Clonezilla Server (Drbl) Ile Ağ Üzerinden Çoklu İmaj Yükleme
1. Giriş
Clonezilla, disk ve bölüm klonlama işlemleri için kullanılan açık kaynaklı bir çözümdür.
Clonezilla Server Edition (SE) ise DRBL (Diskless Remote Boot in Linux) altyapısını kullanarak aynı anda onlarca bilgisayara ağ üzerinden (PXE ile) imaj dağıtmanı sağlar.
Bu makalede:
-
Clonezilla Server kurulumu
-
İmaj alma
-
Ağda çoklu cihaza dağıtma
-
PXE boot yapılandırması
-
ETAP akıllı tahtalara kurulum
tam detaylı şekilde anlatılmaktadır.
2. Gereksinimler
Sunucu Bilgileri
-
Pardus Server 23.4 veya Debian tabanlı bir makine
-
En az 8 GB RAM (çoklu kurulum için önerilir)
-
Gigabit ağ bağlantısı
-
100 GB veya üstü boş disk alanı
İstemci (Akıllı Tahtalar / PC’ler)
-
BIOS/UEFI’den Network Boot (PXE) seçeneği açık olmalı
-
Tüm istemciler aynı switch üzerinde olmalı (VLAN kullanılabilir)
-
USB portları bozuk olsa bile PXE ile kurulabilir
3. Clonezilla Server (DRBL) Kurulumu
Adım 1: Depoları güncelle
Adım 2: DRBL + Clonezilla paketlerini yükle
Adım 3: DRBL yapılandırmasını başlat
Adım 4: DRBL yapılandırmasını tamamla
Kurulum sırasında gelen sorulara tavsiye edilen cevaplar:
| Soru | Önerilen Cevap |
|---|---|
| DHCP sunucu yapılandırılsın mı? | Evet (PXE için şarttır) |
| otomatik mod/manuel mod? | Otomatik |
| Clonezilla mode | disk-to-image / image-to-disk |
| Client boot method | PXE + TFTP |
DRBL, otomatik olarak:
-
TFTP sunucusunu kurar
-
DHCP yapılandırır
-
pxelinux.0 dosyasını oluşturur
-
Clonezilla canlı ortamını PXE üzerinden boot edilebilir hale getirir
4. Referans Bilgisayar Hazırlığı (Altın İmaj)
Kurulum yapacağın ETAP 23 akıllı tahta standart hâline getirilir:
-
Pardus ETAP 23 kurulumu yapılır
-
Sürücüler güncellenir
-
Etap ayarları uygulanır (öğretmen/öğrenci arayüzleri vb.)
-
Gereksiz dosyalar silinir
-
Mümkünse
etap-userolarak oturumu kapatılır
Hazır olduğunda Clonezilla ile imaj alınacaktır.
5. İmaj Alma (Master Image)
Adım 1: Referans cihazı ağdan Clonezilla ile boot et
Tahtayı aç → BIOS → PXE / Network Boot seç → Enter
Clonezilla menüsü gelecek.
Adım 2: "Save disk" seç
Menü sırası:
Adım 3: İmajın sunucuda kaydedileceği klasörü seç
Normalde DRBL sunucusunda:
klasörüdür.
Adım 4: Disk seçimi
Örn:
Adım 5: İmaj adı belirle
Örnek:
Adım 6: İşlem başlar
Clonezilla, diski sıkıştırarak sunucuya gönderir.
Kurulum bittikten sonra imaj şu dizine oluşur:
6. İmajı Çoklu Cihaza Dağıtım (Multicast)
Clonezilla Server’ın en güçlü özelliği budur.
Tüm tahtalar aynı anda açılır → PXE boot → imaj yüklenir → aynı anda biter.
Adım 1: Dağıtım Modunu Başlat
Sunucuda:
Açıklama:
-
-b→ otomatik mod -
-g auto→ boot sonrası otomatik işlemler -
multicast_restore→ çoklu imaj dağıtım modu -
etap23-master-2025→ yükleyeceğin imaj dizini
Adım 2: İstemcileri aç (Akıllı Tahtalar)
Hepsini aynı anda aç:
-
BIOS → PXE
-
Clonezilla ekranı gelir
-
“Restore disk from image” otomatik başlar
-
Disk üzerine imaj yazılır
Her cihazda ilerleme yüzdesi görünür.
Adım 3: Kurulum Bittiğinde
Tahtalar otomatik kapanır veya yeniden başlar.
Bundan sonra tüm cihazlar referans cihazla birebir aynı olacaktır.
7. UEFI ve Legacy Mod Ayarları
ETAP cihazlarının çoğu Legacy destekler, ancak yeni faz cihazlarda UEFI sorun çıkarabilir.
Eğer UEFI ise:
BIOS →
-
Secure Boot: Disabled
-
Network Stack: Enabled
-
PXE IPv4: Enabled
8. Performans Önerileri
Hız için:
-
Gigabit switch kullan
-
Multicast modu kullan (unicast çok yavaş olur)
-
Sunucuyu mutlaka kablo ile bağla
-
ETAP cihazlarında aynı model olması tavsiye edilir
9. Clonezilla Log ve Sorun Giderme
1. PXE menüsü gelmiyor
-
DHCP çakışması olabilir
-
Okulda başka DHCP sunucu varsa (modem / başka sunucu) devre dışı bırak
2. NFS hatası alıyor
Sunucuda aşağıdakini yeniden başlat:
3. İmaj yüklenmiyor
Diskler farklı olabilir → GPT / MBR dönüşümü gerekebilir.
10. Sonuç
Clonezilla Server ile:
-
USB portları bozuk olsa bile
-
Çoklu akıllı tahta aynı anda
-
Pardus ETAP 23 kurulumu
-
10 dakikada tamamlanabilir
Bu yöntem okul bilişim sınıfları ve akıllı tahta bakım ekipleri için en hızlı ve profesyonel çözümdür.
Yorumlar