Pardus GNOME: Masaüstü Arka Planını Kilitleme ve Değiştirmeyi Engelleme
Bilişim sınıflarında veya kurum bilgisayarlarında öğrencilerin masaüstü arka planını (wallpaper) değiştirmelerini engellemek, hem görsel bütünlüğü sağlar hem de uygunsuz görsellerin kullanılmasını önler.
Pardus 2GNOME sürümünde bu işlemi gerçekleştirmek için dconf sistemini ve Lockdown (Kilitleme) özelliğini kullanacağız.
Aşağıda, bu işlemi adım adım anlatan bir eğitim makalesi taslağı hazırladım.
Kurumsal ortamlarda ve okullardaki bilişim laboratuvarlarında, bilgisayarların standart bir görünüme sahip olması önemlidir. Pardus 25 GNOME masaüstü ortamında, dconf yapılandırma sistemi sayesinde kullanıcıların masaüstü arka planını değiştirmelerini engelleyebilir ve zorunlu bir duvar kağıdı atayabilirsiniz.
Bu makalede, tüm kullanıcılar için geçerli olacak şekilde arka plan resmini nasıl sabitleyeceğinizi ve ayarları nasıl kilitleyeceğinizi öğreneceksiniz.
Ön Hazırlıklar
Bu işlem için:
Yetkili (sudo) kullanıcı haklarına sahip olmalısınız.
Terminal (Uçbirim) kullanımına aşina olmalısınız.
Adım 1: Kurumsal Duvar Kağıdını Hazırlama
Öncelikle öğrencilerin kullanmasını istediğiniz görseli, tüm kullanıcıların erişebileceği, ancak silemeyeceği bir sistem klasörüne kopyalamamız gerekir. En uygun yer /usr/share/backgrounds/ dizinidir.
Resim dosyanızı (örneğin
okul-logo.jpg) hazırlayın.Terminali açın ve resmi ilgili klasöre taşıyın (Resminizin İndirilenler klasöründe olduğunu varsayalım):
sudo cp ~/İndirilenler/okul-logo.jpg /usr/share/backgrounds/
Önemli: Dosyanın tüm kullanıcılar tarafından "okunabilir" olduğundan emin olun:
sudo chmod 644 /usr/share/backgrounds/okul-logo.jpg
Adım 2: Dconf Profilini Oluşturma veya Düzenleme
GNOME ayarlarını merkezi olarak yönetmek için bir dconf profili oluşturmalıyız. Genellikle user profili varsayılan olarak kullanılır.
Profil dosyasını açın (veya yoksa oluşturun):
sudo nano /etc/dconf/profile/user
Dosyanın içeriği aşağıdaki gibi olmalıdır. Eğer dosya boşsa bu satırları yapıştırın:
user-db:user
system-db:local
(Bu ayar, sistemin önce kullanıcının kendi veritabanına, ardından bizim oluşturacağımız 'local' sistem veritabanına bakmasını sağlar.)
Ctrl+Oile kaydedin veCtrl+Xile çıkın.
Adım 3: Zorunlu Ayarları Tanımlama
Şimdi sistem veritabanı için arka plan ayarını içeren bir dosya oluşturacağız. Pardus 25 (GNOME 40 ve üzeri), hem aydınlık hem de karanlık mod için ayrı arka plan ayarlarına sahip olabilir. Her ikisini de sabitleyeceğiz.
Ayar dizinini oluşturun:
sudo mkdir -p /etc/dconf/db/local.d/
Konfigürasyon dosyasını oluşturun:
sudo nano /etc/dconf/db/local.d/01-duvarkagidi
Aşağıdaki kodları dosyaya yapıştırın. Dosya yolunu kendi resminize göre düzenlemeyi unutmayın:
[org/gnome/desktop/background]
picture-uri='file:///usr/share/backgrounds/okul-logo.jpg'
picture-uri-dark='file:///usr/share/backgrounds/okul-logo.jpg'
picture-options='zoom'
primary-color='#000000'
secondary-color='#000000'
(Not: file:// protokolünü yazmak zorunludur.)
Kaydedip çıkın.
Adım 4: Ayarı Kilitleme (Lockdown)
Şu ana kadar varsayılan resmi belirledik, ancak kullanıcılar hala bunu değiştirebilir. Şimdi bu ayarların değiştirilmesini engelleyeceğiz.
Kilit dizinini oluşturun:
sudo mkdir -p /etc/dconf/db/local.d/locks
Kilit dosyasını oluşturun:
sudo nano /etc/dconf/db/local.d/locks/duvarkagidi-kilit
Kilitlenecek anahtarları (keys) listeleyin:
/org/gnome/desktop/background/picture-uri
/org/gnome/desktop/background/picture-uri-dark
/org/gnome/desktop/background/picture-options
/org/gnome/desktop/background/primary-color
/org/gnome/desktop/background/secondary-color
Kaydedip çıkın.
Adım 5: Değişiklikleri Uygulama
Yapılan ayarların sistem genelinde aktif olması için dconf veritabanını güncellememiz gerekir.
sudo dconf update
Bu komut herhangi bir çıktı vermeden tamamlanırsa işlem başarılıdır.
Adım 6: Test Etme
Oturumu kapatıp tekrar açın veya bilgisayarı yeniden başlatın.
Masaüstü resminin belirlediğiniz resim olduğunu göreceksiniz.
Ayarlar > Görünüm menüsüne gidin veya masaüstüne sağ tıklayıp "Arka Planı Değiştir" diyerek resmi değiştirmeyi deneyin.
Kullanıcı başka bir resim seçse bile masaüstü arka planı değişmeyecektir veya seçim ekranı grileşmiş (pasif) görünecektir.
İşlemi Geri Alma (İptal Etme)
Eğer bu kısıtlamayı kaldırmak isterseniz, oluşturduğunuz dosyaları silip veritabanını güncellemeniz yeterlidir:
sudo rm /etc/dconf/db/local.d/01-duvarkagidi
sudo rm /etc/dconf/db/local.d/locks/duvarkagidi-kilit
sudo dconf update
İpucu: Çok Sayıda Bilgisayara Uygulama
Eğer bir bilişim sınıfınız varsa, yukarıdaki dosyaları (01-duvarkagidi ve duvarkagidi-kilit) bir USB belleğe kaydedip, basit bir bash betiği ile tüm bilgisayarlara hızlıca kopyalayabilir ve sudo dconf update komutunu çalıştırabilirsiniz.
Örnek Bash Betiği:
#!/bin/bash
# Dosyaları kopyala
cp 01-duvarkagidi /etc/dconf/db/local.d/
cp duvarkagidi-kilit /etc/dconf/db/local.d/locks/
# Resmi kopyala
cp okul-logo.jpg /usr/share/backgrounds/
# İzinleri ayarla
chmod 644 /usr/share/backgrounds/okul-logo.jpg
# Güncelle
dconf update
echo "İşlem Tamamlandı!"Alternatif Yöntem : Python Uygulaması
Yorumlar