nmbd winbind
sudo systemctl disable smbd nmbd winbind
sudo systemctl unmask samba-ad-dc
sudo systemctl enable --now samba-ad-dc

---

🟩 2.4 DNS Testleri

host -t A dc.tsomtal.com
host -t SRV _ldap._tcp.tsomtal.com

---

🟩 2.5 Kullanıcı – Grup Yönetimi Komutları

Kullanıcı oluşturma:

samba-tool user create nuri Sifre123!

Gruba ekleme:

samba-tool group addmembers "Domain Admins" nuri

---

🟩 2.6 Windows İstemci Domain Join Script (Altın Ayar)

wmic computersystem where name="%computername%" call joindomainorworkgroup name="tsomtal.com" username="TSOMTAL\nuri" password="Sifre123!"
shutdown -r -t 0

---

🟩 2.7 Pardus İstemci AD Join Ayarları

sudo apt install realmd sssd-ad samba-common-bin adcli
sudo realm join tsomtal.com -U nuri

---

🟩 2.8 AD İçin Güvenli OU Yapısı (Altın Standart)

TSOMTAL.COM
 ├── Öğretmenler
 │     ├── Bilişim
 │     ├── Matematik
 │     └── Yabancı Dil
 ├── Öğrenciler
 │     ├── 9
 │     ├── 10
 │     ├── 11
 │     └── 12
 ├── Bilgisayarlar
 │     ├── Ogretmen-PC
 │     └── Ogrenci-PC
 ├── Servis Hesapları
 └── Politikalar (GPO)

---

✅ 3) Okul Ağı İçin Tam İsimlendirme Standardı Kılavuzu

Okul içi karmaşık yapılar yıllar geçtikçe karışır.
Bunu tamamen çözmek için mutlak bir standart gerekir.

---

🟦 3.1 Sunucu İsimlendirme Standardı

Sunucu	Hostname	Örnek	Açıklama
AD DC	dc	dc.tsomtal.com	Etki alanı denetleyicisi
DNS	dns	dns.tsomtal.com	DNS hizmeti
Web	web	web.tsomtal.com	İnternet siteleri
Moodle	moodle	moodle.tsomtal.com	LMS
LiderAhenk	lider	lider.tsomtal.com	Merkezi yönetim
NFS / Paylaşım	fs	fs.tsomtal.com	File Server
Proxmox	pve	pve.tsomtal.com	Sanallaştırma

---

🟦 3.2 İstemci İsimlendirme Standardı

Öğretmen Bilgisayarları

OGRT-ADI-SOYADI
Örn: OGRT-NURI-TIRAS

Öğrenci Bilgisayarları

SINIF-NO
Örn: 10B-12

Akıllı Tahtalar

AT-SINIF
Örn: AT-9A

Güvenlik Kamerası DVR / NVR

NVR-01

---

🟦 3.3 Ağ Cihazları İsimlendirme

Switchler

SW-01
SW-02

Access Point'ler

AP-01
AP-02

Router / Firewall

FW-01
RTR-01

---

🟦 3.4 IP Planlama Standardı

Yönetim Ağı (Sistem odası)

192.168.16.0/24

Örnek:

Cihaz	IP
DC	192.168.16.253
DNS	192.168.16.254
PVE	192.168.16.10
Backup	192.168.16.20

Akıllı Tahtalar

10.10.X.X
Örn: 10.10.9.1 → AT-9A

Misafir / Öğrenci WiFi

172.16.X.X