Clonezilla Server (Drbl) Ile Ağ Üzerinden Çoklu İmaj Yükleme


1. Giriş

Clonezilla, disk ve bölüm klonlama işlemleri için kullanılan açık kaynaklı bir çözümdür.
Clonezilla Server Edition (SE) ise DRBL (Diskless Remote Boot in Linux) altyapısını kullanarak aynı anda onlarca bilgisayara ağ üzerinden (PXE ile) imaj dağıtmanı sağlar.

Bu makalede:

  • Clonezilla Server kurulumu

  • İmaj alma

  • Ağda çoklu cihaza dağıtma

  • PXE boot yapılandırması

  • ETAP akıllı tahtalara kurulum

tam detaylı şekilde anlatılmaktadır.




2. Gereksinimler

Sunucu Bilgileri

  • Pardus Server 23.4 veya Debian tabanlı bir makine

  • En az 8 GB RAM (çoklu kurulum için önerilir)

  • Gigabit ağ bağlantısı

  • 100 GB veya üstü boş disk alanı

İstemci (Akıllı Tahtalar / PC’ler)

  • BIOS/UEFI’den Network Boot (PXE) seçeneği açık olmalı

  • Tüm istemciler aynı switch üzerinde olmalı (VLAN kullanılabilir)

  • USB portları bozuk olsa bile PXE ile kurulabilir


3. Clonezilla Server (DRBL) Kurulumu

Adım 1: Depoları güncelle

sudo apt update && sudo apt upgrade -y

Adım 2: DRBL + Clonezilla paketlerini yükle

sudo apt install drbl clonezilla -y

Adım 3: DRBL yapılandırmasını başlat

sudo drblsrv -i

Adım 4: DRBL yapılandırmasını tamamla

sudo drblpush -i

Kurulum sırasında gelen sorulara tavsiye edilen cevaplar:

SoruÖnerilen Cevap
DHCP sunucu yapılandırılsın mı?Evet (PXE için şarttır)
otomatik mod/manuel mod?Otomatik
Clonezilla modedisk-to-image / image-to-disk
Client boot methodPXE + TFTP

DRBL, otomatik olarak:

  • TFTP sunucusunu kurar

  • DHCP yapılandırır

  • pxelinux.0 dosyasını oluşturur

  • Clonezilla canlı ortamını PXE üzerinden boot edilebilir hale getirir


4. Referans Bilgisayar Hazırlığı (Altın İmaj)

Kurulum yapacağın ETAP 23 akıllı tahta standart hâline getirilir:

  1. Pardus ETAP 23 kurulumu yapılır

  2. Sürücüler güncellenir

  3. Etap ayarları uygulanır (öğretmen/öğrenci arayüzleri vb.)

  4. Gereksiz dosyalar silinir

  5. Mümkünse etap-user olarak oturumu kapatılır

Hazır olduğunda Clonezilla ile imaj alınacaktır.


5. İmaj Alma (Master Image)

Adım 1: Referans cihazı ağdan Clonezilla ile boot et

Tahtayı aç → BIOS → PXE / Network Boot seç → Enter

Clonezilla menüsü gelecek.

Adım 2: "Save disk" seç

Menü sırası:

device-image → Beginner mode → savedisk

Adım 3: İmajın sunucuda kaydedileceği klasörü seç

Normalde DRBL sunucusunda:

/home/partimag/

klasörüdür.

Adım 4: Disk seçimi

Örn:

sda → tüm disk

Adım 5: İmaj adı belirle

Örnek:

etap23-master-2025

Adım 6: İşlem başlar

Clonezilla, diski sıkıştırarak sunucuya gönderir.

Kurulum bittikten sonra imaj şu dizine oluşur:

/home/partimag/etap23-master-2025/

6. İmajı Çoklu Cihaza Dağıtım (Multicast)

Clonezilla Server’ın en güçlü özelliği budur.
Tüm tahtalar aynı anda açılır → PXE boot → imaj yüklenir → aynı anda biter.


Adım 1: Dağıtım Modunu Başlat

Sunucuda:

sudo drbl-ocs -b -g auto -e1 auto -e2 -x -r -j2 multicast_restore etap23-master-2025

Açıklama:

  • -b → otomatik mod

  • -g auto → boot sonrası otomatik işlemler

  • multicast_restore → çoklu imaj dağıtım modu

  • etap23-master-2025 → yükleyeceğin imaj dizini


Adım 2: İstemcileri aç (Akıllı Tahtalar)

Hepsini aynı anda aç:

  1. BIOS → PXE

  2. Clonezilla ekranı gelir

  3. “Restore disk from image” otomatik başlar

  4. Disk üzerine imaj yazılır

Her cihazda ilerleme yüzdesi görünür.


Adım 3: Kurulum Bittiğinde

Tahtalar otomatik kapanır veya yeniden başlar.

Bundan sonra tüm cihazlar referans cihazla birebir aynı olacaktır.


7. UEFI ve Legacy Mod Ayarları

ETAP cihazlarının çoğu Legacy destekler, ancak yeni faz cihazlarda UEFI sorun çıkarabilir.

Eğer UEFI ise:

BIOS →

  • Secure Boot: Disabled

  • Network Stack: Enabled

  • PXE IPv4: Enabled


8. Performans Önerileri

Hız için:

  • Gigabit switch kullan

  • Multicast modu kullan (unicast çok yavaş olur)

  • Sunucuyu mutlaka kablo ile bağla

  • ETAP cihazlarında aynı model olması tavsiye edilir


9. Clonezilla Log ve Sorun Giderme

1. PXE menüsü gelmiyor

  • DHCP çakışması olabilir

  • Okulda başka DHCP sunucu varsa (modem / başka sunucu) devre dışı bırak

2. NFS hatası alıyor

Sunucuda aşağıdakini yeniden başlat:

sudo systemctl restart nfs-server

3. İmaj yüklenmiyor

Diskler farklı olabilir → GPT / MBR dönüşümü gerekebilir.


10. Sonuç

Clonezilla Server ile:

  • USB portları bozuk olsa bile

  • Çoklu akıllı tahta aynı anda

  • Pardus ETAP 23 kurulumu

  • 10 dakikada tamamlanabilir

Bu yöntem okul bilişim sınıfları ve akıllı tahta bakım ekipleri için en hızlı ve profesyonel çözümdür.


Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Android Telefon/Tablet Ekranını Pardus ETAP 23 Yüklü Akıllı Tahtaya Yansıtma

Pardus Etap 23’de Unutulmuş Etap Yetkili Parolasını Sıfırlama

Pardus Başlangıç Onarma