LVM (Logical Volume Manager) Eğitimi (Pardus Sunucu Yapılandırmaları İçin)

---

LVM (Logical Volume Manager) Eğitim Makalesi

(Pardus / Debian / Linux Sunucu Yapılandırmaları İçin)

---

1. LVM Nedir?

LVM (Logical Volume Manager), disk yönetimini esnek hâle getiren bir Linux teknolojisidir. Sabit disk veya SSD gibi fiziksel depolama aygıtlarını tek bir ortak alan gibi yönetmeye ve ihtiyaç oldukça bölümlendirmeye imkân tanır.

---

1.1. LVM Neden Kullanılır?

LiderAhenk sunucuları gibi büyüyen sistemlerde depolama yönetimi çok önemlidir.

LVM ile şunları yapabilirsiniz:

✔ Disk alanını sonradan büyütme (en büyük avantaj!)

✔ Bölüm küçültme / genişletme

✔ Birden fazla diski tek bir havuzda birleştirme

✔ Yedekleme için anlık görüntü (snapshot) alma

✔ Sunucu durmadan disk ekleme

✔ Disk arızasında kolayca taşınabilir yapı

✔ Alanı dosya sisteminden bağımsız yönetme

---

2. LVM Yapısının Katmanları

LVM üç ana katmandan oluşur:

---

2.1. PV – Physical Volume (Fiziksel Birim)

Disk veya disk bölümü LVM’ye dahil edilir.

Örnek:

/dev/sda1 → PV
/dev/sdb  → PV

---

2.2. VG – Volume Group (Hacim Grubu)

PV’lerin birleşmesiyle VG oluşturulur. “Depolama havuzu” gibi düşünebilirsin.

Örnek:

vgdata

---

2.3. LV – Logical Volume (Mantıksal Birim)

VG’den alınan parçalarla oluşturulan “kullanılabilir disk alanı”.

Örnek:

/dev/vgdata/root
/dev/vgdata/var
/dev/vgdata/home

Bu LV’ler formatlanıp (ext4 vs.) normal bir disk gibi mount edilir.

---

3. LVM Kurulumuna Hazırlık

Aşağıdaki disk yapısını örnek alalım:

/dev/sdb (50 GB)

Amacımız:

• Disk → PV yap

• PV → VG oluştur

• VG’den → LV bölümler oluştur

---

4. PV (Physical Volume) Oluşturma

sudo pvcreate /dev/sdb

Kontrol için:

sudo pvdisplay

---

5. VG (Volume Group) Oluşturma

sudo vgcreate vgdata /dev/sdb

Kontrol:

sudo vgdisplay

---

6. LV (Logical Volume) Oluşturma

Örnek: 20 GB’lık root LV oluşturalım:

sudo lvcreate -L 20G -n lvroot vgdata

30 GB home LV:

sudo lvcreate -L 30G -n lvhome vgdata

Kontrol:

sudo lvdisplay

---

7. LV Formatlama ve Bağlama (mount)

ext4 formatlayalım:

sudo mkfs.ext4 /dev/vgdata/lvroot
sudo mkfs.ext4 /dev/vgdata/lvhome

Mount edelim:

sudo mkdir /mnt/root
sudo mkdir /mnt/home

sudo mount /dev/vgdata/lvroot /mnt/root
sudo mount /dev/vgdata/lvhome /mnt/home

---

8. LVM Genişletme (Disk Alanı Artırma)

En önemli bölüm!

Sunucuya yeni disk takıldığında:

/dev/sdc → yeni disk

1. PV yap:

sudo pvcreate /dev/sdc

2. VG'ye ekle:

sudo vgextend vgdata /dev/sdc

3. LV’yi genişlet:

Örneğin /home’u 10 GB büyütelim:

sudo lvextend -L +10G /dev/vgdata/lvhome

4. Dosya sistemini genişlet:

ext4 için:

sudo resize2fs /dev/vgdata/lvhome

---

9. LVM Snapshot (Anlık Görüntü) Alma

Snapshot, kısa süreli yedekleme için idealdir.

sudo lvcreate -L 2G -s -n lvhome_snap /dev/vgdata/lvhome

Silmek için:

sudo lvremove /dev/vgdata/lvhome_snap

---

10. LVM Yönetim Komutları

Tüm PV’leri göster:

sudo pvs

Tüm VG’leri göster:

sudo vgs

Tüm LV’leri göster:

sudo lvs

Dosya sistemi genişletme:

sudo resize2fs /dev/vgdata/lvroot

---

11. LiderAhenk Sunucularında Neden LVM Kullanılmalı?

LiderAhenk MYS sunucuları zamanla:

• Log dosyaları çok büyür

• MariaDB veritabanı şişer

• Ahenk ajanların cache dosyaları artar

• Backup alanı genişler

Bu nedenle LVM zorunlu denecek kadar önemlidir.

LVM ile:

✔ /var büyütülebilir
✔ /home ayrı bölüme alınabilir
✔ /opt altındaki Ahenk dizinleri rahatça genişletilir
✔ Sunucu hiç kapanmadan disk eklenebilir

---

12. Önerilen LVM Yapılandırması (Okullar İçin)

Sunucu diski 100 GB ise:

Bölüm	Boyut	Açıklama
/	30 GB	Sistem
/var	40 GB	Log ve MariaDB
/home	20 GB	Kullanıcı verileri
swap	RAM kadar	Önerilir
Kalan alan	Boş bırak	Genişletmeye uygun

---

Sonuç

Bu eğitim makalesi ile:

• LVM yapısının temellerini

• PV, VG, LV oluşturmayı

• Disk genişletmeyi

• Snapshot almayı

• LiderAhenk için ideal disk tasarımını

eksiksiz şekilde öğrenmiş oldun.

---